Α. Γιαννάτση, Η καλή πίστη στο Κτηματολογικό Δίκαιο, 2026

Πίνακας περιεχομένων

Πρόλογος

Κυριότερες συντομογραφίες

Προλεγόμενα

1. Ανάγκη θέσπισης συστήματος δημοσιότητας των έννομων σχέσεων επί ακινήτων. Τυπική και ουσιαστική δημοσιότητα

2. Βασικές αρχές του Εθνικού Κτηματολογίου

3. Η προστασία της εμπιστοσύνης του τρίτου ως ειδικότερη εκδήλωση της αρχής ασφάλειας των συναλλαγών

Α. Εισαγωγικά

Β. Προστασία συναλλασσομένων στο κτηματολογικό δίκαιο και φαινόμενο δίκαιο

Γ. Προστασία των καλόπιστων συναλλασσομένων στα επιμέρους στάδια του κτηματολογίου μέχρι και την οριστικοποίηση των πρώτων εγγραφών

α. Προστασία των τρίτων συναλλασσομένων κατά το στάδιο της κτηματογράφησης

β. Προστασία των τρίτων συναλλασσομένων έως την οριστικοποίηση των πρώτων εγγραφών

γ. Προστασία των τρίτων συναλλασσομένων στο στάδιο του λειτουργούντος κτηματολογίου

Κεφάλαιο Πρώτο

Η διάταξη του άρθρου 13 ΕθνΚτημ και η εισαγωγή της ρύθμισης της προστασίας του καλόπιστου τρίτου συναλλασσόμενου. Καινοτομία του Κτηματολογικού Δικαίου στο πλαίσιο μεταβίβασης της έγγειας ιδιοκτησίας

1. Έννοια μεταγενέστερων εγγραφών

2. Προστασία των τρίτων συναλλασσομένων στο στάδιο του λειτουργούντος κτηματολογίου και ειδικότερα σε συσχέτιση με τις μεταγενέστερες εγγραφές

Α. Το μαχητό τεκμήριο ακρίβειας των μεταγενέστερων εγγραφών

α. Η περίπτωση του άρθρου 13 § 1 ΕθνΚτημ

β. Το αντικείμενο του μαχητού τεκμηρίου ακριβείας

γ. Η περίπτωση του άρθρου 8 ΕθνΚτημ

Β. Η διορθωτική αγωγή του άρθρου 13 § 2 ΕθνΚτημ

3. Η έννοια και ο δικαιολογητικός λόγος της καλόπιστης κτήσης ακινήτου στις μεταγενέστερες εγγραφές

Α. Η έννοια και το βάρος απόδειξης της καλής πίστης του τρίτου. Αναφορές της προσέγγισης του ζητήματος με επίκεντρο τον Κτηματολογικό Κανονισμό Δωδεκανήσου

Β. Ο κρίσιμος χρόνος συνδρομής του στοιχείου της καλής πίστης

Γ. Ζητήματα αναφορικά με το πρόσωπο του τρίτου

4. Ζητήματα που αφορούν τη συνδρομή του αντικειμενικού στοιχείου για τη στοιχειοθέτηση της καλόπιστης κτήσης ακινήτου κατά το άρθρο 13 § 3 ΕθνΚτημ

Α. Κτήση δικαιώματος από τον τρίτο συναλλασσόμενο

Β. Κρίσιμος χρόνος κτήσης δικαιώματος του τρίτου και το χρονικό σημείο προστασίας αυτού συσχετιζόμενο με την εγγραφή της αγωγής του άρθρου 13 § 2 ΕθνΚτημ στο κτηματολογικό φύλλο του ακινήτου αναφορικά με την δημόσια πίστη

Γ. Κτήση δικαιώματος από επαχθή αποκλειστικά (και όχι χαριστική) αιτία

5. Η ρύθμιση του άρθρου 13 § 3 εδ. β΄, γ΄ΕθνΚτημ. Ο νομικός χαρακτηρισμός της κτήσης του τρίτου

6. Η προστασία των καλόπιστων τρίτων σε περίπτωση ανάκλησης ή μεταρρύθμισης της απόφασης της εκούσιας δικαιοδοσίας που διέταξε τη διόρθωση ανακριβούς πρώτης εγγραφής με την ένδειξη «άγνωστου ιδιοκτήτη», κατ’ άρθρα 779 ΚΠολΔ και 13 §§1 και 3 ΕθνΚτημ

7. Συμπεράσματα

Α. Αναφορικά με την προστασία της καλόπιστης κτήσης στα ανωτέρω συστήματα (σύστημα μεταγραφών αφενός με άρθρ. 41 ΚτΚ και 13 § 3 ΕθνΚτημ αφετέρου) ιδίως ως προς το στοιχείο της καλής πίστης

