Γ. Καραγιάννης, Προανάκριση προκαταρκτική εξέταση, 2026

Πίνακας περιεχομένων

Πρόλογος

Ευχαριστίες

Συντομογραφίες

Βιβλιογραφία

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

Η ποινική προδικασία

I. Ορισμοί – Θεσμικό πλαίσιο

II. Η ποινική προδικασία και ο σκοπός της

III. Η γενεσιουργός αιτία της ποινικής προδικασίας

IV. Η έναρξη της ποινικής προδικασίας

1.

Ο δικονομικός θεσμός του αυτεπάγγελτου του εισαγγελέως πλημμελειοδικών

2. Κατ’ έγκληση διωκόμενα εγκλήματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ

Τα θεσμικά όργανα της ποινικής προδικασίας και η κατά τόπον αρμοδιότητα

Ι. Τα θεσμικά όργανα

Εισαγωγικές επισημάνσεις

1. Οι Εισαγγελείς

2. Τα Δικαστικά Συμβούλια

3. Οι ανακριτικοί υπάλληλοι

i. Θεσμικό πλαίσιο

ii. Οι Γενικοί και Ειδικοί Ανακριτικοί Υπάλληλοι

iii. Τα καθήκοντα των ανακριτικών υπαλλήλων

iv. Τα δικαιώματα των ανακριτικών υπαλλήλων

v. Η αστυνομική εξουσία του ανακρίνοντος

II. Η κατά τόπον αρμοδιότητα

1. Η κατά τόπον αρμοδιότητα των ανακριτικών υπαλλήλων

2. Η προτίμηση αρμοδιότητας

3. Η έρευνα της τοπικής αρμοδιότητας

4. Σύγκρουση αρμοδιότητας – κανονισμός, άρ. 132 ΚΠΔ

5. Νομιμοποιούμενα πρόσωπα για την υποβολή της αίτησης περί καθορισμού αρμοδιότητας

6. Η αποχή των ανακριτικών υπαλλήλων από περαιτέρω ενέργειες

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ

Οι ακυρότητες της ποινικής προδικασίας

I. Έννοια και διακρίσεις των ακυροτήτων

1. Οι απόλυτες ακυρότητες

2. Οι σχετικές ακυρότητες

3. Ο χρόνος προβολής των ακυροτήτων της προδικασίας

4. Ο τρόπος προβολής των ακυροτήτων στην προδικασία και οι συνέπειες της κήρυξης αυτών – Αρμοδιότητα συμβουλίου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ

Οι διάδικοι στην ποινική προδικασία

Εισαγωγικές επισημάνσεις

I. Οι διάδικοι

1. Ο ύποπτος

2. Ο κατηγορούμενος

3. Οι ανήλικοι κατηγορούμενοι

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

i. Θεσμικό πλαίσιο

ii. Ο ανήλικος δράστης κατά τον Ποινικό Κώδικα

iii. Ο ανήλικος δράστης και το τεκμήριο ανηλικότητας του ν. 4689/2020

iv. Η απόκτηση από τον ανήλικο δράστη της ιδιότητας του υπόπτου – κατηγορουμένου

4. Ο παριστάμενος προς υποστήριξη της κατηγορίας

Εισαγωγικές επισημάνσεις

i. Θεσμικό πλαίσιο

ii. Η ενεργητική νομιμοποίηση

iii. Η παθητική νομιμοποίηση

iv. Η υποστήριξη της κατηγορίας από το Ελληνικό Δημόσιο και τα ΝΠΔΔ

v. Η υποστήριξη της κατηγορίας από τα νομικά πρόσωπα εν γένει

vi. Η υποβολή της δήλωσης προς υποστήριξη της κατηγορίας

vii. Το περιεχόμενο της δήλωσης προς υποστήριξη της κατηγορίας.

viii. Η δήλωση παράστασης προς υποστήριξη της κατηγορίας από ανήλικους ανίκανους – παθόντες (άρ. 82 παρ. 2 ΚΠΔ)

