Ι. Κατράς, Αστικές και Νέες εμπορικές μισθώσεις, 5η έκδ., 2026
Η παρούσα έκδοση κυκλοφορεί με ουσιαστικές αλλαγές στο περιεχόμενο του έργου, με σωρεία συμπληρώσεων, βελτιώσεων και ενημερώσεων, ώστε στην πραγματικότητα να πρόκειται για ένα εντελώς διαφορετικό νέο σύγγραμμα.
Στην παρούσα πέμπτη έκδοση έχουν ληφθεί υπ’ όψιν και οι μεταβολές που επήλθαν με νόμους μεταγενέστερους από την προηγούμενη δ΄ έκδοση, όπως οι ν. 5221/2025 (ΦΕΚ Α΄ 133/28.7.2025), 5264/2025 (ΦΕΚ Α΄ 239/19.12.2025) και 5282/2026 (ΦΕΚ Α΄ 30/27.2.2026), που επέφεραν σημαντικές τροποποιήσεις στις διατάξεις του ΚΠολΔ σε σχέση με αυτές που ίσχυαν υπό το καθεστώς των προγενέστερων τροποποιήσεων.
Στο παρόν διαπραγματευόμαστε τις μισθώσεις του Αστικού Κώδικα, τις νέες εμπορικές μισθώσεις, δηλαδή αυτές που συνάπτονται μετά την ισχύ του ν. 4242/2014 (28.2.2014) και τις μισθώσεις του Δημοσίου και των ΝΠΔΔ.
Το έργο χωρίζεται σε τέσσερα μέρη. Το πρώτο μέρος περιλαμβάνει τη μίσθωση πράγματος του Αστικού Κώδικα, το δεύτερο μέρος τις νέες εμπορικές μισθώσεις, το τρίτο μέρος τις μισθώσεις για στέγαση δημόσιων υπηρεσιών (ν. 3130/2003) και υπηρεσιών ΝΠΔΔ και το τέταρτο μέρος τη νέα δικονομία των μισθωτικών διαφορών.
Στο τέλος του βιβλίου περιέχονται τα οικεία νομοθετικά κείμενα, καθώς και –όπως πάντα– πλήρως αναλυτικό αλφαβητικό ευρετήριο, καθώς και ευρετήριο διατάξεων νομοθετικών κειμένων.
Πληροφορίες έκδοσης
Πίνακας περιεχομένων +-
Περιεχόμενα
Πρόλογος
Συντομογραφίες
Παραπεμπόμενη βασική βιβλιογραφία
Πρώτο Μέρος
Ρυθμίσεις Αστικού Κώδικα
Κεφάλαιο Α΄
Έννοια και στοιχεία της μίσθωσης
§ 1. Έννοια μίσθωσης
Α. Φύση μισθωτικής σύμβασης
Β. Ελευθερία συμβάσεων
Γ. Στοιχεία μίσθωσης
1. Κύρια στοιχεία
2. Διαφορά από χρησιδάνειο
Δ. Προσύμφωνο μίσθωσης
1. Έννοια και φύση προσυμφώνου
2. Αθέτηση υποχρέωσης από προσύμφωνο
3. Παραγραφή – Κληρονομητό. 1. Η αξίωση από προσύμφωνο υπόκειται σε 20ετή παραγραφή.
Ε. Καταπλεονεκτική μίσθωση
ΣΤ. Εικονικότητα μίσθωσης
Ζ. Διαφορά από επίταξη
Η. Ιδιωτικό διεθνές δίκαιο
Θ. Ειδικές περιπτώσεις μίσθωσης
1. Αγρομίσθωση
2. Επίμορτη αγροληψία
3. Μίσθωση άλλων προσοδοφόρων
4. Κτηνοληψία
5. Τραπεζική θυρίδα
6. Ξενοδοχειακή μίσθωση
7. Μίσθωση και διαχείριση επιχείρησης
8. Χώροι στάθμευσης αυτοκινήτων
§ 2. Η υπομίσθωση – Παραχώρηση χρήσης
Α. Γενικά
Β. Υπομίσθωση στις εμπορικές μισθώσεις
1. Παραχώρηση σε τρίτον
2. Παραχώρηση σε εταιρεία των μισθωτών
3. Παραχώρηση σε άλλη εταιρεία
4. Συγχώνευση της μισθώτριας εταιρείας
5. Μετατροπή της μισθώτριας εταιρείας
6. Τροποποίηση εταιρικής σύμβασης
7. Συνέπειες ανεπίτρεπτης εμπορικής υπομίσθωσης
Γ. Παραχώρηση χρήσης σε συνδικαλιστική οργάνωση (άρθ. 16 § 5 ν. 1264/1982)
Δ. Λήξη υπομίσθωσης
§ 3. Το μίσθιο
Α. Έννοια ακινήτου
Β. Μίσθωση αλλοτρίου
1. Επιτρεπτό μίσθωσης
2. Μη δέσμευση δικαιούχου
3. Μη επιτρεπτό μίσθωσης δημόσιου κτήματος και κτήματος ΟΤΑ, ως αλλοτρίου.
Γ. Μίσθωση ιδίου
Δ. Ενυπόθηκο μίσθιο
Ε. Αλλαγή μισθίου
§ 4. Παραχώρηση της χρήσης του μισθίου
Α. Έννοια παραχώρησης
Β. Διατήρηση καταλληλότητας του μισθίου
1. Ευθύνη εκμισθωτή
2. Υποχρέωση του μισθωτή για προστασία του μισθίου
Γ. Καταστροφή του μισθίου
Δ. Μη παραχώρηση της χρήσης
Ε. Τήρηση καλής πίστης από τον εκμισθωτή
ΣΤ. Είδος χρήσης του μισθίου
1. Συμφωνία για τη χρήση
2. Μικτή χρήση. 1.
3. Μικτή σύμβαση
§ 5. Οι συμβαλλόμενοι
Α. Γενικά
Β. Νομικά πρόσωπα
Γ. Αντιπρόσωπος – Εκπρόσωπος
1. Αντιπρόσωπος
2. Εκπρόσωπος νομικού προσώπου
Δ. Ανίκανοι συμβαλλόμενοι
Ε. Απαγορευμένες μισθώσεις
§ 6. Τύπος μισθωτικής σύμβασης
Α. Άτυπο μισθώσεων
Β. Άτυπο τροποποιήσεων
Γ. Απόδειξη τροποποιήσεων
1. Προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς
2. Τροποποιήσεις ν. 4335/2015 – Ανεπίτρεπτο απόδειξης με μάρτυρες.
3. Επιτρεπτό, κατ’ εξαίρεση, απόδειξης με μάρτυρες
4. Συμβατικός αποκλεισμός εμμάρτυρου μέσου
Δ. Μισθώσεις Δημοσίου – NΠΔΔ
Ε. Σύμβαση μίσθωσης ΑΕ με μέλος του ΔΣ κ.λπ
Κεφάλαιο Β΄
Διάρκεια μίσθωσης
§ 7. Η διάρκεια της μίσθωσης
Α. Γενικά
Β. Νόμιμη διάρκεια νέων εμπορικών μισθώσεων
1. Γενικά
2. Διάρκεια νέων εμπορικών μισθώσεων
3. Διατάξεις αναγκαστικού δικαίου
Γ. Νόμιμη διάρκεια λοιπών μισθώσεων
1. Μίσθωση κατοικίας
2. Αγρομίσθωση και επίμορτη αγροληψία. 1. Σύμφωνα με το άρθ.
3. Μισθώσεις Δημοσίου
4. Μισθώσεις ΝΠΔΔ
5. Μισθώσεις σε παραμεθόριες περιοχές με το καθεστώς που ισχύει μετά τον ν. 3978/2011.
6. Μισθώσεις λατομείων
Δ. Έναρξη και λήξη μίσθωσης
1. Έναρξη μίσθωσης
2. Λήξη μίσθωσης
Ε. Λύση με διαλυτική αίρεση
ΣΤ. Διάρκεια εμπορικών υπομισθώσεων
§ 8. Παράταση και ανανέωση της μίσθωσης
Α. Τρόπος παράτασης
Β. Χρόνος σύναψης συμφωνίας παράτασης
Γ. Μη καταχρηστική η άρνηση παράτασης
Δ. Ανανέωση της μίσθωσης (Aναμίσθωση)
Ε. Μονομερής παράταση μισθώσεων για στέγαση υπηρεσιών του Δημοσίου
1. Ρητή μονομερής παράταση με το π.δ. 19.11
2. Ρητή μονομερής παράταση με τον ν. 3130/2003
3. Προϋποθέσεις μονομερούς παράτασης
4. Διάρκεια μονομερούς παράτασης
§ 9. Πλασματική (σιωπηρή) αναμίσθωση (611 ΑΚ)
Α. Προϋποθέσεις εφαρμογής άρθ. 611 ΑΚ
Β. Νέα σύμβαση
Γ. Δικαιοπρακτική ικανότητα – Τύπος
Δ. Διάταξη ενδοτικού δικαίου
Ε. Πολλοί μισθωτές
ΣΤ. Εμπορική αναμίσθωση
Ζ. Λοιπές μισθώσεις
1. Μίσθωση προσοδοφόρου
2. Αγρομίσθωση
3. Μισθώσεις ΝΠΔΔ
Η. Μισθώσεις Δημοσίου
1. Απαγόρευση αναμίσθωσης – Σιωπηρή παράταση
2. Συνέπειες σιωπηρής παράτασης
3. Εναντίωση εκμισθωτή
Κεφάλαιο Γ΄
Μίσθωμα και αναπροσαρμογές του
§ 10. Το μίσθωμα
Α. Αντιπαροχή μισθώματος
1. Γενικά
2. Οφειλή μισθώματος
3. Εκχώρηση απαίτησης μισθώματος
4. Εκχώρηση απαίτησης μισθωμάτων στο Δημόσιο.
