Μ. Στυλιανίδου, Η οδηγία 2019/1937/ΕΕ ως εργαλείο ενίσχυσης της λογοδοσίας και της διαφάνειας, 2026

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ Φερενίκης Πανοπούλου

ΠΡΟΛΟΓΟΣ Αλεξάνδρας Ρογκάκου

ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΜΕΡΟΣ Α΄

Η ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄: Γενικές διατάξεις

1. Αντικείμενο

2. Εννοιολογικές οριοθετήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄: Πεδίο εφαρμογής

1. Καθ’ ύλην πεδίο εφαρμογής

2. Προσωπικό πεδίο εφαρμογής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄: Προϋποθέσεις για την προστασία των αναφερόντων

1. Θετικές προϋποθέσεις

2. Αρνητικές προϋποθέσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄: Εσωτερική αναφορά και μέτρα παρακολούθησης

1. Υποχρέωση καθιέρωσης εσωτερικών διαύλων αναφοράς στον δημόσιο τομέα

1.1. Υποχρέωση Ορισμού Υ.Π.Π.Α. – Κριτήριο Πληθυσμιακής Οριοθέτησης

1.2. Ειδικές ρυθμίσεις για μικρότερους φορείς

1.3. Χρονική διατήρηση της υποχρέωσης μετά την υπέρβαση του ορίου

1.4. Θεσμική ανεξαρτησία και ασυμβίβαστα

1.5. Ρήτρα αυτοδίκαιης ανάθεσης αρμοδιοτήτων Υ.Π.Π.Α. στον Σύμβουλο Ακεραιότητας

1.6. Παράλληλη δυνατότητα εξωτερικής αναφοράς – Ενίσχυση προστασίας

2. Υποχρέωση καθιέρωσης εσωτερικών διαύλων αναφοράς στον ιδιωτικό τομέα

2.1. Υποχρέωση ορισμού Υπεύθυνου Παραλαβής και Παρακολούθησης Αναφορών (Υ.Π.Π.Α.)

2.2. Διατήρηση υποχρέωσης ορισμού Υ.Π.Π.Α. και προαιρετικότητα ορισμού για μικρότερους φορείς

2.3. Υποχρεωτικός ορισμός Υ.Π.Π.Α. σε ιδιωτικούς φορείς που δραστηριοποιούνται σε Ειδικά Ρυθμιζόμενους Τομείς

2.4. Κοινή χρήση Υ.Π.Π.Α

2.5. Θητεία και πρόωρη παύση του Υ.Π.Π.Α

2.6. Επιλογή Υ.Π.Π.Α

2.7. Δεοντολογία/κωλύματα

2.8. Προϋποθέσεις αποκλεισμού από την ανάθεση καθηκόντων Υ.Π.Π.Α

2.9. Παράλληλη δυνατότητα εξωτερικής αναφοράς – Ενίσχυση προστασίας

2.10. Ο Έλεγχος της Συμμόρφωσης

2.10.1. Επιθεώρηση Εργασίας

2.10.2. Εποπτικοί Φορείς – Ειδικές Κατηγορίες

2.11. Διοικητικές Κυρώσεις

2.11.1 Προβλεπόμενες Κυρώσεις

2.11.2. Διοικητική Φύση

2.12. Συμπληρωματική ισχύς του ν. 4808/2021

3. Διαδικασία εσωτερικής υποβολής, παραλαβής και παρακολούθησης αναφοράς

3.1. Αρμοδιότητες του Υ.Π.Π.Α

3.2. Υποβολή και Παραλαβή

3.3. Διαχείριση

3.4. Παρακολούθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄: Εξωτερική αναφορά και μέτρα παρακολούθησης

1. Καθορισμός της αρμόδιας αρχής – Θεσμικός ρόλος της Ε.Α.Δ

2. Εξειδίκευση προσωπικού – Θεσμική εγγύηση προστασίας του αναφέροντος

3. Στατιστική παρακολούθηση και λογοδοσία

4. Αποτίμηση και περιοδική αναθεώρηση της διαδικασίας

5. Συμπληρωματικότητα με άλλα συστήματα αναφορών

6. Μέσα και τρόπος υποβολής εξωτερικής αναφοράς

7. Υποχρεώσεις της Ε.Α.Δ. ως προς τη διαχείριση των αναφορών

α). Επιβεβαίωση παραλαβής και χρονικά όρια (παρ. 2 α, άρθρου 12)

