Γ.-Ω. Μαριάς, Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας, 2026
Το παρόν βιβλίο έρχεται να αναλύσει σε βάθος τη θεσμική διάσταση του ΕΟΑ και τη θέση του στη νέα αρχιτεκτονική άμυνας της Ευρώπης.
Σε σχέση με τη δομή, το βιβλίο αποτελείται από τέσσερα μέρη, πλέον συμπερασμάτων. Ειδικότερα, στο πρώτο μέρος αναλύεται η ιστορική εξέλιξη και η πορεία διαμόρφωσης ενός συλλογικού συστήματος ασφάλειας στην Ευρώπη. Στη συνέχεια, παρουσιάζεται η πορεία από τη σύσταση της Δυτικοευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) το 1954 στην Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ) της ΕΕ.
Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου επισημαίνεται πώς η έννοια της συλλογικής άμυνας, σταδιακά, ξεκίνησε να αναδεικνύεται σε ρυθμιστικό παράγοντα διαμόρφωσης πολιτικών ασφάλειας. Ειδικότερα, αναλύονται οι συνθήκες συλλογικής άμυνας των ΗΠΑ με τις Φιλιππίνες (1951), την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία (1951), τη Νότια Κορέα (1953), τη Φορμόζανυν Ταϊβάν (1954) και την Ιαπωνία (1960), καθώς και της ΕΣΣΔ με την Κίνα (1950), τη Βόρεια Κορέα (1961) και την Ινδία (1971).
Στο τρίτο μέρος αναλύεται η θεσμική αρχιτεκτονική της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) της ΕΕ. Επίσης, πραγματοποιείται ανάλυση της αποστολής του ΕΟΑ στο πλαίσιο της Συνθήκης της Λισσαβώνας. Στη συνέχεια, εξετάζεται η θεσμική διάσταση του ΕΟΑ. Επιπλέον, διερευνώνται επισταμένα τόσο οι αρμοδιότητες του Επικεφαλής του ΕΟΑ, που είναι ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, καθώς και του Γενικού Διευθυντή του Οργανισμού. Περαιτέρω, πραγματοποιείται αναλυτική περιγραφή τόσο των καθηκόντων όσο και των εξουσιών του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΟΑ.
Τέλος, στο τέταρτο μέρος, εξετάζεται η αλλαγή της οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ και η δυνατότητα των κρατών μελών να μπορούν να εξαιρούν τις στρατιωτικές τους δαπάνες από τον υπολογισμό του χρέους και του ελλείματος της ΕΕ, καθώς και άλλα συναφή ειδικότερα ζητήματα.
Πληροφορίες έκδοσης
Πίνακας περιεχομένων +
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
Οι προσπάθειες δημιουργίας ενός Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας
1. Από τη Συνθήκη των Βρυξελλών στην αποτυχία της Ευρωπαϊκής Αμυντικής Κοινότητας
2. Από τη Δυτικοευρωπαϊκή Ένωση στην Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και
Άμυνας της ΕΕ
3. Η πορεία προς τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας μέχρι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης (2003) και την Κοινή Δράση 2004/551
ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου
ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
Η έννοια της Συλλογικής Άμυνας ως εργαλείο διαμόρφωσης
Πολιτικών Ασφαλείας
Εισαγωγικές Παρατηρήσεις
1.1. Συνθήκη Αμοιβαίας Άμυνας ΗΠΑ - Φιλιππίνων (Philippine Treaty)
1.2. Συνθήκη Ασφάλειας ΗΠΑ - Αυστραλίας - Νέας Ζηλανδίας (ANZUS Security Treaty)
1.3. Συνθήκη Αμοιβαίας Άμυνας ΗΠΑ - Νότιας Κορέας
1.4. Συνθήκη Αμοιβαίας Άμυνας ΗΠΑ - Φορμόζας
1.5. Συνθήκη Αμοιβαίας Συνεργασίας και Ασφάλειας ΗΠΑ - Ιαπωνίας
1.6. Συνθήκη Φιλίας, Συμμαχίας και Αμοιβαίας Συνδρομής ΕΣΣΔ - Κίνας