5. Διαταγή πληρωμής για οφειλόμενα μισθώματα
Β. Αφαίρεση ωφελημάτων (596 εδ. β΄ ΑΚ)
Γ. Είδη μισθώματος
Δ. Μίσθωμα σε χρυσό ή ξένο νόμισμα
Ε. Ύψος μισθώματος
ΣΤ. Επιβαρύνσεις του μισθώματος
1. Γενικά
2. Δαπάνες κοινοχρήστων. 1. Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθ. 361, 574 και 590 ΑΚ συνάγεται ότι μπορεί στη μισθωτική σύμβαση να περιληφθεί όρος ότι ο μισθωτής είναι υποχρεωμένος να καταβάλει την αναλογία που βαρύνει το μίσθιο επί των κοινόχρηστων δαπανών της οικοδομής, που διέπεται από τις διατάξεις περί οροφοκτησίας
Ζ. Καθορισμός μισθώματος με τα άρθ. 371-373 ΑΚ
Η. Άκυρη μίσθωση
§ 11. Καταβολή του μισθώματος
Α. Χρόνος καταβολής του μισθώματος
1. Προθεσμία καταβολής
2. Τοκοδοσία επί υπερημερίας
Β. Τόπος και τρόπος καταβολής του μισθώματος
Γ. Παροχή μισθώματος
Δ. Απόδειξη καταβολής μισθώματος
1. Εξοφλητική απόδειξη
2. Δικονομική σύμβαση.
Ε. Προκαταβολές μισθωμάτων
1. Επί αστικής μίσθωσης
2. Επί εμπορικής μίσθωσης
ΣΤ. Περιεχόμενο αγωγής για καταβολή μισθώματος
Ζ. Άμυνα εναγόμενου μισθωτή
Η. Ληξιπρόθεσμο μη δουλεμένων μισθωμάτων – Ποινική ρήτρα
Θ. Παραγραφή αξίωσης μισθωμάτων
1. Γενική πενταετής παραγραφή
2. Έναρξη παραγραφής
3. Πρόταση παραγραφής
4. Διακοπή παραγραφής
5. Παραγραφή αξιώσεων κατά Δημοσίου, ΝΠΔΔ.
6. Παραγραφή επί ΟΤΑ
§ 12. Αναπροσαρμογή μισθώματος κατ’ άρθ. 288 ΑΚ
Α. Δυνατότητα αναπροσαρμογής
Β. Δικαιούχοι αναπροσαρμογής
1. Γενικά
2. Εκποίηση μισθίου – Εκχώρηση μισθωμάτων
3. Διαιρετό/αδιαίρετο αναπροσαρμογής
4. Πλαγιαστική άσκηση;
Γ. Έκταση εφαρμογής άρθ. 288 ΑΚ
Δ. Προϋποθέσεις αναπροσαρμογής κατ’ άρθ. 288 ΑΚ
Ε. Κανόνας αναγκαστικού δικαίου
ΣΤ. Φύση δικαιώματος
1. Διαπλαστικό δικαίωμα
2. Διαπλαστική απόφαση. Η απόφαση που θα εκδοθεί είναι
3. Τρόπος άσκησης
4. Παραίτηση/αοριστία αγωγής
Ζ. Αγωγή μισθωτή για μείωση του μισθώματος
1. Γενικά
2. Υπερημερία μισθωτή;
Η. Μισθώσεις με πλειοδοτικό διαγωνισμό
Θ. Περιεχόμενο αγωγής
1. Γενικά
2. Σώρευση καταψηφιστικού αιτήματος
3. Δικαστικό ένσημο
4. Τόκοι επί του αναπροσαρμοζόμενου μισθώματος
5. Διαμεσολάβηση
Ι. Άμυνα εναγομένου
ΙΑ. Συνέπειες δικαστικής αναπροσαρμογής
1. Τρόπος αναπροσαρμογής
2. Επιστροφή καταβληθέντων επί μείωσης του μισθώματος
3. Κατάργηση ρήτρας σταδιακής αναπροσαρμογής
4. Δεδικασμένο.
ΙΒ. Προσωρινή ρύθμιση κατάστασης
§ 13. Αναπροσαρμογή μισθώματος κατ’ άρθ. 388 ΑΚ
Α. Γενικά
Β. Δυνατότητα αναπροσαρμογής κατ’ άρθ. 388 ΑΚ
Γ. Προϋποθέσεις αναπροσαρμογής κατ’ άρθ. 388 ΑΚ
Δ. Έκταση εφαρμογής άρθ. 388 ΑΚ
Ε. Φύση διάταξης
ΣΤ. Περιεχόμενο αγωγής – Άμυνα εναγομένου
Ζ. Λοιπά θέματα
§ 14. Καθορισμός και αναπροσαρμογή μισθώματος με το άρθ. 371 ΑΚ.
Α. Μη καθορισμός της παροχής
1. Γενικά
2. Επί μίσθωσης πράγματος
Β. Αόριστη συμφωνία αναπροσαρμογής
Γ. Δίκαιη κρίση
Δ. Φύση δικαιώματος
1. Κρατούσα άποψη
2. Η άποψή μας
Ε. Εμπορικές μισθώσεις
ΣΤ. Περιεχόμενο αγωγής
§ 15. Εγγυοδοσία
Α. Έννοια
Β. Σκοπός
1. Καλή εκτέλεση της σύμβασης
2. Ποινική ρήτρα
3. Δικαίωμα εκμισθωτή
Γ. Αναπροσαρμογή
Δ. Αναμίσθωση
Ε. Τόκος
ΣΤ. Επιστροφή εγγυοδοσίας
1. Γενικά
2. Περιεχόμενο αγωγής
3. Ένσταση μη εκπληρωθέντος συναλλάγματος
4. Παραγραφή αξίωσης
Ζ. Εκποίηση μισθίου
Η. Καταβολή «αέρα»
§ 16. Εγγύηση
Α. Γενικά
1. Έννοια εγγύησης
2. Έγκυρη οφειλή
3. Φύση εγγύησης
4. Σύμβαση μεταξύ οφειλέτη και τρίτου
5. Επί αποζημίωσης χρήσης
Β. Τύπος
Γ. Ευθύνη εγγυητή
Δ. Περιεχόμενο αγωγής δανειστή κατά εγγυητή
Ε. Άμυνα εγγυητή
1. Γενικά
2. Παραγραφή
4. Συμψηφισμός από απαίτηση άλλου
5. Ένσταση δίζησης.
284
Ζ. Εγγύηση αόριστου χρόνου
Κεφάλαιο Δ΄
Μίσθωση και Κοινωνία
§ 17. Εκμίσθωση κοινού
Α. Γενικά
1. Συνεκμίσθωση
2. Εκμίσθωση μερίδας
3. Εκμίσθωση περισσότερων μισθίων
Β. Πράξεις διαχείρισης
Γ. Πλειοψηφία κοινωνών
1. Απόφαση πλειοψηφίας
2. Διορισμός διαχειριστή από το δικαστήριο
Δ. Εκμίσθωση ιδανικού μεριδίου σε συγκοινωνό
Ε. Μίσθωμα – Διαιρετή παροχή
§ 18. Καταγγελία μίσθωσης και απόδοση κοινού
Α. Αδιαίρετη η παροχή του μισθίου
Β. Καταγγελία
Γ. Ομοδικία
Δ. Άσκηση αγωγής
1. Νομιμοποίηση
2. Επί δυστροπίας.
3. Επί λήξης της διάρκειας της μίσθωσης
4. Αίτημα αγωγής
5. Άρνηση της πλειοψηφίας
Ε. Παραίτηση
ΣΤ. Επίκτηση μισθίου
1. Σύγχυση ιδιοτήτων
2. Αναβίωση ενοχής. 1. Κατά το άρθ.
