Κ. Τομαράς, Η υποψία ελαττωματικότητας ως μορφή μη προσήκουσας εκπλήρωσης της παροχής, 2026

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΑΝΤΩΝΗ Γ. ΚΑΡΑΜΠΑΤΖΟΥ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ - ΔΙΚΑΙΟΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

ΚΑΙ ΠΕΡΙΠΤΩΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ

§ 1. Εισαγωγή – Μεθοδολογική προσέγγιση της έρευνας

§ 2. Η αναγνώριση και καθιέρωση της έννοιας της «υποψίας ελαττώματος» από τη γερμανική νομολογία

Ι. Οι αποφάσεις - σταθμοί

1. Πρώτη απόφαση: Μείωση εμπορικής αξίας οχήματος λόγω υποψίας κεκρυμμένων ελαττωμάτων

2. Δεύτερη απόφαση: Αγορά κρέατος λαγού από την Αργεντινή

3. Τρίτη απόφαση: Προηγούμενη μόλυνση ακινήτου

4. Τέταρτη απόφαση: Αγορά κρέατος λαγού από Αργεντινή («erste argentinisches Hasenfleisch Entscheidung»)

5. Πέμπτη απόφαση: Αγορά κρέατος λαγού από την Αργεντινή («zweite argentinisches Hasenfleisch Entscheidung»)

6. Η σημασία των πέντε αυτών αποφάσεων

ΙΙ. Η περιπτωσιολογική εφαρμογή της νομολογίας περί υποψίας ελαττώματος.

1. Ακίνητα

α). Προϊστορία ακινήτου με επικίνδυνη τοξική δραστηριότητα

β). Υποψία σοβαρού ελαττώματος

γ). Σχέσεις του ακινήτου με τον εξωτερικό κόσμο

2. Οχήματα

3. Τρόφιμα

4. Ζώα

5. Διαρκείς έννομες σχέσεις

6. Διεθνείς πωλήσεις κινητών πραγμάτων

7. Η παραβίαση της υποχρέωσης διαφωτίσεως

§ 3. Κριτική στις απόψεις της νομολογίας – Περιγραφή των εγειρόμενων ζητημάτων

Ι. Εισαγωγικά

ΙΙ. Η διάκριση μεταξύ «απλής» και «εύλογης» υποψίας

ΙΙΙ. Αξιολογικές αντινομίες στο πλαίσιο διάκρισης μεταξύ «απλής» και «εύλογης» υποψίας

ΙV. Ο κίνδυνος δημιουργίας άνευ ετέρου ευθύνης για τον οφειλέτη

1. Η αυτόματη θεμελίωση ευθύνης λόγω «απλής» υποψίας

2. Η νομολογία περί υποψίας «σοβαρού» ελαττώματος

3. Το επιχείρημα της «αντίδρασης της αγοράς»

4. Η αδυναμία τοποθέτησης απώτατου χρονικού ορίου επίδρασης της υποψίας - ο κίνδυνος διαιώνισης της υποψίας

5. Το πρόβλημα της δημιουργίας «δόλιας αμέλειας»

V. Η χρήση ασαφών εννοιών και η σύγχυση ορισμών

VI. Ενδιάμεσο συμπέρασμα

§ 4. Οι απόψεις της θεωρίας

I. Κρατούσα άποψη

II. Οι αντίθετες απόψεις ως προς τον θεσμό της υποψίας συνολικά

1. Το πραγματικό ελάττωμα ως μορφή προσβολής της φυσικής ιδιοσυστασίας του πράγματος και μόνο

2. Η ύπαρξη νομοθετικού κενού ως προς την έννοια της υποψίας ελαττώματος

3. Η παραβίαση των αποδεικτικών κανόνων εξαιτίας της καθιέρωσης της υποψίας ελαττωματικότητας

§ 5. Κριτική στις απόψεις της θεωρίας – Περαιτέρω περιγραφή των εγειρόμενων ζητημάτων

Ι. Στις απόψεις που δεν αναγνωρίζουν την υποψία ελαττώματος συνολικά.

