Π. Μπουμπουχερόπουλος, Mobbing: Ευθύνη λόγω ηθικής παρενόχλησης στην εργασία, 2η έκδ., 2022


Π. Μπουμπουχερόπουλος, Mobbing: Ευθύνη λόγω ηθικής παρενόχλησης στην εργασία, 2η έκδ., 2022

Η διερεύνηση των συνεπειών της καθημερινής φθοράς στην υγεία όσων εργάζονται σε έντονα συγκρουσιακό, «αντισυναδελφικό» περιβάλλον βρίσκεται τις τελευταίες δύο δεκαετίες διεθνώς στο επίκεντρο εκτεταμένων ερευνών και ζωηρών επιστημονικών συζητήσεων, τα αποτελέσματα των οποίων επέφεραν τη ραγδαία μεταβολή των συνειδήσεων ως προς τη σημασία της αρμονικής συνύπαρξης στην εργασία. Με τον όρο «Mobbing», αποδίδεται η σοβαρή διακινδύνευση της υγείας μέσω του βίαιου κοινωνικού (αυτο)αποκλεισμού μεμονωμένων κατά κανόνα εργαζομένων, ως συνέπεια συστηματικής κακομεταχείρισης και διαρκούς παρενόχλησης, (ψυχολογικής) βίας, εχθρικής, βάναυσης ή ανοίκειας συμπεριφοράς ή εκφοβισμού τους.

Με την παρούσα δεύτερη έκδοση του έργου, συμπληρωμένη με διεισδυτικές αναλύσεις και ερμηνευτικές παρατηρήσεις αφορώσες κατά κύριο λόγο τις ρυθμίσεις του Μέρους ΙΙ του ν. 4808/2021 για «τη βία και την παρενόχληση στον κόσμο της εργασίας», παρέχεται στον ενασχολούμενο με το εργατικό δίκαιο στη θεωρία και στην πράξη ένα πολύτιμο εργαλείο, τόσο για την περαιτέρω έρευνα του φαινομένου όσο και –κυρίως– για την αποτελεσματική νομική αντιμετώπισή του, μάλιστα σε μια εποχή πολλαπλών κρίσεων και γενικευμένης εργασιακής επισφάλειας, δηλαδή σε ένα ένδο – και έξωεργασιακό περιβάλλον που ευνοεί και ενισχύει το Mobbing και τις βλαπτικές για τον εργαζόμενο συνέπειές του.

Edition info

Title
Mobbing: Ευθύνη λόγω ηθικής παρενόχλησης στην εργασία
© 2022
Foreword
Author
Edition
2nd ed.
ISBN
978-960-648-605-0
Pages
XLVI + 484
Price
€ 45.00
In stock

Table of contents   +

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

Κεφάλαιο Α΄

Εισαγωγή στην προβληματική της ηθικής παρενόχλησης και της νομικής της σημασίας

Ι. Η ανάδειξη του φαινομένου στον ευρωπαϊκό χώρο

ΙΙ. Από το «mobbing» και την «ηθική παρενόχληση» στην «βία και παρενόχληση»

στην εργασία

Κεφάλαιο Β΄

Έννοια και ορισμοί

Ι. Η κοινωνική και η νομική σημασία της αποσαφήνισης της έννοιας της ηθικής

παρενόχλησης

ΙΙ. Αίτια, μορφές εμφάνισης και συνέπειες της ηθικής παρενόχλησης: Εξωτερικές

ενδείξεις ή εννοιολογικά στοιχεία;

ΙΙΙ. Απόπειρες εννοιολογικού καθορισμού της ηθικής παρενόχλησης

ΙV. Τα ελάχιστα αναγκαία περιγραφικά γνωρίσματα – Οριοθέτηση από συναφείς

περιπτώσεις

Κεφάλαιο Γ΄

Η ηθική παρενόχληση ως «απλή» ή «μη σεξουαλική» παρενόχληση και ως «βία και παρενόχληση» – Διάκριση από τη σεξουαλική παρενόχληση