§ 19. Μίσθωση με πολλούς μισθωτές
Α. Αδιαίρετη χρήση μισθίου
Β. Νομιμοποίηση – Ομοδικία
Γ. Καταγγελία
§ 20. Μίσθωση και Κανονισμός πολυκατοικίας
Α. Φύση κανονισμού – Περιορισμοί χρήσης – Δουλείες
Β. Δέσμευση μισθωτή
Γ. Παράβαση Κανονισμού – Παθητική νομιμοποίηση
Δ. Μίσθωση χώρου στάθμευσης στην πιλοτή
Ε. Διατήρηση ζώων στο μίσθιο
Κεφάλαιο Ε΄
Ελαττώματα του μισθίου
§ 21. Ευθύνη για ελαττώματα του μισθίου
Α. Μίσθιο ελεύθερο ελαττωμάτων
Β. Πραγματικό ελάττωμα του μισθίου
1. Έννοια πραγματικού ελαττώματος
2. Περιπτώσεις ύπαρξης πραγματικού ελαττώματος
Γ. Έλλειψη συμφωνημένης ιδιότητας του μισθίου
Δ. Νομικό ελάττωμα του μισθίου
Ε. Δικαιώματα μισθωτή, λόγω ελαττωμάτων, γενικώς
1. Δικαιώματα μισθωτή
2. Δικαιώματα υπομισθωτή – παραχωρησιούχου
ΣΤ. Υποχρέωση μισθωτή για ειδοποίηση
Ζ. Μη ευθύνη εκμισθωτή
1. Γενικά
2. Περιπτώσεις μη ευθύνης εκμισθωτή
3. Συμβατικός αποκλεισμός ευθύνης
§ 22. Δικαιώματα μισθωτή επί ύπαρξης ελαττωμάτων
Α. Δικαίωμα του μισθωτή για άρση των ελαττωμάτων
Β. Μείωση ή μη καταβολή του μισθώματος
1. Φύση δικαιώματος
2. Ανυπαρξία πταίσματος εκμισθωτή
3. Έκταση μείωσης
4. Παραίτηση
5. Προκαταβολή μισθώματος
6. Τρόπος άσκησης του δικαιώματος
7. Παραγραφή
Γ. Καταγγελία της μίσθωσης από τον μισθωτή
1. Προϋποθέσεις
2. Καθορισμός προθεσμίας
3. Συνέπειες καταγγελίας
4. Συρροή αξιώσεων
5. Μη ευθύνη εκμισθωτή.
Δ. Αποζημίωση του μισθωτή
1. Γενικά
2. Αποζημίωση άρθ. 577-578 ΑΚ
3. Αποζημίωση άρθ. 584 ΑΚ
4. Δικαιούχοι αποζημίωσης
5. Παραγραφή. Το δικαίωμα αποζημίωσης υπόκειται στην 20ετή παραγραφή του άρθ. 249 ΑΚ.
Κεφάλαιο ΣΤ΄
Δαπάνες - Φθορές
§ 23. Δαπάνες μισθωτή
Α. Γενικά
Β. Αναγκαίες δαπάνες
1. Έννοια
2. Υπόχρεος
3. Διενέργεια δαπάνης
4. Αναζήτηση δαπάνης. 1. Κατά το άρθ.
5. Οφειλή τόκου για τις δαπάνες. 1. Κατά το άρθ.
6. Αγρομίσθωση
Γ. Επωφελείς δαπάνες
1. Γενικά
2. Απόδοση δαπάνης. 1.1. Σύμφωνα με το άρθ.
Δ. Πολυτελείς δαπάνες
Ε. Διενέργεια συμβατικών δαπανών
1. Συμβατική υποχρέωση διενέργειας δαπανών
2. Δυνατότητα διενέργειας δαπανών
ΣΤ. Αφαίρεση κατασκευασμάτων (591 § 2 εδ. β΄ ΑΚ)
1. Γενικά
2. Έννοια κατασκευάσματος
3. Δικαίωμα αφαίρεσης (jus tollendi).
Ι. Γενικά
ΙΙ. Καταχρηστική άσκηση
ΙΙΙ. Υπομίσθωση
IV. Αποκατάσταση πραγμάτων
V. Αδυναμία αφαίρεσης
VI. Κατασκευή οικοδομήματος
4. Παραγραφή
5. Ενέχυρο άρθ. 604 ΑΚ
Ζ. Παραγραφή αξιώσεων μισθωτή για δαπάνες (603 ΑΚ)
Η. Περιεχόμενο αγωγών μισθωτή για δαπάνες
1. Αγωγή για αναγκαίες δαπάνες
2. Αγωγή για επωφελείς και πολυτελείς δαπάνες
Θ. Άμυνα εναγομένου
§ 24. Φθορές του μισθίου
Α. Συμφωνημένη χρήση – Ενδοτικό δίκαιο
Β. Υποχρέωση επιμελούς χρήσης
Γ. Φθορές συνήθους και μη, χρήσης
1. Φθορές από τη συνήθη χρήση
2. Φθορές πέρα από τη συνήθη χρήση
Δ. Ευθύνη μισθωτή
1. Γενικά
2. Έκταση ευθύνης του μισθωτή
3. Ευθύνη για τυχηρά – ανώτερη βία
4. Καταστροφή μισθίου από πυρκαγιά
5. Ευθύνη τρίτου
6. Απόδοση – Παραλαβή μισθίου
7. Επίδειξη μισθίου. Κατά το άρθ.
Ε. Συρροή αξιώσεων
ΣΤ. Μισθώσεις Δημοσίου
Ζ. Παραγραφή αξιώσεων εκμισθωτή για φθορές (602 ΑΚ)
1. Γενικά
2. Έναρξη παραγραφής
3. Έκταση εξάμηνης παραγραφής
4. Μη εφαρμογή παραγραφής άρθ. 602 ΑΚ
5. Αναστολή παραγραφής
6. Διακοπή παραγραφής
I. Άσκηση αγωγής
ΙΙ. Αναγνώριση αξίωσης
7. Συμψηφισμός ανταπαίτησης. 1. Σύμφωνα με το άρθ.
Η. Περιεχόμενο αγωγής για φθορές – Άμυνα εναγομένου
1. Περιεχόμενο αγωγής
Ι. Γενικά
ΙΙ. Ειδικά
ΙΙΙ. Αποκατάσταση ζημίας – ΦΠΑ
IV. Τοκοδοσία
V. Νομολογία
VI. Διαδικασία
2. Άμυνα εναγομένου. 1. Ο εναγόμενος μπορεί να προβάλει:
Κεφάλαιο Ζ΄
Εκποίηση μισθίου
§ 25. Εκποίηση μισθίου (614-615 ΑΚ)
Α. Γενικά
Β. Υπεισέλευση νέου κτήτορα στη μίσθωση
Γ. Περιπτώσεις μη υπεισέλευσης
Δ. Έκταση υπεισέλευσης νέου κτήτορα
Ε. Συνέπειες υπεισέλευσης
1. Καταγγελία από νέο κτήτορα
2. Μεταβίβαση δικαιωμάτων
3. Προκαταβολές μισθωμάτων. Για τις προκαταβολές μισθωμάτων βλ. παραπάνω § 11.Ε.
4. Περιεχόμενο αγωγής για τη νομιμοποίηση του νέου κτήτορα.
ΣΤ. Επικαρπία μισθίου
1. Σύσταση επικαρπίας
2. Λήξη επικαρπίας
Ζ. Εκποίηση μισθίου στην εμπορική μίσθωση
1. Υπεισέλευση νέου κτήτορα στη μίσθωση
2. Εκποίηση τμήματος μισθίου
Η. Διάσπαση ΑΕ
Θ. Κατάσχεση και πλειστηριασμός μισθίου (άρθ. 997 §§ 1-2, 1009 ΚΠολΔ)
1. Πλειστηριασμός μισθίου (άρθ. 1009 ΚΠολΔ)
2. Κατάσχεση μισθίου (άρθ. 997 §§ 1-2 ΚΠολΔ)
3. Σχέση ρυθμίσεων
Ι. Εκποίηση μισθίου στις μισθώσεις Δημοσίου
ΙΑ. Τύχη μίσθωσης κατά τη λήξη της επιφάνειας
§ 26. Μεταβίβαση μισθωτικής σχέσης
Α. Γενικά
Β. Μεταβίβαση από τον εκμισθωτή
Γ. Μεταβίβαση από τον μισθωτή
1. Τρόπος μεταβίβασης
2. Διαφορά από υπομίσθωση και παραχώρηση χρήσης
§ 27. Μεταγραφή μισθωτικών συμβάσεων
Α. Γενικά
1. Η ρύθμιση
2. Έναρξη 9ετίας
Β. Έκταση ισχύος
1. Γενικά
2. Εμπορική μίσθωση
Γ. Συνέπειες
Κεφάλαιο Η΄
Λήξη της μίσθωσης
§ 28. Τρόποι λήξης της μίσθωσης
Α. Λήξη με την πάροδο του ορισμένου χρόνου
Β. Λήξη με εκτέλεση απόφασης
Γ. Λήξη με καταγγελία
Δ. Λύση μίσθωσης με αντίθετη συμφωνία
Ε. Λύση μίσθωσης με πλήρωση διαλυτικής αίρεσης
§ 29. Γενικά περί καταγγελίας της μίσθωσης
Α. Γενικά
1. Διαπλαστικό δικαίωμα
2. Καταγγελία προς νομικό πρόσωπο
3. Επίδοση. Γίνεται δεκτό ότι, αν το ουσιαστικό δίκαιο απαιτεί την επίδοση όχι ως απλή γνωστοποίηση αλλά ως πανηγυρική διατύπωση, τότε η ακυρότητα της επίδοσης δεν εξαρτάται από τη συνδρομή δικονομικής βλάβης
4. Εικονικότητα
5. Αυτοδικαιοπραξία
6. Εκχώρηση
Β. Συνέπειες καταγγελίας – Λύση μίσθωσης
Γ. Μερική καταγγελία
1. Καταγγελία για μέρος του μισθίου
2. Καταγγελία για έναν συμμισθωτή. Είναι δυνατή η καταγγελία της μίσθωσης ως προς έναν από τους περισσότερους μισθωτές
Δ. Αίρεση και προθεσμία στην καταγγελία
1. Απαγόρευση αίρεσης
2. Εξουσιαστική αίρεση
3. Αίρεση δικαίου. Επιτρέπεται η άσκηση καταγγελίας με
4. Προθεσμία αναβλητική
5. Πολλαπλή καταγγελία. Έγινε δεκτό
Ε. Καταγγελία από ανήλικο εκμισθωτή
ΣΤ. Μετατροπή (182 ΑΚ)
Ζ. Ανάκληση καταγγελίας – Άρση συνεπειών
1. Γενικά
2. Συμβατική άρση καταγγελίας
Η. Νομιμοποίηση
1. Νομιμοποίηση εκμισθωτή
2. Νομιμοποίηση μισθωτή. 1. Τη μίσθωση μπορεί να καταγγείλει και ο μισθωτής εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, όχι όμως ο υπομισθωτής, ο οποίος μπορεί να καταγγείλει μόνον την υπομίσθωση και όχι την κύρια μίσθωση
Θ. Καταγγελία μίσθωσης με άσκηση αγωγής
1. Άσκηση αγωγής
2. Παραίτηση από την αγωγή
Ι. Πληρεξουσιότητα
1. Πληρεξουσιότητα αστικού δικαίου
2. Δικαστική πληρεξουσιότητα
3. Πληρεξουσιότητα νομικού προσώπου.