β). Ιεράρχηση των αναφορών (παρ. 2 β, άρθρου 12)

γ). Αρχειοθέτηση και παύση διαδικασίας (παρ. 2γ, άρθρου 12)

δ). Διαβίβαση αναφοράς σε άλλους φορείς (παρ. 2δ-ε, άρθρου 12)

ε). Παρακολούθηση της αναφοράς (παρ. 2 στ, άρθρου 12)

στ) Ενημέρωση του αναφέροντα (παρ. 2 ζ, άρθρου 12)

ζ). Τελικό αποτέλεσμα (παρ. 2 η, άρθρου 12)

8. Δημόσια πληροφόρηση και διαφάνεια της διαδικασίας

9. Ειδικές εγγυήσεις εχεμύθειας και απορρήτου

α) Εμπιστευτικότητα κατά τη λήψη αναφοράς

β) Πληροφορίες εμπιστευτικού χαρακτήρα (εμπορικό απόρρητο)

10. Υποχρέωση συνεργασίας και πληροφόρησης

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄: Δημόσιες αποκαλύψεις

1. Α΄ προϋπόθεση

2. Β΄ προϋπόθεση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄: Εμπιστευτικότητα, δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα

1. Υποχρέωση Εμπιστευτικότητας

2. Επεξεργασία Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα

2.1. Νομιμότητα σκοπού

2.2. Καθορισμός Υπεύθυνου Επεξεργασίας

2.3. Ελαχιστοποίηση και διαγραφή δεδομένων

2.4. Περιορισμός υποχρέωσης ενημέρωσης

2.5. Περιορισμός δικαιωμάτων

2.6. Εγγυήσεις και εποπτεία

2.7. Μη υποχρέωση ανακοίνωσης παραβίασης

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄: Τήρηση αρχείων των αναφορών

1. Τήρηση αρχείων και χρονικά όρια διατήρησης

2. Τεκμηρίωση μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας

α) Με καταγραφή (παρ. 2)

β) Χωρίς καταγραφή (παρ. 3)

3. Υποβολή Αναφοράς με Φυσική Παρουσία (παρ. 4)

4. Άρνηση Υπογραφής των Πρακτικών (παρ. 5)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ΄: Μέτρα προστασίας των αναφερόντων

1. Απαγόρευση αντιποίνων

1.1. Προστατευόμενα Πρόσωπα

1.2. Καθολική Απαγόρευση – Η έννοια των αντιποίνων

1.3. Μορφές Αντιποίνων

α) Εργασιακές κυρώσεις

β) Επαγγελματική βλάβη και φήμη

γ). Πειθαρχικές και διοικητικές συνέπειες

δ) Ψυχολογικός και κοινωνικός εκφοβισμός

ε). Άτομα με αναπηρία

2. Μέτρα για την προστασία έναντι αντιποίνων

2.1. Απαλλαγή από ευθύνη για την απόκτηση ή τη δημοσιοποίηση πληροφοριών

2.2. Περιορισμός προστασίας σε πράξεις αναγκαίες για την αποκάλυψη

2.3. Αναστολή διαδικασιών και παραγραφών

2.4. Συμμετοχή σε παράνομη πράξη – Περιορισμένη απαλλαγή

3. Μέτρα στήριξης των αναφερόντων

4. Επανορθωτικά μέτρα

5. Απαγόρευση παραίτησης από δικαιώματα και μέσα έννομης προστασίας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι΄: Μέτρα για την προστασία των αναφερομένων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙA΄: Κυρώσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΒ΄: Εξουσιοδοτικές διατάξεις

Συμπεράσματα Α΄ μέρους

ΜΕΡΟΣ Β΄

Η ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄: Εισαγωγικές διατάξεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β΄: Πεδίο εφαρμογής

1. Καθ’ ύλην πεδίο εφαρμογής

2. Προσωπικό πεδίο εφαρμογής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄: Προϋποθέσεις για την προστασία των αναφερόντων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ΄: Εσωτερική αναφορά και μέτρα παρακολούθησης