1.7. Συνθήκη Φιλίας, Συνεργασίας και Αμοιβαίας Συνδρομής ΕΣΣΔ - Βόρειας Κορέας
1.8. Συνθήκη Ειρήνης, Φιλίας και Συνεργασίας ΕΣΣΔ - Ινδίας
ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας (ΕΟΑ) – Η Θεσμική Διάσταση
1. Η θεσμική αρχιτεκτονική της ΚΕΠΠΑ
2. H αποστολή του ΕΟΑ στο πλαίσιο της Συνθήκης της Λισσαβώνας
3. Ο ΕΟΑ - Η Θεσμική Διάσταση
3.1. Σύσταση - Άρθρο
3.2. Αποστολή - Άρθρο
3.3. Μέλη - Άρθρο
Συνεισφέροντα μέλη
Νορβηγία
Ελβετία
Σερβία
Ουκρανία
ΗΠΑ
3.4. Πολιτική εποπτεία και λεπτομέρειες περί υποβολής εκθέσεων στο Συμβούλιο - Άρθρο 4
3.5. Λειτουργίες και καθήκοντα - Άρθρο
Επιχειρήσεις της ΚΠΑΑ
EUFOR RCA
EUTM RCA
EUNAVFOR MED
EUFOR Althea
EUTM Mali
EUTM Somalia
EUNAVFOR Atalanta
3.6. Νομική Προσωπικότητα - Άρθρο
3.7. Επικεφαλής ΕΟΑ - Άρθρο
Διατελέσαντες Επικεφαλής
Javier Solana (1999-2009)
Catherine Ashton (2009-2014)
Federica Mogherini (2014-2019)
Josep Borrell (2019-2024)
Η χειραγώγηση της διαδικασίας Spitzenkandidat και η συμφωνία «πακέτο» του 2019
3.8. Διοικητικό Συμβούλιο - Άρθρο
3.9. Καθήκοντα και εξουσίες Διοικητικού Συμβουλίου - Άρθρο
3.10. Γενικός Διευθυντής - Άρθρο
Διατελέσαντες Γενικοί Διευθυντές
Nick Witney (2004-2007)
Alexander Weis (2007-2011)
Claude-France Arnould (2011-2015)
Jorge Domecq (2015-2020)
Jiří Šedivý (2020-2025)
3.11. Προσωπικό - Άρθρο
3.12. Προϋπολογισμός του ΕΟΑ - Άρθρο
3.13. Γενικός προϋπολογισμός - Άρθρο
3.14. Διορθωτικός Προϋπολογισμός - Άρθρο
3.15. Πρόσθετα έσοδα - Άρθρο
3.16. Συνεισφορές και επιστροφές - Άρθρο
3.17. Διαχείριση, από τον Οργανισμό, των προϋπολογισμών που συνδέονται με ειδικές δραστηριότητες - Άρθρο
3.18. Εκτέλεση του προϋπολογισμού - Άρθρο
3.19. Ειδικά σχέδια ή προγράμματα της κατηγορίας Α (προαιρετική εξαίρεση) και συναφείς ειδικοί προϋπολογισμοί - Άρθρο
3.20. Ειδικά σχέδια ή προγράμματα της κατηγορίας Β (προαιρετική συμμετοχή) και συναφείς ειδικοί προϋπολογισμοί - Άρθρο
3.21. Πεδίο εφαρμογής των ειδικών σχεδίων και προγραμμάτων του
Οργανισμού και συναφείς ειδικοί προϋπολογισμοί - Άρθρο
3.22. Συνεισφορές από τον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης στους
ειδικούς προϋπολογισμούς - Άρθρο
3.23. Συμμετοχή τρίτων μερών - Άρθρο
3.24. Σχέσεις με την Επιτροπή - Άρθρο
3.25. Σχέσεις με θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης - Άρθρο 25
3.26. Διοικητικές ρυθμίσεις και λοιπά θέματα - Άρθρο
3.27. Προνόμια και ασυλίες - Άρθρο
3.28. Ρήτρα αναθεώρησης - Άρθρο
3.29. Νομική ευθύνη - Άρθρο
3.30. Πρόσβαση στα έγγραφα - Άρθρο
3.31. Προστασία δεδομένων - Άρθρο
3.32. Ασφάλεια - Άρθρο
3.33. Γλωσσικό καθεστώς - Άρθρο
3.34. Κατάργηση της Απόφασης 2011/411/ΚΕΠΠΑ - Άρθρο
3.35. Έναρξη ισχύος - Άρθρο
ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας στη νέα εποχή
1. Ο ΕΟΑ στη μετά Ουκρανία εποχή
2. ΕΟΑ και Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη
3. ΕΟΑ και Μέσο Δράσης για την Ασφάλεια στην Ευρώπη (SAFE)
4. ΕΟΑ και Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ)
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Ελληνική Βιβλιογραφία
Ξενόγλωσση Βιβλιογραφία
Πρωτογενείς Πηγές
Αρθρογραφία σε Ελληνικές και Ξένες Εφημερίδες, Περιοδικό Τύπο, Ηλεκτρονικές Εφημερίδες & Ιστοτόπους
ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ
Τύπος περιεχομένου
Κατηγορίες
Σχετικές εκδόσεις