1) Ο ανήλικος παθών

2) Ο ανίκανος παθών

ix. Η παραίτηση από την υποστήριξη της κατηγορίας

1) Η παραίτηση εν γένει

2) Παραίτηση από την υποστήριξη της κατηγορίας του ανήλικου – ανίκανου παθόντος

x. Αντιρρήσεις κατά της παράστασης προς υποστήριξη της κατηγορίας

xi. Η αυτεπάγγελτη αποβολή του παριστάμενου προς υποστήριξη της κατηγορίας – Συνέπειες

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ

Τα δικαιώματα των διαδίκων στην ποινική προδικασία

Πρόλογος

I. Τα δικαιώματα του υπόπτου - κατηγορουμένου

Εισαγωγικές επισημάνσεις

1. Θεσμικό πλαίσιο

2. Λειτουργικό πλαίσιο

3. Το δικαίωμα ενημέρωσης (άρ. 95 ΚΠΔ)

i. Χορήγηση εγγράφου περί των δικαιωμάτων (άρ. 96 ΚΠΔ)

4. Ο διορισμός συνηγόρου και η μετ’ αυτού παράσταση – εξαιρέσεις (άρ. 89 και 99 ΚΠΔ)

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

i. Ο διορισμός συνηγόρου

ii. Η παράσταση με συνήγορο υπεράσπισης

iii. Η παραίτηση από το δικαίωμα διορισμού δικηγόρου (άρ. 90 ΚΠΔ)

5. Το δικαίωμα παροχής νομικής βοήθειας (άρ. 91 ΚΠΔ) – δικαιούχοι

6. Το δικαίωμα πρόσβασης στο υλικό της δικογραφίας (άρ. 100 ΚΠΔ)

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

i. Θεσμικό πλαίσιο

7. Το δικαίωμα διερμηνείας και μετάφρασης (άρ. 101 ΚΠΔ)

Εισαγωγικές επισημάνσεις

i. Θεσμικό πλαίσιο

ii. Πεδίο εφαρμογής

iii. Ο διορισμός διερμηνέα

8. Το δικαίωμα χορήγησης προθεσμίας για την απολογία (άρ. 103 ΚΠΔ)

Εισαγωγικές επισημάνσεις

i. Θεσμικό πλαίσιο

9. Το δικαίωμα ενημέρωσης τρίτου προσώπου και επικοινωνίας του κατηγορουμένου με αυτό (άρ. 97 & 98 ΚΠΔ)

10. Το δικαίωμα παράστασης μετά συνηγόρου, κατά τη διεξαγωγή των ανακριτικών πράξεων (άρ. 92 & 94 ΚΠΔ)

Εισαγωγικές επισημάνσεις

i. Θεσμικό πλαίσιο – πεδίο εφαρμογής

11. Ερωτήσεις και επισημάνσεις των διαδίκων (άρ. 94 ΚΠΔ)

i. Θεσμικό πλαίσιο

ii. Πεδίο εφαρμογής

12. Αδυναμία παράστασης ως προς τη διενέργεια ανακριτικών πράξεων (άρ. 93 ΚΠΔ)

13. Το Δικαίωμα περί διεξαγωγής αποδείξεων (άρ. 102 ΚΠΔ)

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

i. Θεσμικό πλαίσιο

ii. Ο τρόπος υποβολής της αίτησης περί διεξαγωγής αποδείξεων

14. Το δικαίωμα σιωπής και μη αυτοενοχοποίησης (άρ. 104 ΚΠΔ)

Εισαγωγικές επισημάνσεις

i. Θεσμικό πλαίσιο

15. Το δικαίωμα περί υποβολής αντιρρήσεων ως προς τη δήλωση προς υποστήριξη της κατηγορίας (άρ. 85 ΚΠΔ)

16. Το δικαίωμα σε επείγουσα ιατρική περίθαλψη

II. Τα λοιπά δικαιώματα των διαδίκων

Εισαγωγικές επισημάνσεις

1. Το δικαίωμα εξαίρεσης δικαστικών προσώπων – ανακριτικών υπαλλήλων.