§ 30. Καταγγελία λόγω κινδύνου της υγείας (588 ΑΚ)
Α. Διάταξη αναγκαστικού δικαίου
Β. Έννοια κατοικίας
Γ. Κίνδυνος
Δ. Χρόνος επέλευσης αποτελεσμάτων καταγγελίας
§ 31. Καταγγελία μίσθωσης από δημόσιο υπάλληλο (613 ΑΚ)
Α. Διάταξη αναγκαστικού δικαίου
Β. Έννοια δημόσιου υπαλλήλου
Γ. Έννοια μετάθεσης
Δ. Kαταγγελόμενη μίσθωση
Ε. Διατυπώσεις καταγγελίας
§ 32.
Καταγγελία μίσθωσης αόριστου χρόνου (608 § 2, 609 ΑΚ) – Λήξη μίσθωσης ορισμένου χρόνου (608 § 1 ΑΚ)
Α. Λήξη μίσθωσης αόριστου χρόνου με καταγγελία
1. Γενικά
2. Προθεσμία καταγγελίας
3. Άτυπο καταγγελίας – Νομιμοποίηση
4. Συνέπειες καταγγελίας
Β. Λήξη μίσθωσης ορισμένου χρόνου
Γ. Σώρευση
Δ. Καταγγελία μίσθωσης λόγω παρόδου 30ετίας (610 ΑΚ)
1. Γενικά
2. Εμπορικές μισθώσεις
Ε. Έκδοση διαταγής απόδοσης
ΣΤ. Μισθώσεις υποσταθμών ΔΕΗ
§ 33. Καθυστέρηση μισθώματος (597 ΑΚ) – Δυστροπία (66 ΕισΝΚΠολΔ).
Α. Καθυστέρηση καταβολής μισθώματος (597 ΑΚ)
1. Καταγγελία
2. Καθυστέρηση καταβολής μισθώματος
3. Έννοια μισθώματος.
Ι. Γενικά
ΙΙ. Χαρτόσημο/Ψηφιακό τέλος συναλλαγής κ.λπ
ΙΙΙ. Κοινόχρηστες δαπάνες
4. Άρση ευθύνης μισθωτή
5. Εμπρόθεσμη καταβολή οφειλομένων
6. Έξοδα καταγγελίας
7. Εκπρόθεσμη καταβολή
8. Υπερημερία εκμισθωτή
9. Δημόσια κατάθεση μισθωμάτων. 1. Ο οφειλέτης έχει το δικαίωμα σε περίπτωση υπερημερίας του δανειστή να προβεί σε δημόσια κατάθεση του οφειλομένου, αν αυτό συνίσταται σε χρήματα ή άλλα πράγματα δεκτικά κατάθεσης κατά το νόμο (
10. Καταλογισμός χρεών
11. Συνέπειες καταγγελίας
Β. Δυστροπία μισθωτή (66 ΕισΝΚΠολΔ)
1. Έννοια δυστροπίας
2. Επανειλημμένη δυστροπία
3. Καταβολή μισθωμάτων – Κατάργηση δίκης (618 ΚΠολΔ)
4. Υπομίσθωση
Γ. Συμψηφισμός μισθωμάτων
1. Χρόνος πρότασης συμψηφισμού
2. Γέννηση αξίωσης
3. Συμψηφισμός εγγυοδοσίας
4. Δεδικασμένο
5. Κατάσχεση μισθωμάτων και συμψηφισμός
6. Παραίτηση από συμψηφισμό
Δ. Διαφορά 597 ΑΚ και 66 ΕισΝΚΠολΔ
1. Γενικά
2. Σώρευση βάσεων άρθ. 597 ΑΚ και 66 EισNKΠολΔ
Ε. Αξίωση αποζημίωσης λόγω πρόωρης λύσης της μίσθωσης
ΣΤ. Ενέχυρο στα εισκομισθέντα
1. Γενικά
2. Νόμιμο ενέχυρο
3. Εκχώρηση μισθωμάτων
Ζ. Ποινική ρήτρα
Η. Περιεχόμενο αγωγής απόδοσης μισθίου για καθυστέρηση/δυστροπία
Θ. Άμυνα εναγόμενου μισθωτή
§ 34. Διαταγή απόδοσης μισθίου (637-645 ΚΠολΔ)
Α. Εισαγωγικά
Β. Προϋποθέσεις έκδοσης διαταγής απόδοσης για καθυστέρηση μισθώματος
1. Γενικά
2. Καθυστέρηση μισθώματος
3. Απόδειξη μίσθωσης
4. Όχληση – Προθεσμία. 1. Κατά το άρθ. 637
5. Καταβολή οφειλομένων. 1.1. Κατά το άρθ.
Γ. Προϋποθέσεις έκδοσης διαταγής απόδοσης λόγω λήξης του χρόνου της μίσθωσης
1. Γενικά
2. Παρέλευση του χρόνου διάρκειας της μίσθωσης
3. Μίσθωση αόριστου χρόνου.
4. Οικογενειακή στέγη
Δ. Αρμοδιότητα για έκδοση διαταγής απόδοσης της χρήσης του μισθίου
Ε. Αίτηση εκμισθωτή
1. Περιεχόμενο αίτησης
2. Εκκρεμοδικία
3. Εξουσία ορισθέντος Δικηγόρου. 1. Κατά το άρθ.
ΣΤ. Σώρευση αίτησης για πληρωμή μισθωμάτων (645 ΚΠολΔ)
1. Γενικά
2. Σχέση διαταγής απόδοσης με αίτημα καταβολής οφειλομένων προς διαταγή πληρωμής.
Ζ. Έκδοση διαταγής απόδοσης
1. Περιεχόμενο διαταγής απόδοσης
2. Καθού κάτοικος αλλοδαπής. 1. Κατά τη διάταξη του άρθ.
3. Ετεροδικία. Για την ετεροδικία βλ. παρακάτω § 70.Γ
4. Θάνατος μισθωτή. 1. Αν ο μισθωτής πεθάνει μετά την επίδοση σε αυτόν της εξώδικης όχλησης του άρθ. 637
Η. Εκτέλεση διαταγής απόδοσης μισθίου
Θ. Διακοπή παραγραφής
Ι. Ανακοπή κατά διαταγής απόδοσης μισθίου (642 ΚΠολΔ)
1. Προθεσμία άσκησης ανακοπής
2. Νομιμοποίηση – Έννομο συμφέρον
3. Αρμοδιότητα – Διαμεσολάβηση
4. Περιεχόμενο ανακοπής γενικά. 1. Με την, κατά το άρθ. 642
5. Λόγοι ανακοπής.
600
7. Επανειλημμένη καθυστέρηση
8. Αυτεπάγγελτη έρευνα.
9. Εκδίκαση ανακοπής – Διαδικασία.
11. Ανακοπή εκτέλεσης
12. Επανεγκατάσταση – Αποζημίωση.
ΙΑ. Αναστολή εκτέλεσης διαταγής απόδοσης μισθίου (643 ΚΠολΔ).
1. Προϋποθέσεις αναστολής
2. Νομιμοποίηση
3. Αρμοδιότητα – Διαδικασία
4. Περιεχόμενο αίτησης αναστολής.
5. Άμυνα καθού. 1. Ο καθού μπορεί να προβάλει:
6. Προσωρινή διαταγή. Κατά το άρθ.