ΙΙ. Στις επιμέρους απόψεις αναφορικά με τις ειδικότερες νομολογιακές προϋποθέσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΥΠΟΨΙΑΣ ΣΤΟΝ ΑΚ

§ 6. Η υπαγωγή της έννοιας της υποψίας στην έννοια του πραγματικού ελαττώματος

Ι. Η έννοια του πραγματικού ελαττώματος στη σύμβαση πώλησης

1. Εισαγωγικά

2. Η έννοια της ιδιοσυστασίας (Beschaffenheit)

α). Φυσική ιδιοσυστασία (physische Beschaffenheit)

β). Οι σχέσεις του πράγματος με τον εξωτερικό κόσμο (Umweltbeziehungen)

αα)Σχέσεις που έχουν ως βάση το ίδιο το πράγμα και συνδέονται άμεσα με τη φυσική του ιδιοσυστασία

ββ). Σχέσεις που βρίσκονται εκτός του πράγματος

3. Οριοθέτηση του πραγματικού ελαττώματος στον ΑΚ: Στενή ή ευρεία ερμηνεία;

α). Η θέση της ελληνικής νομολογίας και θεωρίας

β). Στενή ερμηνεία του πραγματικού ελαττώματος (ελάττωμα stricto sensu)

γ). Ευρεία ερμηνεία (ελάττωμα lato sensu)

δ). Η οριοθέτηση της έννοιας του πραγματικού ελαττώματος στο νέο δίκαιο πώλησης (ν. 4967/2022)

αα). Εισαγωγικά

ββ). Η συστηματική κατάστρωση της έννοιας του πραγματικού

ελαττώματος

γγ). Το περιεχόμενο της έννοιας του πραγματικού ελαττώματος στην ΑΚ 535Α

δδ). Το περιεχόμενο της έννοιας του πραγματικού ελαττώματος στην ΑΚ 535Β

4. Ενδιάμεσες παρατηρήσεις - συμπερασματικές σκέψεις

ΙΙ. Το πραγματικό ελάττωμα στις συμβάσεις μίσθωσης και έργου

1. Σύμβαση μίσθωσης

2. Σύμβαση έργου

3. Ενδιάμεσο συμπέρασμα: Η ενιαία θεώρηση της έννοιας της ιδιοσυστασίας στις συμβάσεις πώλησης, μίσθωσης και έργου

ΙIΙ. Η εγγενής στον ΑΚ και στον ΚΠολΔ τελολογία

1. Εισαγωγικά

2. Η υποψία ως έννοια υποφώσκουσα στις διατάξεις του ΑΚ και του ΚΠολΔ

α). Η ΑΚ

β). η ΑΚ

γ). η ΑΚ

δ). οι ΑΚ

ε). η ΑΚ

στ) Προληπτική αξίωση προς παράλειψη και κίνδυνος μελλοντικής προσβολής δικαιώματος

αα). Προληπτική αξίωση προς παράλειψη

ββ). οι ΑΚ

γγ). οι 69 § 1. στοιχ. στ΄ και 682 επ. ΚΠολΔ

3. Ενδιάμεσο συμπέρασμα: Η αρχή της πρόληψης της ζημίας ως θεμέλιο της έννοιας της υποψίας

§ 7. Η υποψία πραγματικού ελαττώματος στο ειδικό ενοχικό δίκαιο

Ι. Η υποψία πραγματικού ελαττώματος στη σύμβαση πώλησης

1. Εισαγωγικά

2. Η υποψία ως σχέση του πράγματος με τον εξωτερικό κόσμο

3. Η υποψία πραγματικού ελαττώματος στην ΑΚ 535Β

α). Η υποψία ως μορφή προσβολής του σκοπού χρήσης για τον οποίον χρησιμοποιούνται συνήθως πράγματα της ίδιας κατηγορίας (ΑΚ 535Β αρ. 1)

β). Η υποψία ως μορφή προσβολής της ποιότητας ή της απόδοσης που ο αγοραστής ευλόγως προσδοκά από πράγματα της ίδιας κατηγορίας (ΑΚ 535Β αρ. 5)

γ). Η υποψία ως αιτία μείωσης της εμπορικής αξίας

δ). Η υποψία ως μορφή προσβολής του στοιχείου της «ασφάλειας» κατά το άρ. 535Β αρ. 5 ΑΚ