Εισαγωγικές επισημάνσεις

2. Οι λόγοι αποκλεισμού των δικαστικών προσώπων και των προανακριτικών υπαλλήλων

3. Οι λόγοι εξαίρεσης των δικαστικών προσώπων και των ανακριτικών υπαλλήλων

4. Τα δικαιούμενα πρόσωπα για την υποβολή της αίτησης εξαίρεσης

5. Η υποβολή και το περιεχόμενο της αίτησης εξαίρεσης

6. Η καθ’ ύλην αρμοδιότητα για την εξέταση της αίτησης εξαίρεσης

7. Οι λόγοι αποκλεισμού και εξαίρεσης ως προς τον διορισμό πραγματογνωμόνων

8. Το δικαίωμα εξαίρεσης των διορισθέντων πραγματογνωμόνων – καθ’ ύλην αρμοδιότητα

9. Το δικαίωμα διορισμού τεχνικού συμβούλου (άρ. 204 παρ. 1 ΚΠΔ)

i. Θεσμικό πλαίσιο

ii. Πεδίο εφαρμογής

ΙΙΙ. Τα δικαιώματα του ανήλικου δράστη

Εισαγωγικές επισημάνσεις

1. Πεδίο εφαρμογής

2. Η θέσπιση του τεκμηρίου ανηλικότητας

IV. Τα κατ’ ιδίαν δικαιώματα του ανήλικου δράστη

1. Το δικαίωμα ενημέρωσης κατ’ άρθρο 4 του ν. 4689/2020

2. Το δικαίωμα του ανήλικου για την ενημέρωση του ασκούντος τη γονική του μέριμνα και συνοδείας του από αυτόν

3. Το δικαίωμα συνοδείας του ανηλίκου από τον ασκούντα τη γονική μέριμνα και η παρουσία αυτού στην ποινική διαδικασία

4. Το δικαίωμα συνδρομής από δικηγόρο και παροχής δωρεάν νομικής βοήθειας

5. Το δικαίωμα ατομικής αξιολόγησης

Εισαγωγικές επισημάνσεις

i. Θεσμικό πλαίσιο

6. Το δικαίωμα ιατρικής εξέτασης

Εισαγωγικές επισημάνσεις

i. Θεσμικό πλαίσιο

7. Το δικαίωμα ειδικής μεταχείρισης σε περίπτωση στέρησης της ελευθερίας

8. Το δικαίωμα προστασίας της ιδιωτικής ζωής

V. Τα δικαιώματα του παριστάμενου προς υποστήριξη της κατηγορίας

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

1. Θεσμικό πλαίσιο

VΙ. Τα δικαιώματα ανήλικου παθόντος προσβολής προσωπικής και γενετήσιας ελευθερίας

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

1. Χρόνος άσκησης του δικαιώματος πρόσβασης στο υλικό της δικογραφίας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ

Η προκαταρκτική εξέταση

I. Η προκαταρκτική εξέταση

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

1. Θεσμικό πλαίσιο

2. Η νομική φύση της προκαταρκτικής εξέτασης

3. Ορισμός - σκοπός της προκαταρκτικής εξέτασης

4. Το δικαίωμα διενέργειας προκαταρκτικής εξέτασης

Εισαγωγικές επισημάνσεις

i. Το δικαίωμα του εισαγγελέως πλημμελειοδικών και του εισαγγελέως εφετών για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης

ii. Το δικαίωμα του Εισαγγελέως του Αρείου Πάγου για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης

iii. Η παραγγελία του εισαγγελέως πλημμελειοδικών για τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης

iv. Η διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης από τους εισαγγελείς οικονομικού εγκλήματος

5. Ο τρόπος διενέργειας της προκαταρκτικής εξέτασης

6. Η διάρκεια της προκαταρκτικής εξέτασης

ΙΙ. Οι διαφορές μεταξύ των συγκείμενων διαδικασιών της ποινικής προδικασίας

1. Οι διαφορές εν γένει

2. Οι διαφορές μεταξύ της προκαταρκτικής εξέτασης και της προανάκρισης.