7. Ανάκληση απόφασης
ΙΒ. Παραίτηση από διαταγή απόδοσης μισθίου
§ 35. Κακή χρήση μισθίου (594 ΑΚ)
Α. Καταγγελία για κακή χρήση του μισθίου
1. Γενικά
2. Αγρομίσθωση
Β. Περιπτώσεις κακής χρήσης
Γ. Επιμελής και αμελής χρήση
Δ. Αντισυμβατική χρήση
Ε. Συμπεριφορά προς λοιπούς ενοίκους
ΣΤ. Έκταση κακής χρήσης
Ζ. Υπαιτιότητα μισθωτή
Η. Διαμαρτυρία εκμισθωτή
1. Φύση διαμαρτυρίας
2. Άτυπο διαμαρτυρίας
3. Επί εκποίησης του μισθίου
Θ. Συμμόρφωση μισθωτή
Ι. Αξίωση εκμισθωτή για αποζημίωση
ΙΑ. Περιεχόμενο αγωγής απόδοσης μισθίου για κακή χρήση – Άμυνα εναγομένου
1. Περιεχόμενο αγωγής
2. Άμυνα εναγομένου. Ο εναγόμενος μπορεί να προβάλει:
§ 36. Παράβαση όρου της μισθωτικής σύμβασης
Α. Συμφωνία στη μισθωτική σύμβαση
Β. Όρος ουσιώδης ή μη
Γ. Υπαιτιότητα
Δ. Περιπτώσεις παράβασης όρου
Ε. Συνέπειες παράβασης όρου
1. Συμβατικό δικαίωμα καταγγελίας της μίσθωσης
2. Αυτόματη λύση της μίσθωσης (διαλυτική αίρεση)
3. Χρόνος λύσης της μίσθωσης
ΣΤ. Σχέση με κακή χρήση του μισθίου
Ζ. Διάφορες κατηγορίες μισθώσεων
Η. Περιεχόμενο αγωγής απόδοσης μισθίου για παράβαση όρου – Άμυνα εναγομένου
1. Περιεχόμενο αγωγής
2. Άμυνα εναγομένου.
Θ. Ληξιπρόθεσμο μισθωμάτων ως συνέπεια παράβασης όρου
§ 37. Καταγγελία μίσθωσης για σπουδαίο λόγο
Α. Καταγγελία διαρκούς ενοχικής σχέσης
Β. Καταγγελία μίσθωσης
Γ. Προϋποθέσεις καταγγελίας
1. Γενικά
2. Περιπτώσεις ή μη, ύπαρξης σπουδαίου λόγου
3. Αναφορά λόγων
4. Αναιρετικός έλεγχος
Δ. Διαδικασία και συνέπειες καταγγελίας
1. Απρόθεσμο καταγγελίας
2. Αποζημίωση
3. Αντίθετη συμφωνία
4. Ανυπαρξία σπουδαίου λόγου
5. Χρόνος καταγγελίας
§ 38. Λύση μίσθωσης λόγω απαλλοτρίωσης του μισθίου
Α. Λύση μίσθωσης
Β. Δικαιώματα υπέρ ου η απαλλοτρίωση
Γ. Δικαιώματα μισθωτή
§ 39. Συνέπειες λήξης της μίσθωσης
Α. Υποχρέωση απόδοσης του μισθίου
1. Έννοια λήξης της μίσθωσης
2. Απόδοση μισθίου
3. Εναγωγή υπομισθωτή
5. Πρόωρη άσκηση αγωγής. 1. Σύμφωνα με το άρθ.
6. Κατάχρηση δικαιώματος
7. Μίσθωση και πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής. 1. Κατά το άρθ.
Β. Άρνηση παραλαβής μισθίου
1. Γενικά
2. Διορισμός μεσεγγυούχου
Γ. Αξίωση εκμισθωτή για αποζημίωση
1. Αξιώσεις εκμισθωτή γενικά
2. Πρόωρη λύση της μίσθωσης από λόγο που αφορά τον μισθωτή
3. Τρόπος καταβολής αποζημίωσης
Δ. Αποζημίωση χρήσης
Ε. Ποινική ρήτρα
1. Συμφωνία συμβαλλομένων
2. Κατάπτωση της ποινής (405 ΑΚ)
4. Χρόνος προβολής της ένστασης
§ 40. Αποζημίωση χρήσης (601 ΑΚ)
Α. Γενικά
1. Λήξη μίσθωσης
2. Παράνομη παρακράτηση μισθίου
3. Χρόνος έναρξης υποχρέωσης για αποζημίωση
4. Εφαρμογή επί Δημοσίου και ΝΠΔΔ. 1. Η διάταξη του άρθ. 601 ΑΚ εφαρμόζεται και στις μισθώσεις του Δημοσίου και των ΝΠΔΔ
5. Τοκοδοσία
Β. Βασική αποζημίωση
1. Περιεχόμενο βασικής αποζημίωσης
2. Αναπροσαρμογή
3. Δαπάνες κοινοχρήστων κ.λπ
4. Χαρτόσημο/Ψηφιακό τέλος συναλλαγής
5. Χρόνος αποζημίωσης
Γ. Περαιτέρω ζημία
1. Γενικά
2. Πταίσμα μισθωτή
3. Έκταση αποζημίωσης
Δ. Απαλλαγή μισθωτή
Ε. Δικαιούχοι και υπόχρεοι της αποζημίωσης
1. Δικαιούχοι αποζημίωσης
2. Υπόχρεοι αποζημίωσης
3. Εκχώρηση στο Δημόσιο
ΣΤ. Παραγραφή
Ζ. Αξίωση αδικαιολόγητου πλουτισμού
Η. Περιεχόμενο αγωγής – Άμυνα εναγομένου
1. Περιεχόμενο αγωγής
2. Άμυνα εναγομένου. 1. Ο εναγόμενος μπορεί να προβάλει:
Θ. Ζημία και μετά τη λήξη της παρακράτησης
Ι. Ευθύνη εγγυητή
ΙΑ. Δικονομικά θέματα
Κεφάλαιο Θ΄
Μίσθωση κατοικίας
§ 41. Μίσθωση κύριας κατοικίας
Α. Ισχύον δίκαιο
Β. Νόμιμη διάρκεια μίσθωσης κύριας κατοικίας
Γ. Σύντμηση χρόνου μίσθωσης
Δ. Μίσθωση οικογενειακής στέγης
Ε. Ευάλωτος οφειλέτης (217 επ. ΠτωχΚ – ν. 4738/2020)
§ 42. Ρύθμιση οικογενειακής στέγης από το δικαστήριο (1393 ΑΚ)
Α. Ρύθμιση από το δικαστήριο
1. Γενικά
2. Έννοια οικογενειακής στέγης γενικώς
3. Επέμβαση δικαστηρίου
Β. Συνέπειες ρύθμισης από το δικαστήριο
Γ. Σε περίπτωση λύσης του γάμου/συμφώνου συμβίωσης
§ 43.
Καταγγελία μίσθωσης οικογενειακής στέγης από τον εκμισθωτή (612Α ΑΚ)
Α. Η Ρύθμιση
Β. Έκταση εφαρμογής
1. Επί καταγγελίας της μίσθωσης από τον εκμισθωτή
2. Επί αγωγής απόδοσης του μισθίου χωρίς καταγγελία
3. Επί συμφώνου συμβίωσης
Γ. Κοινοποίηση καταγγελίας στον σύζυγο του μισθωτή
1. Τύπος κοινοποίησης
2. Προθεσμία κοινοποίησης
3. Τρόπος κοινοποίησης
4. Συνέπειες μη κοινοποίησης
Δ. Παθητική νομιμοποίηση αγωγής απόδοσης μισθίου
Ε. Δυνατότητες συζύγου του μισθωτή
§ 44. Συνέπειες θανάτου εκμισθωτή – μισθωτή
Α. Θάνατος εκμισθωτή
1. Κληρονομητό μισθωτικής σχέσης
2. Επικαρπία
3. Δικαιώματα κληρονόμων εκμισθωτή
Β. Θάνατος μισθωτή
1. Κληρονομητό μισθωτικής σχέσης
2. Δικαίωμα καταγγελίας από τους κληρονόμους του μισθωτή
3. Αγρομίσθωση
4. Εμπορική μίσθωση
§ 45. Υπεισέλευση του επιζώντος συζύγου (612 § 2 ΑΚ)
Α. Η ρύθμιση
Β. Προϋποθέσεις υπεισέλευσης
1. Γενικά
2. Μη συμβίωση των συζύγων
3. Συμμισθωτής σύζυγος
4. Ελεύθερη συμβίωση
5. Σύμφωνο συμβίωσης
Γ. Νομική φύση υπεισέλευσης
1. Η άποψή μας
2. Άλλες απόψεις
Δ. Χρονική έκταση υπεισέλευσης
Δεύτερο Μέρος
Νέες Εμπορικές Μισθώσεις
Κεφάλαιο Α΄
Εισαγωγικά
§ 46. Νομοθετικό καθεστώς παλαιών και νέων εμπορικών μισθώσεων.
Α. Παλαιές εμπορικές μισθώσεις
Β. Νέες εμπορικές μισθώσεις (άρθ. 13 § 1 ν. 4242/2014)
1. Γενικά
2. Η «καταγγελία» του άρθ. 13 § 1 εδ. γ΄ ν. 4242/2014
3. Μη εφαρμοζόμενες διατάξεις π.δ. 34/1995
4. Εφαρμοζόμενες διατάξεις π.δ. 34/1995
5. Το άρθ. 44 π.δ. 34/1995
Γ. Συνταγματικότητα διατάξεων
Δ. Φύση διατάξεων – Παραίτηση από δικαιώματα
1. Κανόνες δημόσιας τάξης
2. Παραίτηση από δικαίωμα που παρέχει ο νόμος
Ε. Η λειτουργία των νέων εμπορικών μισθώσεων μετά την πάροδο του νόμιμου χρόνου της τριετούς διάρκειάς τους
1. Εφαρμογή διατάξεων του π.δ. 34/1995 στις νέες εμπορικές μισθώσεις μετά την πάροδο του νόμιμου χρόνου
2. Συμφωνίες που αφορούν χρόνο μεταγενέστερο της νόμιμης τριετούς διάρκειας.