Ι. Η ηθική παρενόχληση ως «παρενόχληση» στην εργασία κατά την έννοια των

άρθρων 2 § 2 περ. γ ν. 4443/2016 και 2 εδ. γ ν. 3896/2010

ΙΙ. Η αναγνώριση της αυτοτελούς απαξίας της παρενόχλησης από τον Έλληνα

νομοθέτη

ΙΙΙ. Η ηθική παρενόχληση ως «απλή» ή «μη σεξουαλική» παρενόχληση

IV. Ηθική παρενόχληση και σεξουαλική παρενόχληση

V. Ενδιάμεσο συμπέρασμα

Κεφάλαιο Δ΄

Πρόληψη και εξωδικαστική αντιμετώπιση της ηθικής παρενόχλησης στην εργασία

Ι. Πρόληψη αντί καταστολής

ΙΙ. Δομές και θεσμοί προστασίας και πρόληψης εντός και εκτός της επιχείρησης

ΙΙΙ. Ο ρόλος των θεσμών συλλογικής εκπροσώπησης στην πρόληψη και αντιμε-

τώπιση του φαινομένου

ΙV. Μεσολάβηση, συμφιλίωση και συμβουλευτικές υπηρεσίες

V. Οι αυξημένες αρμοδιότητες της Επιθεώρησης Εργασίας

Κεφάλαιο Ε΄

Θεμελίωση της ευθύνης λόγω ηθικής παρενόχλησης

Ι. Εισαγωγικά

ΙΙ. Η θεμελίωση της ευθύνης του εργοδότη έναντι του θύματος

III. Η θεμελίωση της ευθύνης του δράστη έναντι του θύματος και έναντι του

εργοδότη

ΙV. Το ζήτημα της υπαιτιότητας

Κεφάλαιο ΣΤ΄

Αξιώσεις και δικαιώματα του εργαζόμενου

Ι. Αξιώσεις κατά του εργοδότη

ΙΙ. Αξιώσεις κατά συναδέλφων-δραστών

ΙΙΙ. Δικαιώματα κατά του εργοδότη

Κεφάλαιο Ζ΄

Αξιώσεις και δικαιώματα του εργοδότη κατά του δράστη

I. Αξιώσεις

ΙΙ. Δικαιώματα - Υποχρέωση επιλογής του ηπιότερου μέτρου

ΙΙΙ. (Μη γνήσια) καταγγελία κατόπιν πιέσεων τρίτων

Κεφάλαιο Η΄

Παραγραφή των αξιώσεων και απόσβεση δικαιωμάτων

Ι. Αξιώσεις και δικαιώματα του θύματος

ΙΙ. Αξιώσεις και δικαιώματα του αμέτοχου εργοδότη

Κεφάλαιο Θ΄

Βάρος επίκλησης και απόδειξης

Ι. Βάρος επίκλησης – Ορισμένο αγωγής

ΙΙ. Αποδεικτικές δυσχέρειες – Δυνατότητες υπέρβασης

Επίμετρο

Βιβλιογραφία

Λημματικό ευρετήριο

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Προλογικό Σημείωμα Δ. Α. Τραυλού–Τζανετάτου Β’ έκδοσης

Προλογικό Σημείωμα Δ. Α. Τραυλού–Τζανετάτου Α΄ έκδοσης

Πρόλογος του Συγγραφέα Β΄ έκδοσης

Πρόλογος του Συγγραφέα Α΄ έκδοσης

Συνοπτικό διάγραμμα

Περιεχόμενα

Κυριότερες συντομογραφίες

Κεφάλαιο Α΄

Εισαγωγή στην προβληματική της ηθικής παρενόχλησης

και της νομικής της σημασίας

Ι. Η ανάδειξη του φαινομένου στον ευρωπαϊκό χώρο

ΙΙ. Από το «mobbing» και την «ηθική παρενόχληση» στην «βία και παρενόχληση»

στην εργασία

1. Ορολογία στην ελληνική θεωρία πριν από τον ν. 4808/2021

2. Η έκταση του φαινομένου στην ελληνική εργασιακή πραγματικότητα και στη

νομολογία

3. Η ειδικότερη νομοθετική ρύθμιση με τον ν. 4808/2021

Κεφάλαιο Β΄

Έννοια και ορισμοί

Ι. Η κοινωνική και η νομική σημασία της αποσαφήνισης της έννοιας της ηθικής παρενόχλησης

ΙΙ. Αίτια, μορφές εμφάνισης και συνέπειες της ηθικής παρενόχλησης: Εξωτερικές ενδείξεις ή εννοιολογικά στοιχεία;