ΙΙI. Η θέση του υπόπτου στην προκαταρκτική εξέταση

Εισαγωγικές επισημάνσεις

1. Τα δικαιώματα του υπόπτου στην προκαταρκτική εξέταση

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

i. Τα δικαιώματα του υπόπτου

IV. Ο παριστάμενος προς υποστήριξη της κατηγορίας στην προκαταρκτική εξέταση

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

1. Τα δικαιώματα του παριστάμενου προς υποστήριξη της κατηγορίας στην προκαταρκτική εξέταση

V. Η κλήτευση του υπόπτου ως προϋπόθεση για το πέρας της προκαταρκτικής εξέτασης

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

1. Θεσμικό πλαίσιο

2. Το τυπικό πέρας της προκαταρκτικής εξέτασης

3. Η διαδικασία της παροχής έγγραφων εξηγήσεων του υπόπτου

4. Εξαίρεση ως προς την υποχρεωτικότητα της κλήτευσης του υπόπτου

5. Η ρήτρα απαγόρευσης της παρ. 3 του άρ. 244 του ΚΠΔ

Εισαγωγικές επισημάνσεις

i. Θεσμικό πλαίσιο

6. Η εκ νέου κλήση του υπόπτου κατ’ άρθρο 244 παρ. 4 του ΚΠΔ

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

i. Θεσμικό πλαίσιο

VI. Η κυρίαρχη αρμοδιότητα του δικαστικού συμβουλίου στην προκαταρκτική εξέταση

VII. Το ουσιαστικό πέρας της προκαταρκτικής εξέτασης

1. Η αρχειοθέτηση της δικογραφίας

i. Θεσμικό πλαίσιο

ii. Η έγκριση της αρχειοθέτησης από τον εισαγγελέα εφετών

2. Το δικαίωμα προσφυγής του εγκαλούντος κατ’ άρθρο 52 του ΚΠΔ

Εισαγωγικές επισημάνσεις

i. Θεσμικό πλαίσιο

ii. Η άσκηση της προσφυγής

3. Η αρχειοθέτηση της υπόθεσης επί αγνώστων δραστών

4. Η απευθείας εισαγωγή της υπόθεσης στο ακροατήριο

i. Η κίνηση της ποινικής δίωξης για πλημμελήματα προσώπων ιδιάζουσας δωσιδικίας, κατ’ άρθρο 43 παρ. 2 του ΚΠΔ

ii. Η προσφυγή του κατηγορουμένου κατά της απευθείας παραπομπής

5. Η προσφυγή του άρθρου 322 του ΚΠΔ

i. Θεσμικό πλαίσιο

ii. Οι δυνατότητες του εισαγγελέως εφετών

6. Η προσφυγή των προσώπων ιδιάζουσας δωσιδικίας

7. Η παραγγελία για τη διενέργεια κύριας ανάκρισης

VIII. Τα δικονομικά υποκατάστατα της προκαταρκτικής εξέτασης

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

1. Η ένορκη διοικητική εξέταση

i. Θεσμικό πλαίσιο

ii. Η νομική φύση της ένορκης διοικητικής εξέτασης

iii. Ο σκοπός διενέργειας της ένορκης διοικητικής εξέτασης

iv. Η διαδικασία διενέργειας της ένορκης διοικητικής εξέτασης

v. Το πέρας της ένορκης διοικητικής εξέτασης

2. Η διενέργεια ελέγχου από τις Ανεξάρτητες Αρχές

Εισαγωγικές επισημάνσεις

3. Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας

Εισαγωγικές επισημάνσεις

i. Οι αρμοδιότητες των Οργάνων της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας

ii. Οι προανακριτικές αρμοδιότητες των Οργάνων της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας

iii. Οι ειδικότερες προανακριτικές αρμοδιότητες των Οργάνων της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας

4. Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα

5. Η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών

6. Η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (Ε.Ε.Τ.Τ.)