3. Λύση με διαλυτική αίρεση
4. Σιωπηρή αναμίσθωση άρθ. 611 ΑΚ
5. Καταγγελία νέας εμπορικής μίσθωσης
6. Μεταγραφή μισθωτικών συμβάσεων (618 ΑΚ). Βλ. παραπάνω § 27.
Κεφάλαιο Β΄
Μισθώσεις υπαγόμενες στο π.δ. 34/1995
§ 47. Προστατευόμενες μισθώσεις
Α. Γενικά
Β. Μισθώσεις άρθ. 1 § 1 περ. α΄ π.δ. 34/1995
1. Γενικά
2. Διενέργεια εμπορικών πράξεων
3. Αγορά για μεταπώληση ή εκμίσθωση
4. Επιχείρηση χειροτεχνίας
5. Επιχείρηση παραγγελίας. Πρόκειται για ανάληψη επ’ αμοιβή, της σύναψης συναλλαγών για λογαριασμό άλλων
6. Επιχείρηση μεταφοράς
7. Επιχείρηση προμήθειας
8. Επιχείρηση πρακτορείας
9. Επιχείρηση δημόσιων θεαμάτων
10. Τραπεζικές εργασίες
11. Μεσιτικές εργασίες
12. Επιχειρηματική οργάνωση κεφαλαίου και εργασίας
13. Πράξεις εμπόρων.
Γ. Μισθώσεις εκπαιδευτηρίων και παιδικών σταθμών (άρθ. 1 § 1 περ. β΄ π.δ. 34/1995)
Δ. Μισθώσεις κλινικών και νοσηλευτικών ιδρυμάτων (άρθ. 1 § 1 περ. γ΄ π.δ. 34/1995)
Ε. Μισθώσεις βοηθητικών χώρων (άρθ. 1 § 1 δ΄ π.δ. 34/1995)
ΣΤ. Μισθώσεις φαρμακείων και φαρμακαποθηκών (άρθ. 1 § 1 περ. ε΄ π.δ. 34/1995)
1. Προστασία μισθώσεων φαρμακείων και φαρμακαποθηκών
2. Συστέγαση φαρμακείων (άρθ. 13 π.δ. 34/1995)
3. Παραχώρηση χρήσης φαρμακείου
4. Αποσυστέγαση φαρμακείων
Ζ. Μισθώσεις πρατηρίων υγρών καυσίμων (άρθ. 3 π.δ. 34/1995)
Η. Μισθώσεις οίκων ευγηρίας (άρθ. 1 § 1 περ. στ΄ π.δ. 34/1995)
§ 48. Επαγγελματικές μισθώσεις (άρθ. 2 π.δ. 34/1995)
Κεφάλαιο Γ΄
Μισθώσεις μη υπαγόμενες στο π.δ. 34/1995 (Άρθ. 4)
§ 49. Μη προστατευόμενες μισθώσεις
Α. Γενικά περί των μη υπαγόμενων μισθώσεων
Β. Βραχυχρόνιες μισθώσεις (άρθ. 4 § 1 περ. α΄ π.δ. 34/1995)
1. Έννοια – Κριτήρια
2. Περιπτώσεις
Γ. Μισθώσεις οικοτροφείων (άρθ. 4 § 1 περ. γ΄ π.δ. 34/1995)
Δ. Μισθώσεις χώρων σε συνοριακούς σταθμούς ή περιοχές λιμένων ή αεροδρομίων (άρθ. 4 § 1 περ. δ΄ π.δ. 34/1995)
Ε. Μισθώσεις σε δημόσιους κ.λπ. χώρους (άρθ. 4 § 1 περ. ε΄-η΄ π.δ. 34/1995)
1. Γενικά
2. Μισθώσεις σε κοινόχρηστους χώρους
3. Μισθώσεις σε νεκροταφεία
4. Μισθώσεις σε αρχαιολογικούς χώρους
5. Μισθώσεις ακινήτων ΑΕΙ. 1. Η εξαίρεση των μισθώσεων ακινήτων των AEI τέθηκε με τον ν. 2009/1992 και ισχύει από 14.2
6. Μισθώσεις σε κτήρια δημόσιων υπηρεσιών. Από 14.12.1992, έπαψαν να εξαιρούνται και πλέον υπάγονται στις διατάξεις του π.δ. 34/1995 οι μισθώσεις χώρων εντός κτηρίων που στεγάζουν δημόσιες υπηρεσίες.
ΣΤ. Οι μισθώσεις περιπτέρων μετά τους ν. 4093/2012 και 4254/2014
Ζ. Μισθώσεις ακινήτων της Βουλής των Ελλήνων και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (άρθ. 4 § 1 περ. ιγ΄ π.δ. 34/1995)
Η. Μισθώσεις διατηρητέων ακινήτων (άρθ. 4 § 1 περ. θ΄ π.δ. 34/1995)
Θ. Μισθώσεις χώρων του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (άρθ. 4 § 1 περ. ιδ΄ π.δ. 34/1995)
Ι. Μισθώσεις κυλικείων και χώρων διαφημίσεων αθλητικών κέντρων (άρθ. 4 § 1 περ. ιβ΄ π.δ. 34/1995)
ΙΑ. Μισθώσεις χώρων Επιστημονικού και Τεχνολογικού Πάρκου (άρθ. 23 § 1 εδ. δ, ii ν. 2741/1999)
ΙΒ. Μισθώσεις ακινήτων της ΔEΘ (άρθ. 4 § 1 περ. ιε΄ π.δ. 34/1995).
ΙΓ. Μισθώσεις σχολικών κυλικείων
1. Μη υπαγωγή στις εμπορικές μισθώσεις
2. Ισχύουσα νομοθεσία
3. Εκμισθωτής – Σχολικές Επιτροπές
4. Πλειοδοτικός διαγωνισμός
5. Μίσθωμα
6. Διάρκεια μίσθωσης
7. Απαγόρευση υπομίσθωσης
8. Σύμβαση ιδιωτικού δικαίου
ΙΔ. Μισθώσεις καταστημάτων λαχαναγορών (άρθ. 4 § 1 περ. ιστ΄ π.δ. 34/1995)
ΙΕ. Μισθώσεις ακινήτων Χρηματιστηρίου Αθηνών (άρθ. 4 § 1 περ. ιζ΄ π.δ. 34/1995)
ΙΣΤ. Μισθώσεις ακινήτων που αποκτήθηκαν με συνάλλαγμα (άρθ. 4 § 1 περ. ιη΄ π.δ. 34/1995)
ΙΖ. Χρηματοδοτικές μισθώσεις ακινήτων (άρθ. 4 § 1 περ. ιθ΄ π.δ. 34/1995)
ΙΗ. Μισθώσεις οίκων ανοχής
1. Μη υπαγωγή στο π.δ. 34/1995
2. Εφαρμοζόμενες διατάξεις
§ 50. Άρση προστασίας του π.δ. 34/1995
Α. Μισθώσεις που έπαυσαν, με νόμο, να υπάγονται στην προστασία
Β. Συμβατική μεταβολή της χρήσης
Γ. Παύση άσκησης προστατευόμενης δραστηριότητας από τον μισθωτή
Δ. Καταχρηστική επίκληση προστασίας του π.δ. 34/1995
Κεφάλαιο Δ΄
Μίσθωμα εμπορικής μίσθωσης και αναπροσαρμογή του
§ 51. Συμφωνία για το μίσθωμα
Α. Γενικά
Β. Μίσθωμα σε ξένο νόμισμα, σε είδος ή σε ποσοστά
§ 52. Η συμβατική αναπροσαρμογή μισθώματος εμπορικής μίσθωσης
Α. Γενικά
Β. Οριστή αναπροσαρμογή (371 ΑΚ)
Γ. Αξία είδους
Δ. Μίσθωμα σε ποσοστά
Ε. Αναπροσαρμογή στο ύψος του ελεύθερου μισθώματος
ΣΤ. Ρήτρα τιμαριθμικής αναπροσαρμογής
Ζ. Διάρκεια ισχύος συμφωνίας αναπροσαρμογής (άρθ. 7 § 1 εδ. β΄ π.δ. 34/1995)
Η. Αναπροσαρμογή με άρθ. 288, 388 ΑΚ
§ 53.
Νόμιμη αναπροσαρμογή μισθώματος εμπορικής μίσθωσης μετά πάροδο διετίας (άρθ. 7 § 2 π.δ. 34/1995)
Α. Πότε επιτρέπεται
1. Γενικά
2. Φυσική ευχέρεια
3. Τρόπος αναπροσαρμογής
4. Κρίσιμος χρόνος
5. Δεύτερη αναπροσαρμογή
6. Νέες μισθώσεις
8. Η ρύθμιση του άρθ. 96 §§ 1-1α ν. 5007/2022 και οι τροποποιήσεις του.
Β. Αναπροσαρμογή κάτω του 6%
Γ. Μίσθωμα άνω του 6%
Δ. Έγγραφη δήλωση-όχληση – Απαιτητό μισθώματος (άρθ. 7 § 5 π.δ. 34/1995)
Ε. Δυστροπία μισθωτή
ΣΤ. Αναπροσαρμογή σε ποσό πέραν του διπλασίου (άρθ. 7 ν. 2041/1992)
Ζ. Περιεχόμενο αγωγής αναπροσαρμογής
§ 54.
