Β. Καρκατζούνης, Adtech, προστασία προσωπικών δεδομένων και ιδιωτικής ζωής, 2026

Περιεχόμενα

Πρόλογος

Ευχαριστίες

Απόσπασμα

Abstract

Εισαγωγή

1. Η online διαφήμιση ως πυλώνας της οικονομίας του διαδικτύου

2. Ο ρόλος της τεχνολογίας και οι κίνδυνοι στην online διαφήμιση

3. Σκοπός της μελέτης και οριοθέτηση του αντικειμένου της έρευνας

4. Ερευνητικά ερωτήματα

5. Μεθοδολογία και δομή της διατριβής

Μέρος Πρώτο: Αναζητώντας τη νομιμότητα στο δαιδαλώδες οικοσύστημα της online διαφήμισης

Κεφάλαιο Πρώτο: Adtech 1.0.1: Τι είναι και πώς λειτουργούν οι τεχνολογίες διαφήμισης

Α. Εισαγωγή

Β. Η στοχευμένη διαφήμιση (Targeted advertising)

1. Διαφήμιση βάσει κατηγοριοποίησης (Segmented advertising)

2. Συγκειμενική διαφήμιση (Contextual advertising)

3. Συμπεριφορική διαφήμιση (Behavioural advertising)

Γ. Ορολογία και κατηγορίες online διαφήμισης

1. Διαφήμιση προβολής (Display advertising)

2. Διαφήμιση με βάση λέξεις-κλειδιά (Keyword advertising)

3. Διαφήμιση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (Social media advertising).

4. Διαφήμιση σε φορητές συσκευές και μέσα σε εφαρμογές (Mobile and in-app advertising)

5. Προγραμματική διαφήμιση (Programmatic advertising)

6. Μέτρηση αποτελεσματικότητας διαφήμισης

Δ. Τα εμπλεκόμενα μέρη στο οικοσύστημα της online διαφήμισης

1. Διαφημιστές (Marketers/Advertisers)

2. Εκδότες (Publishers)

3. Διαφημιστικοί διαμεσολαβητές (Advertising intermediaries)

4. Πλατφόρμες διαχείρισης της συγκατάθεσης (Consent Management Platforms - CMP)

Ε. Τεχνολογίες ιχνηλάτησης (tracking technologies)

1. Cookies και συναφείς τεχνολογίες

2. Η κατηγοριοποίηση των cookies υπό τεχνικό και νομικό πρίσμα

3. Η κατηγοριοποίηση υπό το πρίσμα της αγοράς

ΣΤ. Η σχέση της διαφήμισης με τα (προσωπικά) δεδομένα

Κεφάλαιο Δεύτερο: Το νομικό πλαίσιο για τη χρήση cookies και συναφών τεχνολογιών

Α. Εισαγωγή: Cookies – Μία ιστορία ρυθμιστικής αποτυχίας;

Β. Το νομικό πλαίσιο που διέπει τη χρήση cookies

1. Οι ρυθμίσεις της Οδηγίας ePrivacy και η ενσωμάτωσή τους στο εθνικό δίκαιο

2. Οι εξαιρέσεις από την υποχρέωση παροχής συγκατάθεσης

3. Η χρήση των cookies στον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων.

4. Η σχέση της Οδηγίας ePrivacy με τη νομοθεσία για τα προσωπικά δεδομένα

5. Η σχέση του ΓΚΠΔ με την Οδηγία ePrivacy ως προς τη χρήση των cookies

Γ. Συγκατάθεση: Οι απαιτήσεις νομιμότητας και η εφαρμογή τους στα cookies

1. Εισαγωγικά

2. Η συγκατάθεση στον ΓΚΠΔ

3. Οι απαιτήσεις της συγκατάθεσης

3.1. Συγκατάθεση εν πλήρει επιγνώσει

3.2. Ελεύθερη

3.3. Συγκεκριμένη

3.4. Αδιαμφισβήτητη

3.5. Ελεύθερα ανακλητή

Δ. Η απόφαση Planet49 του ΔΕΕ

E. Η εγκατάσταση των cookies πλήττει την ιδιωτική ζωή ή την προστασία των προσωπικών δεδομένων;

ΣΤ. Οι πρακτικές των cookie banners για την εφαρμογή (ή μη) των απαιτήσεων της Οδηγίας ePrivacy

Πρακτική 1: Τα “paywalls”

Πρακτική 2: Η διάκριση των κατηγοριών cookies και η τριπλή επιλογή

Πρακτική 3: Η διπλή επιλογή μεταξύ αποδοχής και άρνησης

Πρακτική 4: Η διαφοροποίηση του χρώματος

Πρακτική 5: Η απόρριψη με πολλαπλά κλικ

Πρακτική 6: Η απόκρυψη της επιλογής απόρριψης μέσα στο κείμενο.