7. Η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες

8. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ

Η προανάκριση

I. Η προανάκριση

Πρόλογος

1. Εισαγωγικές επισημάνσεις

2. Η κυρίαρχη αρμοδιότητα του συμβουλίου πλημμελειοδικών στην προανάκριση

3. Η διάκριση της προανάκρισης σε τακτική και αυτεπάγγελτη

II. Η τακτική προανάκριση

Εισαγωγικές επισημάνσεις

1. Θεσμικό πλαίσιο – Ορισμός

2. Η νομική φύση της τακτικής προανάκρισης

3. Ο σκοπός της τακτικής προανάκρισης

4. Πεδίο εφαρμογής

5. Οι ενέργειες του ανακριτικού υπαλλήλου

6. Η θέση και τα δικαιώματα του κατηγορουμένου στην προανάκριση.

7. Η κλήση του κατηγορουμένου σε απολογία

8. Η εξέταση του κατηγορουμένου

9. Το τυπικό πέρας της τακτικής προανάκρισης

10. Το ουσιαστικό πέρας της προανάκρισης

i. Η απευθείας κλήση του κατηγορουμένου στο ακροατήριο

ii. Η υποβολή πρότασης στο δικαστικό συμβούλιο

iii. Παραγγελία για τη διενέργεια κύριας ανάκρισης

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΓΔΟΟ

Η αυτεπάγγελτη προανάκριση

I. Η αυτεπάγγελτη προανάκριση

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

1. Η νομική φύση της αυτεπάγγελτης προανάκρισης

2. Ορισμός

3. Θεσμικό πλαίσιο

ΙΙ. Η αυτεπάγγελτη αστυνομική προανάκριση

ΙΙΙ. Οι ενέργειες των ανακριτικών υπαλλήλων

Εισαγωγικές επισημάνσεις

1. Πεδίο εφαρμογής

2. Ο επικείμενος κίνδυνος

ΙV. Το αυτόφωρο έγκλημα και οι εν γένει διακρίσεις του

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

1. Ορισμός

2. Επί κατ’ εξακολούθηση και διαρκώς τελεσθέντος εγκλήματος

3. Οι συνέπειες του αυτόφωρου εγκλήματος

i. Τα Όργανα που νομιμοποιούνται για τη διενέργεια της σύλληψης

ii. Ο τρόπος διενέργειας της σύλληψης

iii. Η σύνταξη της έκθεσης σύλληψης κατ’ άρθρο 148 του ΚΠΔ

4. Η έκδοση εντάλματος σύλληψης από τον εισαγγελέα πλημμελειοδικών

5. Η προσαγωγή του κατηγορουμένου ενώπιον του εισαγγελέως πλημμελειοδικών

6. Οι ενέργειες του εισαγγελέως πλημμελειοδικών κατά την προσαγωγή του επ’ αυτοφώρω συλληφθέντος

7. Η ιδιαιτερότητα της αυτόφωρης διαδικασίας έναντι της τακτικής

V. Εξαιρέσεις ως προς την εφαρμογή της αυτόφωρης διαδικασίας

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

1. Οι προβλεπόμενες εκ του νόμου εξαιρέσεις

VΙ. Η υποχρέωση του ανακριτή κατ’ άρθρο 250 παρ. 2 ΚΠΔ

1. Θεσμικό πλαίσιο

2. Νομιμοποιητική βάση

VIΙ. Η θέση του κατηγορούμενου στην αυτεπάγγελτη προανάκριση

Εισαγωγικές επισημάνσεις

1. Τα δικαιώματα του κατηγορουμένου στην αυτεπάγγελτη προανάκριση

2. Η εξέταση του κατηγορουμένου

3. Η έρευνα των μέσων υπεράσπισης

VIII. Η περάτωση της αυτεπάγγελτης προανάκρισης

1. Το τυπικό πέρας

2. Το ουσιαστικό πέρας

3. Η αρχειοθέτηση της υπόθεσης επί αγνώστων δραστών

Αλφαβητικό ευρετήριο