Νόμιμη αναπροσαρμογή μισθώματος εμπορικής μίσθωσης λόγω παρόδου έτους (άρθ. 7 § 3 π.δ. 34/1995)
Α. Νομοθετικό κείμενο – Εισηγητική έκθεση
Β. Ετήσια αναπροσαρμογή
1. Χρόνος ετήσιας αναπροσαρμογής
2. Έγκυρη μίσθωση
3. Υπολογισμός αναπροσαρμογής
4. Νέα συμφωνία αναπροσαρμογής
5. Δικαστική αναπροσαρμογή. 1. Εφόσον ζητείται μεγαλύτερο μίσθωμα μπορεί να ασκηθεί αγωγή αναπροσαρμογής με βάση τα άρθ. 288, 388 ΑΚ
Κεφάλαιο Ε΄
Μεταβολή προσώπου συμβαλλομένων –
Εκμίσθωση από μη δικαιούμενο
§ 55. Νόσος του μισθωτή (άρθ. 12 π.δ. 34/1995)
Α. Γενικά
Β. Νόσος μισθωτή
Γ. Άσκηση επιχείρησης
Δ. Μεταβίβαση μισθωτικής σχέσης
1. Γενικά
2. Έκταση εφαρμογής. Η μεταβίβαση επιτρέπεται τόσο στις μισθώσεις του άρθ. 1 π.δ. 34/1995, όσο και στις μισθώσεις του άρθ. 2 του ίδιου προεδρικού διατάγματος
3. Σύμβαση με τρίτον – Αναγγελία
4. Χρόνος μεταβίβασης
Ε. Αντίθετη συμφωνία
ΣΤ. Διαπλαστικό δικαίωμα
Ζ. Συνέπειες μεταβίβασης
Η. Ευθύνη μεταβιβάζοντος
§ 56.
Μίσθωση από μη δικαιούμενο σε εκμίσθωση (άρθ. 14 π.δ. 34/1995)
Α. Γενικά
Β. Δικαιούμενοι και μη δικαιούμενοι σε εκμίσθωση
1. Δικαιούμενοι σε εκμίσθωση
2. Μη δικαιούμενοι σε εκμίσθωση
Γ. Δικαιώματα κυρίου επί εκμισθώσεως αλλοτρίου
Δ. Δέσμευση από κανονισμό πολυκατοικίας
Ε. Προϋποθέσεις και συνέπειες δέσμευσης του δικαιούχου εκμίσθωσης
1. Γενικά
2. Καλή πίστη του μισθωτή
3. Μη διαμαρτυρία του δικαιούχου
ΣΤ. Συνέπειες της δέσμευσης του τρίτου δικαιούχου
1. Γενικά
2. Λειτουργία της μίσθωσης
3. Έγκριση μίσθωσης
4. Δέσμευση νέου κτήτορα
Ζ. Μη δέσμευση δικαιούμενου σε εκμίσθωση
Κεφάλαιο ΣΤ΄
Λήξη εμπορικής μίσθωσης
§ 57.
Λήξη εμπορικής μίσθωσης με αντισυμφωνία (άρθ. 5 § 1 π.δ. 34/1995 – 13 § 1 εδ. β΄ ν. 4242/2014)
Α. Λήξη εμπορικών μισθώσεων γενικά
Β. Αντίθετη μεταγενέστερη συμφωνία
1. Παλαιές εμπορικές μισθώσεις
2. Νέες εμπορικές μισθώσεις
3. Περιεχόμενο συμφωνίας
Γ. Έγγραφο βέβαιης χρονολογίας
Δ. Απόδειξη συμφωνίας
Ε. Έκταση εφαρμογής
ΣΤ. Συνέπειες
§ 58. Λύση νομικού προσώπου μισθωτή
Α. Θέση νομικού προσώπου σε εκκαθάριση
Β. Περάτωση εκκαθάρισης
1. Η κρατούσα άποψη
2. Η άποψή μας
§ 59.
Παραχώρηση χρήσης του μισθίου σε εταιρεία μετά πάροδο τριετίας
Α. Πάροδος τριετίας – Συμμετοχή μισθωτή
1. Γενικά
2. Μισθωτής
3. Παραίτηση
4. Εκμισθώσεις ΝΠΔΔ. Με την ατομική Γνμδ
Β. Γνωστοποίηση παραχώρησης
Γ. Μορφή εταιρείας – Χρόνος σύστασης
Δ. Μεταβολή προσώπου εταίρων
Ε. Αύξηση μισθώματος
ΣΤ. Συνέπειες παράβασης των διατάξεων του άρθ. 11 § 1 π.δ. 34/1995
§ 60. Πτώχευση εκμισθωτή – μισθωτή
Α. Γενικά
Β. Συνέπειες πτώχευσης εκμισθωτή
Γ. Πτώχευση μισθωτή
1. Συνέπειες πτώχευσης μισθωτή
2. Καταγγελία της μίσθωσης
3. Καθυστέρηση μισθώματος.
4. Εκτέλεση εξωστικής απόφασης.
§ 61.
Καταγγελία εμπορικής μίσθωσης για εγκατάσταση υπηρεσιών (άρθ. 41 π.δ. 34/1995)
Α. Γενικά
Β. Προϋποθέσεις
1. Εγκατάσταση υπηρεσιών
2. Πάροδος συμβατικού χρόνου
3. Πρόθεση και δυνατότητα ιδιόχρησης
Γ. Καταγγελία εκμισθωτή
Δ. Τύπος και αποτελέσματα καταγγελίας
1. Τύπος καταγγελίας
2. Αποτελέσματα καταγγελίας
Ε. Δικαιώματα μισθωτή
§ 62.
Καταγγελία εμπορικής μίσθωσης από ΟΤΑ για δημιουργία πρασίνου κ.λπ. (άρθ. 42 π.δ. 34/1995)
Α. Γενικά
Β. Προϋποθέσεις
1. Ακάλυπτος χώρος
2. Πάροδος συμβατικού χρόνου
3. Απόφαση δημοτικού συμβουλίου
Γ. Καταγγελία εκμισθωτή
Δ. Αποτελέσματα καταγγελίας
Ε. Δικαιώματα μισθωτή
Τρίτο Μέρος
Μισθώσεις για στέγαση Δημόσιων Υπηρεσιών
και Υπηρεσιών NΠΔΔ
§ 63. Νομοθετικό καθεστώς
Α. Μισθώσεις Δημοσίου
1. Νομοθετικό καθεστώς
2. Διαγωνισμός
3. Υπομίσθωση
Β. Υπαγωγή μισθώσεων Δημοσίου στις διατάξεις του π.δ. 34/1995 (άρθ. 41 § 17 ν. 2648/1998)
1. Νομοθετική ρύθμιση
2. Διαχρονικό δίκαιο
3. Μονομερής παράταση της μίσθωσης από το Δημόσιο (άρθ. 29 § 3 π.δ. 19/19.11.1932).
4. Έκταση εφαρμογής π.δ. 34/1995
Γ. Μισθώσεις ΝΠΔΔ
1. Γενικά
2. Μισθώσεις ΙΚΑ
3. Μισθώσεις Περιφερειών
4. Εκμισθώσεις εκκλησιαστικών ακινήτων
Δ. Εκμισθώσεις ακινήτων Δήμων (άρθ. 192 ν. 3463/2006)
Ε. Μισθώσεις δημόσιων εκπαιδευτηρίων
ΣΤ. Εκμισθώσεις και μισθώσεις Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης
Ζ. Φύση μισθωτικής σύμβασης
1. Γενικά
2. Διοικητική σύμβαση
3. Ειδικά
Η. Σχέση με τις διατάξεις του π.δ. 34/1995
1. Επικράτηση διατάξεων π.δ. 34/1995
2. Δικαίωμα μισθωτή για μείωση μισθώματος
§ 64. Σύναψη μίσθωσης – Τύπος
Α. Υπογραφή μισθωτηρίου
Β. Έγγραφος τύπος
Γ. Ακυρότητα και θεραπεία της σύμβασης
§ 65. Παράδοση και χρήση του μισθίου από Δημόσιο – ΝΠΔΔ
Α. Υποχρέωση εκμισθωτή
Β. Δικαιώματα μισθωτή
Γ. Επισκευή του μισθίου
1. Καθεστώς π.δ. 19.11
2. Καθεστώς ν. 3130/2003
3. Φθορές πέραν της συνήθους χρήσης
Δ. Ελαττώματα μισθίου
Ε. Χρήση και αλλαγή χρήσης του μισθίου
§ 66. Καταβολή μισθώματος
Α. Χρόνος καταβολής
1. Καθεστώς π.δ. 19.11
2. Καθεστώς ν. 3130/2003
Β. Τέλη – Κρατήσεις
Γ. Παραγραφή αξίωσης μισθωμάτων
§ 67. Λήξη της μίσθωσης Δημοσίου κ.λπ
Α. Γενικά
Β. Καταγγελία από τον μισθωτή
1. Καθεστώς π.δ. 19.11.1932 και π.δ. 715/1979
2. Καθεστώς ν. 3130/2003
3. Καθεστώς π.δ. 715/1979
Γ. Καταγγελία εκμίσθωσης από ΓΑΙΑΟΣΕ ΑΕ
§ 68. Προσφορά μισθίου με υπερβολικό μίσθωμα (άρθ. 23 ν. 3130/2003).