Β. Η δημόσια πίστη του Κτηματολογίου κατά τον γερμανικό ΑΚ (BGB). Συγκριτική επισκόπηση με το άρθρο 13 ΕθνΚτημ και τον αντίστοιχο ΚτΚ Δωδεκανήσου

Κεφάλαιο Δεύτερο

Η καλή πίστη στο πεδίο του αναγκαστικού πλειστηριασμού

1. Η καλόπιστη κτήση κυριότητας ακινήτου από μη κύριο σε πλειστηριασμό, ιδίως σε καθεστώς λειτουργούντος Κτηματολογίου και η καλή πίστη του υπερθεματιστή

Α. Η νομική φύση του πλειστηριασμού

2. Η περίπτωση του πλειστηριασμού ως αιτίας κτήσης του τρίτου

3. Καλή πίστη υπερθεματιστή και έννομες συνέπειες

4. Η προστασία του αληθούς κυρίου του εκπλειστηριασθέντος ακινήτου

5. Η διεκδικητική αγωγή του 1020 ΚΠολΔ σε καθεστώς λειτουργούντος κτηματολογίου και η προστασία του καλόπιστου υπερθεματιστή. Προβληματισμοί και συμπεράσματα για την δυνατότητα ένταξης της αγωγής του 1020 ΚΠολΔ στις αγωγές του κτηματολογικού δικαίου

Κεφάλαιο Τρίτο

Τακτική χρησικτησία και καλή πίστη στο πλαίσιο του συστήματος μεταγραφών και του Κτηματολογίου

1. Προϋποθέσεις κτήσης κυριότητας ακινήτου με τακτική χρησικτησία

2. Σύντομη ιστορική αναδρομή στο θεσμό της χρησικτησίας σε συνάρτηση με το στοιχείο της καλής πίστης

3. Η υποκειμενική καλή πίστη ως στοιχείο της τακτικής χρησικτησίας

4. Καλή πίστη στην τακτική χρησικτησία σε συνάρτηση με τον νόμιμο ή τον νομιζόμενο τίτλο

5. Καλή πίστη και δημοσιότητα στο πλαίσιο του συστήματος του Κτηματολογίου. Συσχετισμός της αρχής του ελέγχου νομιμότητας με την αρχή της διασφάλισης της δημόσιας πίστης

6. Τακτική χρησικτησία και λειτουργούν κτηματολόγιο. Η σημασία της προστασίας της δημόσιας πίστης στην τακτική χρησικτησία και η καλή πίστη του νομέα στο λειτουργούν Κτηματολόγιο

7. Η έννοια της καλής πίστης στο πλαίσιο της ειδικής χρησικτησίας του άρθρου 4 ν. 3127/2003 και η σημασία της στο λειτουργούν Κτηματολόγιο

Α. Εισαγωγικές παρατηρήσεις

Β. Οι προϋποθέσεις κτήσης κυριότητας έναντι του Δημοσίου

α. Καλόπιστη νομή ειδικώς

αα. Η έννοια της καλής πίστης

ββ. Η καλή πίστη του νομέα δημόσιας έκτασης στη νομολογία των δικαστηρίων μας

Κεφάλαιο Τέταρτο

Προστασία καλόπιστων τρίτων από την ακυρώσιμη δικαιοπραξία (ΑΚ 1203-1204 σε συνδυασμό με την ΑΚ 184) στο λειτουργούν Κτηματολόγιο

1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις

2. Προστασία εμπραγμάτων δικαιωμάτων τρίτων

3. Η καλή πίστη ως στοιχείο του ΑΚ

Α. Η κρατούσα γνώμη: προστασία τρίτου ανεξαρτήτως καλής πίστης

4. Η άποψη περί προστασίας μόνο του καλόπιστου τρίτου

5. Ειδικότερο περιεχόμενο της καλής πίστης του τρίτου στο πλαίσιο της άποψης περί της ερμηνευτικής συστολής της διάταξης του άρθρου 1204 ΑΚ

6. Οι προϋποθέσεις εφαρμογής των ΑΚ 1203-1204 σύμφωνα με την κρατούσα στην νομολογία θέση

7. Η «συρρίκνωση» της προστασίας των τρίτων στο λειτουργούν Κτηματολόγιο

8. Η προστασία των καλόπιστων τρίτων μέχρι την οριστικοποίηση των πρώτων εγγραφών

Κατακλείδα

Βιβλιογραφία