Β. Τζούφης, Ποινικοδογματικοί προβληματισμοί στις περιπτώσεις διάπραξης εγκλημάτων μέσω αυτόνομων οπλικών συστημάτων: Αιτιότητα, καταλογισμός, νομιμότητα της προσταγής, 2026
Η τεχνολογική έκρηξη στο σύγχρονο πεδίο των επιστημών και της δικαιοσύνης έχει αναδείξει τις τεράστιες δυνατότητες, οφέλη αλλά και κινδύνους που μπορούν να ανακύψουν. Στο έργο αυτό παρουσιάζονται συστηματικά τα βασικότερα προβλήματα που προβλέπεται να αντιμετωπιστούν κατά τη θέσπιση και την εφαρμογή της ποινικής δικαιοσύνης. Στόχος του έργου είναι να ενισχύσει τον αναγνώστη με εργαλεία και με άνεση στον χειρισμό των παραπάνω διακλαδικών και σύνθετων θεμάτων.
Συγκεκριμένα, η διάπραξη εγκλημάτων μέσω αυτόνομων οπλικών συστημάτων, θανάσιμων ή μη, αλλά και μέσω κάθε είδους αυτόνομων μηχανών, οχημάτων κ.λπ., φέρνει στο προσκήνιο της καθημερινής δικαιικής πράξης μία σειρά από τα σοβαρότερα δογματικά ζητήματα. Και μόνη η απλή –με τίτλους– αναφορά τους προδιαθέτει για μία καταβύθιση στα θεμέλια της ποινικής επιστήμης προς εξεύρεση λύσεων: Για να αναγνωριστεί (ή να αποκλειστεί) ποινική ευθύνη κατά τον σχεδιασμό, την κατασκευή και τη χρήση των σχετικών αυτόματων συστημάτων θα πρέπει να δίνονται απαντήσεις σε ζητούμενα αδίκου, όπως η αιτιώδης συνάφεια, ή αντίστοιχα υποκειμενικής υπαιτιότητας και συμμόρφωσης προς την αρχή της ενοχής. Μεταξύ των τελευταίων, βασική θέση έχει το από καιρό συζητούμενο και δοκιμαζόμενο θέμα της ποινικής και διοικητικής ευθύνης των νομικών προσώπων. Επίσης, διαρκής θα γίνει η τριβή με ερωτήματα προσταγής, τόσο ως όρου άρσης του άδικου χαρακτήρα, όσο και ενόψει παραμέτρων του καταλογισμού, στο πλαίσιο της εθνικής νομοθεσίας, αλλά και του Διεθνούς Ποινικού Δικαίου, καθώς και με ζητήματα απόπειρας, συμμετοχικής ευθύνης (ιδίως έμμεσης αυτουργίας) και συρροής.
Πληροφορίες έκδοσης
Πίνακας περιεχομένων +
Περιεχόμενα
Πρόλογος
Προλογικό σημείωμα συγγραφέα
Συντομογραφίες
Ι. Ελληνικές
ΙΙ. Ξενόγλωσσες
Προλεγόμενα
Μέρος Πρώτο
Αυτόνομα οπλικά συστήματα και Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο
Κεφάλαιο 1
Τεχνολογία και πολεμικές επιχειρήσεις
1.1. Σύγχρονα οπλικά συστήματα (ορισμοί και διακρίσεις)
1.2. Η χρήση των αυτόνομων οπλικών συστημάτων (ΑΟΣ) στις πολεμικές επιχειρήσεις
Κεφάλαιο 2
Κίνδυνοι παραβίασης του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου (ΔΑΔ) από τη χρήση Αυτόνομων Οπλικών Συστημάτων (ΑΟΣ)
2.1. Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο (έννοια)
2.2. Συνήθεις παραβιάσεις αρχών του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου (ΔΑΔ)
2.3. Προβληματισμοί από τη χρήση αυτόνομων οπλικών συστημάτων (ΑΟΣ)
Μέρος Δεύτερο
Προκλήσεις αποτελεσματικότητας της ποινικής δογματικής
Κεφάλαιο 3
Ζητήματα καταλογισμού και αιτιότητας στις περιπτώσεις τελέσεως εγκλημάτων μέσω της χρήσης Αυτόνομων Οπλικών Συστημάτων (ΑΟΣ)
3.1. Η αρχή της ενοχής (έννοια, φιλοσοφική και δογματική θεμελίωση)
3.2. Η πολεμική βιομηχανία ως «κατασκευαστής» ή «προγραμματιστής» αυτόνομων οπλικών συστημάτων (ΑΟΣ)
3.3. Ζητήματα καταλογισμού και αιτιότητας στις περιπτώσεις τελέσεως εγκλημάτων μέσω της χρήσης απολύτως αυτόνομων και μερικώς αυτόνομων οπλικών συστημάτων
Κεφάλαιο 4
Αμφισβητήσεις της ποινικής δογματικής και ανάγκη εκσυγχρονισμού της ποινικής θεωρίας
Κεφάλαιο 5
Προσταγή και χρήση Αυτόνομων Οπλικών Συστημάτων (ΑΟΣ)
5.1. Η προσταγή ως λόγος άρσης του αδίκου των στρατιωτικών (21 ΠΚ και 53 παρ. 2 ΣΠΚ)
5.2. Η προσταγή στο πλαίσιο του διεθνούς ποινικού δικαίου
Μέρος Τρίτο
Προτάσεις αποτελεσματικής ποινικής προστασίας και κριτική τους αξιολόγηση
Κεφάλαιο 6
ΠΡΟΣΤΑΓΗ:
Διεθνική ανανοηματοδότηση της «αντισυνταγματικότητας» και του «προδήλως παρανόμου» της προσταγής ή της υπηρεσίας (21 ΠΚ και 53 παρ. 2 ΣΠΚ)
Κεφάλαιο 7
Προτεινόμενες λύσεις στο πρόβλημα του καταλογισμού
7.1. Αναγνώριση ποινικής ευθύνης στα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης;
7.2. Αναγνώριση ποινικής ευθύνης στα νομικά πρόσωπα;
7.3. Ποινική ευθύνη παραγωγών / κατασκευαστών / προγραμματιστών αυτόνομων οπλικών συστημάτων ή προγράμματα κανονιστικής συμμόρφωσης (compliance programs);
Κεφάλαιο 8
Αιτιότητα «αντικειμενική» ή «κανονιστική»;
Κεφάλαιο 9
Τελικές θέσεις
Βιβλιογραφία
Α. Ελληνική Βιβλιογραφία
Β. Αλλοδαπή Βιβλιογραφία
Γ. Ιστότοποι
Λημματικό Ευρετήριο
Τύπος περιεχομένου
Κατηγορίες
Σχετικές εκδόσεις