1. Αναφορά μέσω εσωτερικών διαύλων αναφοράς

2. Εσωτερικοί δίαυλοι και διαδικασίες αναφοράς και παρακολούθησης

2.1. Πεδίο εφαρμογής

2.2. Δομή και μορφές εσωτερικών διαύλων

2.3. Κοινοί δίαυλοι αναφοράς

2.4. Εγγυήσεις εμπιστευτικότητας και παρακολούθησης

3. Διαδικασίες εσωτερικής αναφοράς και παρακολούθησης αναφορών

3.1. Δίαυλοι Παραλαβής Αναφορών

3.2. Βεβαίωση Παραλαβής

3.3. Ορισμός Αμερόληπτου Προσώπου ή Υπηρεσίας

3.4. Παρακολούθηση και Ενημέρωση

3.5. Πληροφόρηση για εξωτερικούς διαύλους αναφοράς

3.6. Τρόποι Υποβολής Αναφοράς

4. Εθελοντική καθιέρωση διαύλων αναφοράς

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ε΄: Εξωτερική αναφορά και μέτρα παρακολούθησης

1. Εξωτερική αναφορά

1.1. Διακοπή της εσωτερικής διαδικασίας σε περίπτωση εξωτερικής αναφοράς

1.2. Πολλαπλές εξωτερικές αναφορές και συντονισμός αρχών

2. Εξωτερικοί δίαυλοι αναφοράς και παρακολούθησης αναφορών

2.1. Καθορισμός και λειτουργία των εξωτερικών διαύλων

2.2. Διασφάλιση διαφάνειας και επικοινωνίας με τον αναφέροντα

2.3. Εξέταση, παρακολούθηση και περάτωση αναφορών

2.4. Ιεράρχηση και συντονισμός σε περιπτώσεις μεγάλης εισροής αναφορών

2.5. Διαβίβαση σε αρμόδια αρχή και συνεργασία θεσμικών οργάνων

3. Σχεδιασμός των εξωτερικών διαύλων αναφοράς

4. Υποχρεώσεις Πληροφόρησης των Αρμοδίων Αρχών σχετικά με την Υποβολή και Παρακολούθηση Αναφορών

4.1. Αντικείμενο της Ρύθμισης

4.2. Το Περιεχόμενο των Υποχρεωτικών Πληροφοριών

5. Επανεξέταση των διαδικασιών από τις αρμόδιες αρχές

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄: Δημόσιες αποκαλύψεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄: Εμπιστευτικότητα, δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα

1. Υποχρέωση Εμπιστευτικότητας

2. Επεξεργασία Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η΄: Τήρηση αρχείων των αναφορών

1. Η υποχρέωση τήρησης αρχείων και ο χρονικός περιορισμός της διατήρησης προσωπικών δεδομένων

2. Τεκμηρίωση προφορικών αναφορών όταν χρησιμοποιούνται τηλεφωνικά συστήματα με δυνατότητα καταγραφής

3. Τεκμηρίωση προφορικών αναφορών σε τηλεφωνικά συστήματα χωρίς δυνατότητα καταγραφής

4. Τεκμηρίωση αναφορών που υποβάλλονται σε δια ζώσης συναντήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θ΄: Μέτρα προστασίας των αναφερόντων

1. Απαγόρευση αντιποίνων

1.1. Μορφές Αντιποίνων

1.1.1. Μέτρα που αφορούν τη σχέση εργασίας

1.1.2. Ενέργειες ψυχολογικού ή κοινωνικού χαρακτήρα

1.1.3. Συμβατικές και διοικητικές συνέπειες

1.1.4. Βλάβες οικονομικής ή επαγγελματικής φύσης

1.1.5. Παρεμβάσεις υγείας χωρίς νόμιμη βάση

1.2. Δικαίωμα Αποκατάστασης

2. Μέτρα στήριξης των αναφερόντων

3. Προστασία αναφέροντος ως μάρτυρα σε ποινική διαδικασία

4. Μέτρα για την προστασία έναντι αντιποίνων

4.1. Απαλλαγή από ευθύνη για την απόκτηση ή τη δημοσιοποίηση πληροφοριών

4.2. Δικαστική προστασία των αναφερόντων

4.3. Αποκάλυψη πληροφοριών που εμπεριέχουν εμπορικά απόρρητα

5. Αρμόδια δικαστήρια και κυρώσεις

6. Ακυρότητα μέτρων αντιποίνων

7. Υποχρέωση εργοδότη προς συνδρομή

8. Μέτρα επιείκειας σε περίπτωση συνεργασίας με τις διωκτικές αρχές

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι΄: Μέτρα προστασίας των αναφερομένων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ΄: Απαγόρευση παραίτησης από δικαιώματα και μέσα έννομης προστασίας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΒ΄: Κυρώσεις

Συμπεράσματα Β΄ μέρους

ΤΕΛΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ελληνόγλωσση

Ξενόγλωσση