Πρακτική 7: Οι προσυμπληρωμένες επιλογές

Πρακτική 8: Η μη παροχή δυνατότητας απόρριψης

Πρακτική 9: Η εγκατάσταση μη αναγκαίων cookies πριν από την επιλογή του χρήστη ή παρά την άρνησή του

Πρακτική 10: Το έννομο συμφέρον ως νομική βάση της επεξεργασίας

Πρακτική 11: Η παραπλάνηση του χρήστη ως προς τη λειτουργία των cookies ή τις συνέπειες της άρνησής του

Πρακτική 12: Η επίκληση αόριστων σκοπών εγκατάστασης

Πρακτική 13: Η επανεμφάνιση του cookie banner

Πρακτική 14: Η συνέχιση της πλοήγησης ως ένδειξη συγκατάθεσης.

Ζ. Τελικές παρατηρήσεις – Συμπεράσματα

Μέρος Δεύτερο: Adtech: Από τη συμπεριφορική στην προγραμματική διαφήμιση και το Real Time Bidding

Α. Εισαγωγή

Β. Η καθιέρωση της συμπεριφορικής διαφήμισης

Γ. Η μετάβαση στην προγραμματική διαφήμιση και η άνοδος του Real Time Bidding

Δ. Νομικά ζητήματα από το RTB

1. Εφαρμόζεται ο ΓΚΠΔ στο RTB και το TCF;

2. Οι σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών στο RTB

3. (Α)διαφάνεια

4. Νομιμότητα επεξεργασίας

i. Συγκατάθεση

ii. Οι ειδικές κατηγορίες δεδομένων

iii. Το έννομο συμφέρον

5. Κατάρτιση προφίλ και αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων

6. Ελαχιστοποίηση δεδομένων και περιορισμός του σκοπού

7. Ασφάλεια επεξεργασίας

8. Η επιβολή των κανόνων προστασίας δεδομένων

Ε. Αρχή της αναλογικότητας: Από τη στοχευμένη διαφήμιση στη στοχευμένη ρύθμιση

1. Η αρχή της αναλογικότητας στην online διαφήμιση και το RTB

2. Μια αναλογική (;) απάντηση: Δέσμη μέτρων για τις ψηφιακές υπηρεσίες και αγορές

i. Η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες - Digital Services Act

ii. Η Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές - Digital Markets Act

3. Πολιτική διαφήμιση, καθολικές απαγορεύσεις και εναλλακτικές

4. Η ρύθμιση της online διαφήμισης υπό το πρίσμα της αναλογικότητας

ΣΤ. Τελικές παρατηρήσεις – Συμπεράσματα

Μέρος Τρίτο: Η περίπτωση της Meta (πρώην Facebook)

Κεφάλαιο Πρώτο: Συγκατάθεση ή σύμβαση: Ρυθμίζοντας τη διαφήμιση σε “περιφραγμένους κήπους”(walled gardens)

Α. Αντί Εισαγωγής: το δίλημμα

Β. Η Απόφαση της Επιτροπής Προστασίας Δεδομένων της Ιρλανδίας για τις πρακτικές επεξεργασίας δεδομένων του Facebook στο πλαίσιο της Online Διαφήμισης

Γ. Αποκωδικοποιώντας την Απόφαση της DPC

1. Ένα «δομικό» πρόβλημα ορισμών

2. Διαφάνεια και εύλογες προσδοκίες των χρηστών ως μείζονα νομικά ζητήματα

3. Η συγκατάθεση της Οδηγίας ePrivacy και ο ελλιπής (;) Μηχανισμός Μίας Στάσης του ΓΚΠΔ

4. Η νομική λειτουργία των «Όρων Παροχής Υπηρεσιών» και της «Πολιτικής Cookies»