ΙΙΙ. Απόπειρες εννοιολογικού καθορισμού της ηθικής παρενόχλησης

ΙV. Τα ελάχιστα αναγκαία περιγραφικά γνωρίσματα – Οριοθέτηση από συναφείς περιπτώσεις

1. Συστηματική εκδήλωση ανεπιθύμητης συμπεριφοράς

2. Σχέση δράστη-θύματος

3. Εχθρικό περιβάλλον και προσβολή εννόμων αγαθών

α. Το δικαίωμα στην προσωπικότητα – Θεμελίωση και περιεχόμενο

β. Η εγκαθίδρυση εχθρικού περιβάλλοντος ως εννοιολογικό προαπαιτούμενο της

ηθικής παρενόχλησης και ως προσβολή του δικαιώματος στην προσωπικότητα

Κεφάλαιο Γ΄

Η ηθική παρενόχληση ως «απλή» ή «μη σεξουαλική» παρενόχληση

και ως «βία και παρενόχληση» – Διάκριση από τη σεξουαλική παρενόχληση

Ι. Η ηθική παρενόχληση ως «παρενόχληση» στην εργασία κατά την έννοια των άρθρων 2 § 2 περ. γ ν. 4443/2016 και 2 εδ. γ ν. 3896/2010

1. «Απλή» ή «μη σεξουαλική» παρενόχληση κατά την έννοια του ενωσιακού δικαίου και ιδίως των άρθρων 2 § 2 περ. γ ν. 4443/2016 και 2 εδ. γ ν. 3896/2010

α. Εισαγωγικά

β. Ανεπιθύμητη συμπεριφορά

γ. Παραβίαση της αξιοπρέπειας προσώπου και εγκαθίδρυση εχθρικού περιβάλ-

λοντος

δ. Πρόθεση ή / και αποτέλεσμα

2. Το ζήτημα της συστημικής ένταξης της «απλής» ή «μη σεξουαλικής»

παρενόχλησης στη νομοθεσία για την απαγόρευση των διακρίσεων

3. Η σεξουαλική παρενόχληση ως διάκριση και ως προσβολή του δικαιώματος

στην προσωπικότητα

ΙΙ. Η αναγνώριση της αυτοτελούς απαξίας της παρενόχλησης από τον Έλληνα

νομοθέτη

1. Η κύρωση του Α.Ε.Κ

2. Η ρύθμιση του ν. 4808/2021

α. Η κύρωση της Δ.Σ.Ε.190 για την εξάλειψη της βίας και παρενόχλησης στον

κόσμο της εργασίας

β. «Βία και παρενόχληση», «παρενόχληση» και «παρενόχληση λόγω φύλου»

ΙΙΙ. Η ηθική παρενόχληση ως «απλή» ή «μη σεξουαλική» παρενόχληση

IV. Ηθική παρενόχληση και σεξουαλική παρενόχληση

V. Ενδιάμεσο συμπέρασμα

Κεφάλαιο Δ΄

Πρόληψη και εξωδικαστική αντιμετώπιση της ηθικής παρενόχλησης στην εργασία

Ι. Πρόληψη αντί καταστολής

ΙΙ. Δομές και θεσμοί προστασίας και πρόληψης εντός και εκτός της επιχείρησης

1. Προληπτικά μέτρα με εργοδοτική πρωτοβουλία

2. Ιατρός Εργασίας

3. Επιμορφωτικά Προγράμματα

ΙΙΙ. Ο ρόλος των θεσμών συλλογικής εκπροσώπησης στην πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου

1. Θεσμοί συνεργασίας και ένταξης

α. Τα συμβούλια εργαζομένων (Ν. 1767/1988)

i. Γενικές παρατηρήσεις

ii. Η σημασία των συλλογικών συμφωνιών (άρθρο 12 § 4 Ν. 1767/1988)

β. Επιτροπές και ειδικοί εκπρόσωποι υγείας και ασφάλειας εργαζομένων

2. Θεσμοί αντιπαράθεσης – Ο ρόλος των συνδικαλιστικών οργανώσεων

(Ν. 1876/1990)

3. Η Συμφωνία-Πλαίσιο της 26ης Απριλίου 2007 για την παρενόχληση και τη βία

στην εργασία και η σημασία της για την ελληνική έννομη τάξη

ΙV. Μεσολάβηση, συμφιλίωση και συμβουλευτικές υπηρεσίες

V. Οι αυξημένες αρμοδιότητες της Επιθεώρησης Εργασίας

Κεφάλαιο Ε΄

Θεμελίωση της ευθύνης λόγω ηθικής παρενόχλησης

Ι. Εισαγωγικά

1. Η ηθική παρενόχληση ως νομική (κανονιστική) έννοια

2. Τα εμπλεκόμενα πρόσωπα

ΙΙ. Η θεμελίωση της ευθύνης του εργοδότη έναντι του θύματος

1. Ευθύνη λόγω προσβολής του δικαιώματος στην προσωπικότητα

α. Γενικές παρατηρήσεις

β. Προσβολή της προσωπικότητας, διευθυντικό δικαίωμα και υποχρέωση πρό-

νοιας

i. Η ευθύνη του εργοδότη ως δράστη της ηθικής παρενόχλησης

ii. Προσβολή της προσωπικότητας λόγω παράλειψης προληπτικών ή κατασταλτι-

κών προστατευτικών μέτρων: Η ηθική παρενόχληση ως ψυχοκοινωνικός κίν-

δυνος και η εργοδοτική ευθύνη για λήψη μέτρων κατά του εργασιακού stress

a. Ευθύνη από παράλειψη μέτρων γενικής πρόληψης (ψυχοκοινωνικών κινδύνων)

b. Ευθύνη από παράλειψη κατασταλτικών μέτρων

c. Ευθύνη έναντι αυτοαπασχολούμενων συνεργατών λόγω παράλειψης προ-

ληπτικών ή κατασταλτικών μέτρων

d. Η προβλεψιμότητα (foreseeability) της ψυχοσωματικής κατάρρευσης του

θύματος ως προϋπόθεση της ευθύνης του εργοδότη λόγω παράλειψης κα-

τασταλτικών μέτρων

2. Ευθύνη λόγω παραβίασης συμβατικής υποχρέωσης

3. Αδικοπρακτική ευθύνη

4. Ευθύνη του εργοδότη-νομικού προσώπου για ηθική παρενόχληση εκ μέρους

των καταστατικών του οργάνων

5. Ευθύνη από πράξεις τρίτων: Βοηθός εκπλήρωσης και προστηθείς ως δράστης

ηθικής παρενόχλησης

6. Ευθύνη του Δημοσίου ή ΝΠΔΔ για παράνομες πράξεις των οργάνων τους

III. Η θεμελίωση της ευθύνης του δράστη έναντι του θύματος και έναντι του εργοδότη – Ευθύνη του αμέτοχου συναδέλφου

1. Ευθύνη των (δραστών) συναδέλφων έναντι του θύματος λόγω προσβολής της προσωπικότητας

2. Ευθύνη των (δραστών) συναδέλφων έναντι του θύματος λόγω προσβολής

περιουσιακών αγαθών

3. Ευθύνη του αμέτοχου συναδέλφου έναντι του θύματος

4. Ευθύνη του δράστη έναντι του εργοδότη

α. Συμβατική ευθύνη

β. Η προβληματική της επιρρεπούς σε ζημίες εργασίας (περιορισμός της ευθύ-

νης του εργαζόμενου)

5. Ευθύνη του αμέτοχου εργαζόμενου έναντι του εργοδότη

ΙV. Το ζήτημα της υπαιτιότητας

1. Η αντικειμενική ευθύνη του δράστη

2. Η υποκειμενική ευθύνη του αμέτοχου εργοδότη

Κεφάλαιο ΣΤ΄

Αξιώσεις και δικαιώματα του εργαζόμενου

Ι. Αξιώσεις κατά του εργοδότη

1. Αξίωση για άρση της προσβολής και παράλειψής της στο μέλλον

2. Αξίωση για αποζημίωση λόγω προσβολής της προσωπικότητας

α. Αποκατάσταση της περιουσιακής ζημίας λόγω προσβολής της υγείας και της

ζωής ειδικότερα: Η προβληματική του εργατικού ατυχήματος

β. Η αυτοκτονία του θύματος ειδικότερα

3. Χρηματική ικανοποίηση της ηθικής βλάβης

4. Άλλοι τρόποι ικανοποίησης της ηθικής βλάβης

5. Άλλες αξιώσεις που απορρέουν από την συμβατική υποχρέωση πρόνοιας και

την παραβίασή της

ΙΙ. Αξιώσεις κατά συναδέλφων-δραστών: Η αξίωση του θύματος για λήψη εργοδοτικών μέτρων κατά του δράστη ειδικότερα