Α. Προσφορά του μισθίου σε νέα δημοπρασία
Β. Σύνταξη μισθωτηρίου
Γ. Καθορισμός θεμιτού μισθώματος
Δ. Επισκευές του μισθίου
Τέταρτο Μέρος
Δικονομικά θέματα
§ 69. Νέα διαδικασία περιουσιακών διαφορών
Α. Γενικά
1. Ενοποίηση ειδικών διαδικασιών
2. Μισθωτικές διαφορές.
3. Εσφαλμένη διαδικασία.
4. Διαδικασία διαμεσολάβησης
Β. Διαφορές παλιάς και νέας μισθωτικής διαδικασίας
§ 70. Αρμοδιότητα – Δικαιοδοσία
Α. Καθ’ ύλην αρμοδιότητα
1. Γενικά
2. Μισθωτικές διαφορές
Β. Κατά τόπον αρμοδιότητα
1. Αποκλειστική αρμοδιότητα
2. Παρέκταση αρμοδιότητας
Γ. Διεθνής δικαιοδοσία
§ 71. Άσκηση αγωγής
Α. Τρόπος άσκησης
Β. Διαδρομή προθεσμίας επίδοσης
Γ. Έννομο συμφέρον – Νομιμοποίηση
1. Έννομο συμφέρον
2. Νομιμοποίηση
3. Νομιμοποίηση στη μίσθωση
4. Πτώχευση
5. Μεταβίβαση επιδίκου. 1. Η μεταβίβαση του επίδικου πράγματος ή δικαιώματος ή η σύσταση εμπράγματου δικαιώματος δεν επιφέρει καμιά μεταβολή στη δίκη. Ο ειδικός διάδοχος έχει δικαίωμα να ασκήσει παρέμβαση (
Δ. Απαγόρευση διαζευκτικής ή επικουρικής εναγωγής
Ε. Άσκηση αγωγής από αντιπρόσωπο
ΣΤ. Νομική βάση αγωγής
Ζ. Χρόνος κτήσης αγωγικού δικαιώματος
Η. Συνέπειες άσκησης της αγωγής
1. Κατάθεση αγωγής
2. Επίδοση αγωγής
3. Παραίτηση
Θ. Αποδοχή της αγωγής (298 ΚΠολΔ)
§ 72. Ανταγωγή
Α. Έννοια ανταγωγής
Β. Χρόνος άσκησης
Γ. Επικουρική άσκηση
Δ. Δωσιδικία – Εκδίκαση
§ 73. Συζήτηση στο ακροατήριο
Α. Προτάσεις – Παράσταση με δικηγόρο
1. Κατάθεση προτάσεων
2. Παράσταση Δικηγόρου
Β. Αναβολή – Ματαίωση συζήτησης
1. Αναβολή συζήτησης
2. Ματαίωση συζήτησης. 1. Στις ειδικές διαδικασίες εφαρμόζονται πλέον, μετά τον ν. 4842/2021, και οι διατάξεις του νέου άρθ.
Γ. Παρέμβαση
1. Κύρια παρέμβαση
2. Πρόσθετη παρέμβαση
3. Αυτοτελής πρόσθετη παρέμβαση
4. Τρόπος άσκησης της παρέμβασης
Δ. Ομοδικία
Ε. Ενστάσεις
1. Γενικά
2. Ένσταση επίσχεσης
3. Ένσταση συμψηφισμού
4. Ένσταση κατάχρησης δικαιώματος
5. Ένσταση εξόφλησης
6. Αντένσταση
ΣΤ. Αποδείξεις
1. Γενικά
2. Ένορκες βεβαιώσεις.
I. Γενικά
ΙΙ. Κλήτευση αντιδίκου
ΙΙΙ. Χρόνος λήψης
IV. Παράσταση Δικηγόρου
V. Μάρτυρες
VI. Ενστάσεις
VII. Δικαστικός έλεγχος
VIII. Δικαστικά τεκμήρια
3. Υπεύθυνες δηλώσεις
4. Έγγραφα ιδιωτικά
5. Ομολογία
6. Δικονομικές συμβάσεις.
Ζ. Ερημοδικία διαδίκου
1. Ερημοδικία εναγομένου
2. Ερημοδικία ενάγοντος
3. Ανακοπή ερημοδικίας.
§ 74. Έφεση
Α. Άσκηση έφεσης
Β. Προθεσμία έφεσης
1. Γενικά
2. Καταχρηστική προθεσμία
3. Αναστολή προθεσμίας
Γ. Αρμοδιότητα – Άσκηση – Κλήτευση
1. Αρμοδιότητα
2. Άσκηση – Κλήτευση
Δ. Λόγοι έφεσης – Πρόσθετοι λόγοι – Αντέφεση
1. Λόγοι έφεσης
2. Πρόσθετοι λόγοι
3. Αντέφεση
4. Αναγκαίως συνεχόμενα κεφάλαια έφεσης
Ε. Συζήτηση έφεσης – Προτάσεις – Προθήκη – Ματαίωση
1. Προτάσεις
2. Ερημοδικία διαδίκου
3. Συζήτηση
4. Αποδείξεις κατ’ έφεση
5. Νέοι ισχυρισμοί και αιτήματα
6. Εφαρμοστέο δίκαιο από το εφετείο
7. Παραίτηση από έφεση. Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθ. 294, 295 § 1, 297 και 299
8. Ματαίωση συζήτησης
§ 75. Αναίρεση
Α. Προθεσμία αναίρεσης
1. Γενικά
2 Καταχρηστική προθεσμία
3. Αναστολή προθεσμίας. Η προθεσμία του άρθ. 564 §§ 1-2
Β. Άσκηση – Περιεχόμενο δικογράφου
Γ. Προσβαλλόμενη απόφαση
Δ. Πρόσθετοι λόγοι αναίρεσης
Ε. Νομιμοποίηση – Κλήτευση αντιδίκου – Παραίτηση
1. Ενεργητική νομιμοποίηση
2. Παθητική νομιμοποίηση
3. Κλήτευση
4. Παραίτηση
5. Ερημοδικία διαδίκου
ΣΤ. Προτάσεις – Σχετικά
Ζ. Αναστολή εκτέλεσης
Η. Επαναφορά πραγμάτων
§ 76. Δεδικασμένο
Α. Το δεδικασμένο γενικά
Β. Δεδικασμένο μισθωτικής απόφασης
Γ. Δέσμευση τρίτων
§ 77. Αναγκαστική εκτέλεση
Α. Προσωρινή εκτέλεση
1. Υποχρέωση προσωρινής εκτέλεσης
2. Υποβολή αιτήματος.
3. Προσωρινή εκτέλεση κατά Δημοσίου κ.λπ
4. Προθεσμία παράδοσης/απόδοσης μισθίου (615 ΚΠολΔ)
Β. Εκτέλεση κατά τρίτων
1. Εκτέλεση κατά του υπομισθωτή (616 ΚΠολΔ)
2. Εκτέλεση κατά καθολικού διαδόχου
3. Εκτέλεση για επανεγκατάσταση
Γ. Συμφωνίες περί την εκτέλεση
Δ. Επιταγή προς εκτέλεση (924, 926 ΚΠολΔ)
Ε. Εκτέλεση απόφασης για απόδοση μισθίου
1. Αποβολή μισθωτή από ακίνητο μίσθιο
2. Τύχη κινητών που βρίσκονται στο ακίνητο μίσθιο
3. Παραγραφή αξίωσης μισθωτή για τα κινητά. 1. Κατά το άρθ
ΣΤ. Επανειλημμένη εκτέλεση
Ζ. Αναστολή εκτέλεσης – Προσωρινή διαταγή – Επαναφορά πραγμάτων
1. Αναστολή άρθ. 912 ΚΠολΔ
2. Αναστολή από το δικαστήριο του ένδικου μέσου
3. Προσωρινή διαταγή
4. Επαναφορά πραγμάτων (914, 525 § 3 ΚΠολΔ)
Η. Ανακοπή εκτέλεσης
1. Νέες ρυθμίσεις ν. 5221/2025
2. Διαδικασία
3. Νομιμοποίηση
4. Αίτημα – Περιεχόμενο.
5. Ενστάσεις – Δεδικασμένο.
6. Ανακοπή τρίτου (936 ΚΠολΔ)
7. Αναστολή εκτέλεσης επί ασκήσεως ανακοπής κατά της εκτέλεσης. 1. Το άρθ.
Θ. Εκτέλεση αποφάσεων κατά Δημοσίου και ΝΠΔΔ
1. Άσκηση αναίρεσης
2. Προϋποθέσεις εκτέλεσης
3. Εκτέλεση εξωστικής απόφασης
4. Απόδοση μισθίου εκπαιδευτηρίου (άρθ. 51 π.δ. 34/1995)
Ι. Επανεγκατάσταση (617 ΚΠολΔ)
1. Γενικά
2. Νομιμοποίηση
3. Εκτέλεση
4. Τρίμηνη αποσβεστική προθεσμία
ΙΑ. Συμβολαιογραφικά έγγραφα
Νομοθετικά κείμενα μισθώσεων
Αλφαβητικό ευρετήριο
Ευρετήριο διατάξεων νόμων

