Δ. Προς την παραδοχή της σύμβασης ως επιτρεπτής βάσης επεξεργασίας;

Ε. Οι «δωρεάν» υπηρεσίες του Facebook και η σύμβαση ως βάση επεξεργασίας

ΣΤ. Συγκατάθεση, μετα…διλήμματα και χαμένες ευκαιρίες

Ζ. Τελικές παρατηρήσεις – Συμπεράσματα

Κεφάλαιο Δεύτερο: Από την αναζήτηση μίας “ισοδύναμης εναλλακτικής” στο μοντέλο Pay or OK

Α. Εισαγωγή: Από την απόφαση της ιρλανδικής Αρχής στην απόφαση Bundeskartellamt

Β. Τα paywalls και το παράδειγμα των ενημερωτικών ιστοσελίδων

1. Μια δίκαιη και ισοδύναμη εναλλακτική λύση

2. Μια εύλογη τιμή

3. Ανισορροπία δυνάμεων

4. Περιορισμός των σκοπών επεξεργασίας

5. Διαφάνεια

6. Ο ΓΚΠΔ εξακολουθεί να εφαρμόζεται

Γ. Το μοντέλο “Συγκατάθεση ή Πληρωμή” σε “μεγάλες πλατφόρμες” υπό το πρίσμα της προστασίας δεδομένων

1. Είναι ελεύθερη η συγκατάθεση με το … αντικίνητρο της πληρωμής;

2. Η εύλογη τιμή και οι εύλογες προσδοκίες των χρηστών

3. Πέρα από ελεύθερη: συγκεκριμένη, ρητή και εν πλήρει επιγνώσει.

4. Η έννοια της ισοδύναμης εναλλακτικής

Δ. Οι διαφορές μεταξύ ενημερωτικών ιστοσελίδων και μέσων κοινωνικής δικτύωσης

Ε. Ο αντίλογος: Η νομιμότητα του μοντέλου “συγκατάθεση ή πληρωμή” και τα δεδομένα ως “εμπορεύσιμα αγαθά”

ΣΤ. Τελικές παρατηρήσεις – Συμπεράσματα

Μέρος Τέταρτο: Το μέλλον της ρύθμισης της online διαφήμισης και ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης

Α. Εισαγωγή: Μία ματιά στο μέλλον της online διαφήμισης

Β. Τα cookies τρίτου μέρους στο “στόχαστρο”

1. Η κατάργηση των cookies τρίτου μέρους από τον Google Chrome.

2. Από την κατάργηση cookies στη συλλογική συγκατάθεση

3. Αναγνωριστικά, ψηφιακά αποτυπώματα και CNAME cloaking

Γ. Ρυθμιστικές εξελίξεις: Από την Οδηγία στον Κανονισμό ePrivacy

1. Το τεχνικό πεδίο εφαρμογής της συγκατάθεσης της Οδηγίας ePrivacy

2. Η Πρόταση Κανονισμού ePrivacy

3. Μία “δέσμευση” για τα cookies (Cookie pledge)

Δ. Συγκειμενική διαφήμιση (contextual advertising)

Ε. Άλλες εναλλακτικές για την online διαφήμιση

ΣΤ. Η Τεχνητή Νοημοσύνη στο οικοσύστημα της online διαφήμισης

Ζ. Από την οικονομία της προσοχής στην οικονομία των προθέσεων

Μέρος Πέμπτο: Συμπεράσματα και Προτάσεις

1. Αποτελεσματική επιβολή του υφιστάμενου πλαισίου και θεσμικές συνέργειες για τη ρύθμιση της online διαφήμισης

2. Προώθηση τεχνικών προτύπων συμμόρφωσης και θέσπιση κωδίκων δεοντολογίας

3. Από τη λευκή επιταγή στην ουσιαστική αυτονομία: Επαναπροσδιορισμός της συγκατάθεσης

4. Πέρα από τη συγκατάθεση: εναλλακτικά μοντέλα διαφήμισης και νομικές βάσεις

5. Από τη θεωρία στην πράξη: κρατική διαφήμιση και επιβράβευση της συμμόρφωσης

Πηγές – Βιβλιογραφία

Ξένη βιβλιογραφία

Ελληνική βιβλιογραφία

Νομοθεσία – Αποφάσεις – Κανονιστικά κείμενα