Κ. Γώγος, Εγχειρίδιο διοικητικής δικονομίας, 2026

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΚΥΡΙΕΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

Ι. Εισαγωγή

Α. Ιστορικά προλεγόμενα: Η διοικητική δικαιοσύνη ως κατάκτηση του νομικού φιλελευθερισμού

Β. Η ελληνική διοικητική δικαιοσύνη: ιστορική διαμόρφωση

Γ. Δικονομικό και ουσιαστικό δίκαιο

ΙΙ. Τα υπερνομοθετικά θεμέλια της διοικητικής δίκης

Α. Το συνταγματικό δικαίωμα σε δικαστική προστασία

Β. Το άρθρο 95 του Συντάγματος ως ιστορικό λίκνο της διοικητικής δικονομίας

Γ. Τα εξωτερικά χαρακτηριστικά της διοικητικής δίκης στο άρθρο 93 του Συντάγματος: Δημοσιότητα της διαδικασίας και αιτιολογία των δικαστικών αποφάσεων

Δ. Το συνταγματικό δικαίωμα στον φυσικό (ή νόμιμο) δικαστή και η

απαγόρευση των δικαστικών επιτροπών

Ε. Το δικαίωμα στη χρηστή απονομή της δικαιοσύνης σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1 της ΕΣΔΑ

ΣΤ. Το ενωσιακό δίκαιο ως παράγων διαμόρφωσης της ελληνικής διοικητικής δικονομίας

ΙΙΙ. Η δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων

A. Η διάκριση των δικαιοδοτικών κλάδων

Β. Διάκριση με βάση τη φύση της διαφοράς

α. Ο γενικός κανόνας

β. Διαφορές από την αμφισβήτηση μονομερών πράξεων της Διοίκησης

i. Το οργανικό κριτήριο

ii. Το λειτουργικό κριτήριο

γ. Η εφαρμογή της θεωρίας της «υποκείμενης αιτίας της διαφοράς»

δ. Πράξεις διαχείρισης και προστασίας της δημόσιας κτήσης

ε. Διαφορές ως προς την υπηρεσιακή κατάσταση του προσωπικού της Δημόσιας Διοίκησης

στ. Διαφορές που αναφύονται από συμβάσεις της Διοίκησης

Γ. Η ενοποίηση των δικαιοδοσιών κατά παρέκκλιση από το κριτήριο της φύσης της διαφοράς: η ρύθμιση του άρθρου 94 παρ. 3 Συντ

Δ. Η ειδική συνταγματική ρύθμιση ως προς τον δικαστικό καθορισμό της αποζημίωσης επί αναγκαστικής απαλλοτρίωσης

ΙV. Η διχοτόμηση της διοικητικής δικαιοδοσίας: Η διάκριση των διοικητικών διαφορών σε ακυρώσεως και ουσίας

Α. Εισαγωγή

Β. Τα κριτήρια της διάκρισης

Γ. Το συνταγματικό τεκμήριο υπέρ των ακυρωτικών διαφορών επί προσβολής διοικητικών πράξεων ως όριο των επιλογών του δικονομικού νομοθέτη

Δ. Οι ακυρωτικές διαφορές ενώπιον των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων

V. Οι γενικές αρχές της διοικητικής δίκης

Α. Εισαγωγή

Β. Ο σκοπός της διοικητικής δίκης

Γ. Το αντικείμενο της διοικητικής δίκης

Δ. Η εξουσία του αιτούντος δικαστική προστασία επί του αντικειμένου της διαφοράς: Η αρχή της διαθέσεως

Ε. Η προώθηση της διαδικασίας με μέριμνα του δικαστηρίου

Στ. Η εξουσία του δικαστηρίου επί των νομικών και πραγματικών στοιχείων της διαφοράς

α. Η διαμόρφωση του νομικού συλλογισμού της δικανικής κρίσης: jura novit curia

β. Η διερεύνηση του πραγματικού της διαφοράς: Η ανακριτική αρχή και οι παρεκκλίσεις από αυτήν