ΙΙΙ. Δικαιώματα κατά του εργοδότη

1. Επίσχεση εργασίας και άλλες δυνατότητες αποχής από την εργασία

2. Σπουδαίος λόγος καταγγελίας εκ μέρους του εργαζόμενου

3. Μονομερής βλαπτική μεταβολή

4. Ακύρωση μεμονωμένων εργοδοτικών αποφάσεων

5. Προστασία της θέσης εργασίας

α. Άκυρη εργοδοτική καταγγελία

β. Εξαναγκασμός σε παραίτηση

i. Stricto sensu εξαναγκασμός σε παραίτηση – Σιωπηρή καταγγελία εκ μέρους του

εργοδότη

ii. Ακυρώσιμη καταγγελία λόγω απειλής

γ. Καταγγελία κατόπιν πιέσεων τρίτων

6. Δικαιώματα εργαζόμενων που δεν είναι οι ίδιοι θύμα παρενόχλησης

Κεφάλαιο Ζ΄

Αξιώσεις και δικαιώματα του εργοδότη κατά του δράστη

Ι. Αξιώσεις

ΙΙ. Δικαιώματα - Υποχρέωση επιλογής του ηπιότερου μέτρου

1. Επιλογή του ηπιότερου μέτρου κατά τη διερεύνηση των περιστατικών

2. Επιλογή του ηπιότερου μέτρου κατά τη διαχείριση των περιστατικών

ΙΙΙ. (Μη γνήσια) καταγγελία κατόπιν πιέσεων τρίτων

Κεφάλαιο Η΄

Παραγραφή των αξιώσεων και απόσβεση δικαιωμάτων

Ι. Αξιώσεις και δικαιώματα του θύματος

ΙΙ. Αξιώσεις και δικαιώματα του αμέτοχου εργοδότη

Κεφάλαιο Θ΄

Βάρος επίκλησης και απόδειξης

Ι. Βάρος επίκλησης – Ορισμένο αγωγής

ΙΙ. Αποδεικτικές δυσχέρειες – Δυνατότητες υπέρβασης

1. Εισαγωγικά

2. Πιθανολόγηση των πραγματικών περιστατικών και αντεστραμμένο βάρος α-

πόδειξης

3. Το ζήτημα της αιτιώδους συνάφειας

4. Η συνυπαιτιότητα του θύματος

5. Η νομολογιακή αντιμετώπιση ορισμένων αποδεικτικών μέσων, κυρίως ως

προς τη διαπίστωση ψυχικών ασθενειών και της αιτιώδους συνάφειάς τους με

την ηθική παρενόχληση

α. Πραγματογνώμονες

β. Αυτοπρόσωπη εμφάνιση διαδίκων

γ. Έμμεση απόδειξη

Επίμετρο

Βιβλιογραφία

Λημματικό ευρετήριο

Content type

Categories

Add to cartAdd to cart Add to wishlistAdd to wishlist

Related editions

Δ. Τραυλός-Τζανετάτος, Καπιταλιστική αναδιάρθρωση καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και εργασία, 2023
Κρίσιμα και επίκαιρα ζητήματα γύρω από την αναπτυσσόμενη τεχνοεπιστήμη με επίκεντρο τις σχέσεις εργασίας και τις διαδοχικές καπιταλιστικές κρίσεις
Δ. Ζερδελής/Δ. Γούλας, Επίτομο Εργατικό Δίκαιο, 2022
Ευσύνοπτη και συστηματική παρουσίαση της ύλης του εργατικού δικαίου
Δ. Ζερδελής, Εργατικό Δίκαιο, 5η έκδ., 2022
Η πληρέστερη και εκτενέστερη έκδοση όλης της ύλης των ατομικών εργασιακών σχέσεων, πλήρως επικαιροποιημένη
Δ. Ζερδελής, Εφαρμογές Εργατικού Δικαίου, τόμ. 1, 2022
Πρακτικά θέματα με εκτενείς και τεκμηριωμένες απαντήσεις στο πεδίο του Ατομικού Εργατικού Δικαίου