4. Ενδιάμεσο συμπέρασμα: Υπαγωγή της υποψίας πραγματικού ελαττώματος στους παραδοσιακούς ορισμούς περί πραγματικού ελαττώματος

ΙΙ. Η υποψία πραγματικού ελαττώματος στη σύμβαση μίσθωσης

ΙΙΙ. Η υποψία πραγματικού ελαττώματος στη σύμβαση έργου

IV. Η χρονική στιγμή εμφάνισης της υποψίας - το ζήτημα της κατανομής του κινδύνου εμφάνισής της

1. Γενικός κανόνας: Η μετάθεση του κινδύνου ως κρίσιμο χρονικό σημείο για τη μετάβαση από τις γενικές στις ειδικές διατάξεις

2. Η υποψία αναφέρεται στη συμφωνηθείσα ιδιοσυστασία

3. Η εμφάνιση υποψίας ελλείψει ειδικής συμφωνίας των μερών

α). Η ύπαρξη της υποψίας ήδη κατά την κατάρτιση της σύμβασης

β). Η εμφάνιση της υποψίας μετά την κατάρτιση της σύμβασης αλλά πριν από τη μετάθεση του κινδύνου

γ). Η εμφάνιση της υποψίας μετά τη μετάθεση του κινδύνου

αα). Η θεωρία της εν σπέρματι ελαττωματικότητας

ββ). Διάκριση της υποψίας ελαττωματικότητας από την εν σπέρματι ελαττωματικότητα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ

Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΝΟΜΙΚΑ ΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑΣ ΥΠΟΨΙΑΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΑΤΤΩΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΕΝΤΕΥΘΕΝ ΑΠΟΡΡΕΟΝΤΑ ΕΝΝΟΜΑ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ

§ 8. Οι προϋποθέσεις για τη θεμελίωση νομικά διαφέρουσας υποψίας

Ι. Παραδοσιακές μέθοδοι άντλησης επαρκών ενδείξεων για τη θεμελίωση εύλογης υποψίας

1. Διεξαγωγή πραγματογνωμοσύνης - δειγματοληπτικού ελέγχου

2. Διοικητικά μέτρα - ενημερώσεις των αρμόδιων αρχών

3. Παραβίαση των κανόνων της πλήρους δικανικής πεποίθησης;

ΙΙ. Προτεινόμενη θέση

§ 9. Η υποψία ελαττωματικότητας ως μορφή μη προσήκουσας εκπλήρωσης της παροχής

§ 10. Τα έννομα βοηθήματα του δανειστή σε περίπτωση υποψίας ελαττωματικότητας

Ι. Η άρση της υποψίας

ΙΙ. Η μείωση της αντιπαροχής

ΙΙΙ. Υπαναχώρηση – καταγγελία

IV. Η αξίωση αποζημίωσης

V. Η εκ των υστέρων απόδειξη της αβασιμότητας της υποψίας ως αιτία μετριασμού της δραστικότητας των εννόμων βοηθημάτων του δανειστή

VI. Η άγνοια του δανειστή για την ύπαρξη της υποψίας

1. Απάτη

2. Ευθύνη από τις διαπραγματεύσεις

3. Πλάνη

§ 11. Η υποψία ως λόγος καταγγελίας στις διαρκείς έννομες σχέσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ

Η ΥΠΟΨΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΕΛΑΤΤΩΜΑΤΟΣ

§ 12. Νομικό ελάττωμα

I. Το νομικό ελάττωμα κατά το νέο δίκαιο πώλησης

1. Εισαγωγικά

α). Η παραδοσιακή διάκριση μεταξύ πραγματικών και νομικών ελαττωμάτων

β) Το διαφορετικό πλαίσιο ευθύνης στην περίπτωση των νομικών

ελαττωμάτων

2. Η νέα διάταξη του άρθρου 537 ΑΚ

α). Η νομική φύση της ΑΚ

β). Τα ανακύπτοντα ζητήματα

γ). Συμπερασματικές σκέψεις

ΙΙ. Το νομικό ελάττωμα στη σύμβαση μίσθωσης

ΙΙΙ. Το νομικό ελάττωμα στη σύμβαση έργου

IV. Υποψία νομικού ελαττώματος;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ

ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ελληνική

Ξενόγλωσση