Ζ. Η ισότητα μεταξύ των διαδίκων

Η. Η καταρχήν απαγόρευση της ενδοστρεφούς δίκης

Θ. Η αρχή της συγκεντρώσεως

Ι. Προφορικότητα της διοικητικής δίκης;

Ια. Καλόπιστη διεξαγωγή της δίκης και καθήκον αληθείας των διαδίκων

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

Τα διαπλαστικά ένδικα βοηθήματα:

η αίτηση ακυρώσεως και η προσφυγή ουσίας

Ι. Εισαγωγικές γνώσεις

Α. Διαπλαστικά, καταψηφιστικά και αναγνωριστικά ένδικα βοηθήματα στη διοικητική δικονομία

Β. Το παραδεκτό και το βάσιμο των ενδίκων βοηθημάτων

ΙΙ. Οι προϋποθέσεις του παραδεκτού της αιτήσεως ακυρώσεως και της προσφυγής ουσίας

Α. Γενικές προϋποθέσεις του παραδεκτού

Β. Ειδικές προϋποθέσεις του παραδεκτού της αιτήσεως ακυρώσεως και της προσφυγής ουσίας

α. Η προσβαλλόμενη διοικητική πράξη

i. Γενικά

ii. Η εκτελεστότητα της προσβαλλόμενης πράξης

iii. Η παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας

iv. Το απαράδεκτο της προσβολής των κυβερνητικών πράξεων

β. Το έννομο συμφέρον του αιτούντος δικαστική προστασία

γ. Η προθεσμία

i. Γενικές Παρατηρήσεις

ii. Η αφετηρία της προθεσμίας

iii. Αναστολή και διακοπή της προθεσμίας άσκησης του ενδίκου βοηθήματος

iv. Υπολογισμός της προθεσμίας

δ. Η προηγούμενη άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής

ε. Αρνητικές προϋποθέσεις του παραδεκτού

i. Η άπαξ άσκηση του ενδίκου βοηθήματος

ii. Για την αίτηση ακυρώσεως: Η έλλειψη παράλληλης προσφυγής

IΙΙ. Το βάσιμο των διαπλαστικών ενδίκων βοηθημάτων

Α. Οι λόγοι ακυρώσεως των διοικητικών πράξεων

α. Η αναρμοδιότητα της αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη

β. Παράβαση ουσιώδους τύπου της διαδικασίας

γ. Παραβίαση διάταξης ουσιαστικού νόμου

δ. Κατάχρηση εξουσίας

Β. Ο δικαστικός έλεγχος του βασίμου επί προσφυγής ουσίας

IV. Η σύνθετη διοικητική δίκη

Α. Σύνθετες δίκες ως προς το υποκείμενο: Ομοδικία και παρέμβαση

α. Ομοδικία

i. Είδη ομοδικίας

ii. Οι κανόνες της αναγκαστικής ομοδικίας

iii. Οι κανόνες της δυνητικής ομοδικίας

β. Παρέμβαση

Β. Σύνθετες δίκες ως προς το αντικείμενο: Συνάφεια

V. Η διαδρομή της διοικητικής δίκης στα διαπλαστικά ένδικα βοηθήματα

Α. Η άσκηση της αιτήσεως ακυρώσεως και της προσφυγής ουσίας

Β. Η κατάργηση της δίκης

α. Παραίτηση

β. Ο θάνατος του αιτούντος δικαστική προστασία κατά τη διάρκεια της εκκρεμοδικίας

γ. Έκλειψη του αντικειμένου της διαφοράς

Γ. Προδικασία και συζήτηση της υπόθεσης

α. Προδικασία

β. Η νομιμοποίηση του δικηγόρου

γ. Η συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο

VI. Η δικαστική απόφαση επί των διαπλαστικών ενδίκων βοηθημάτων

Α. Η διαπλαστική ενέργεια της απόφασης που δέχεται το ένδικο βοήθημα

α. Ακυρωτικές αποφάσεις

β. Η τροποποίηση της διοικητικής πράξης από τον διοικητικό δικαστή της ουσίας

Β. Το δεδικασμένο

Γ. Η υποχρέωση συμμόρφωσης της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις