Α. Καραμανώλη, Η εικονικότητα στο Εθνικό Κτηματολόγιο, 2026
Σκοπός του παρόντος Δημοσιεύματος της Επιθεώρησης Ακινήτων είναι η διερεύνηση των νομικών συνεπειών που απορρέουν από την εμφάνιση εικονικών δικαιοπραξιών στο πλαίσιο του Εθνικού Κτηματολογίου, όπως επίσης η αξιολόγηση της επάρκειας των υφιστάμενων μηχανισμών προστασίας της ασφάλειας των συναλλαγών.
Το βασικό ερευνητικό ερώτημα, το οποίο υπήρξε αφορμή για την εκπόνηση της παρούσας μελέτης συνοψίζεται στο εξής: Τι συμβαίνει όταν το Κτηματολόγιο εμφανίζει μία νομική κατάσταση η οποία δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα λόγω εικονικότητας; Η απάντηση στο ερώτημα αυτό προϋποθέτει την ανάλυση επιμέρους ζητημάτων, όπως είναι: α) η ισχύς ή μη της εικονικής δικαιοπραξίας, β) η τύχη της υποκρυπτόμενης δικαιοπραξίας, γ) η θέση των καλόπιστων τρίτων που βασίζονται στις κτηματολογικές εγγραφές, καθώς και δ) το εύρος της προστασίας που παρέχει το κτηματολογικό σύστημα.
Edition info
Table of contents +
Πίνακας περιεχομένων
Πρόλογος
1. Εισαγωγή
2. Η έννοια της εικονικότητας στο αστικό δίκαιο
2.1. Έννοια και συνέπειες
2.2. Διακρίσεις εικονικότητας
2.2.1. Απόλυτη ή σχετική
2.2.1.1. Απόλυτη εικονικότητα
2.2.1.2. Σχετική εικονικότητα
2.2.2. Ολική ή μερική
2.2.3. Διμερής ή μονομερής
2.3. Προστασία τρίτων
2.4. Απόδειξη της εικονικότητας
2.5. Διάκριση της εικονικότητας από συγγενείς έννοιες
2.6. Εικονικότητα στο σύστημα του Εθνικού Κτηματολογίου
3. Το Εθνικό Κτηματολόγιο και οι αρχές που το διέπουν
3.1. Από το σύστημα μεταγραφών και υποθηκών στο σύστημα του Εθνικού Κτηματολογίου (σύντομη ιστορική αναδρομή)
3.2. Έννοια και σκοπός
3.3. Σύγκριση συστήματος μεταγραφών και υποθηκών με το κτηματολογικό σύστημα
3.4. Θεμελιώδεις αρχές του Κτηματολογικού Δικαίου
3.4.1. Εισαγωγικά
3.4.2. Αρχή της κτηματοκεντρικής οργάνωσης των κτηματολογικών πληροφοριών
3.4.3. Αρχή του ελέγχου της νομιμότητας των τίτλων και λοιπών αναγκαίων στοιχείων για την αποδοχή της αίτησης εγγραφής στα κτηματολογικά βιβλία
3.4.4. Αρχή της διασφάλισης της τάξης των κτηματολογικών εγγραφών, ανάλογα με το χρόνο υποβολής της σχετικής αίτησης (αρχή της χρονικής προτεραιότητας)
3.4.5. Αρχή της δημοσιότητας των κτηματολογικών βιβλίων
3.4.6. Αρχή της καταλληλόλητας του Κτηματολογίου ως συστήματος δεκτικού καταχώρισης και πρόσθετων κατηγοριών πληροφοριών σε οποιονδήποτε χρόνο στο μέλλον (αρχή του ανοικτού Κτηματολογίου)
3.4.7. Αρχή της διασφάλισης της δημόσιας πίστης
3.5. Νομική φύση των κτηματολογικών εγγραφών (τεκμήρια κτηματολογικού δικαίου)
3.5.1. Εισαγωγικά προλεγόμενα
3.5.2. Αμάχητο τεκμήριο (άρθρα 7 και 9 ν. 2664/1998)
3.5.3. Μαχητά τεκμήρια (άρθρα 8 και 13 ν. 2664/1998)
4. Εικονικότητα στο Εθνικό Κτηματολόγιο
4.1. Γενικά
4.2. Η εικονικότητα στην σύμβαση πώλησης
4.2.1. Πώληση. Γενικά
4.2.2. Πώληση με εικονικό τίμημα
4.2.3. Εικονικότητα ως προς το πρόσωπο
4.2.4. Σύναψη εικονικής σύμβασης πώλησης ακινήτου με καλυπτόμενη σύμβαση δωρεάς
4.2.4.1. Εισαγωγικά
4.2.4.2. Έννοια του «τρόπου»
4.2.4.3. Πρόσωπα που δικαιούνται να απαιτήσουν την εκπλήρωση του τρόπου
4.2.4.4. Χρόνος εκτέλεσης του τρόπου και συνέπειες από τη μη εκτέλεσή του
4.2.4.5. Το δικαίωμα ανάκλησης της δωρεάς και οι συνέπειές του
4.2.4.6. Ανάκληση δωρεάς εν ζωή υπό τρόπο λόγω μη εκτέλεσης του τρόπου
4.2.4.7. Ανάκληση δωρεάς αιτία θανάτου υπό τρόπο λόγω μη εκτέλεσης του τρόπου
4.2.4.8. Νομοθετική αντιμετώπιση του φαινομένου της εικονικής πώλησης με καλυπτόμενη σύμβαση δωρεάς
4.3. Η ακυρότητα ως έννομη συνέπεια της εικονικότητας
4.4. Η ακυρότητα λόγω εικονικότητας και ακυρότητα για άλλους λόγους ή ακυρωσία
4.5. Προστασία καλόπιστου τρίτου (άρθρο 139 ΑΚ)
4.5.1. Προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 139 ΑΚ
4.5.1.1. Έννοια της άγνοιας της εικονικότητας από τον καλόπιστο τρίτο (υποκειμενικό στοιχείο)
4.5.1.2. Η ιδιότητα του συναλλαχθέντος στο πρόσωπο του αγνοούντος την εικονικότητα (αντικειμενικό στοιχείο)
4.5.1.3. Έννομη συνέπεια εφαρμογής της διάταξης
4.5.1.4. Επίκληση ακυρότητας από τον συναλλαχθέντα του άρθρου 139 ΑΚ
4.5.2. Άρθρο 139 ΑΚ και σχετική εικονικότητα. Παρουσίαση των δύο αντικρουόμενων απόψεων
5. Δικαστική προστασία και διόρθωση κτηματολογικών εγγραφών σε περιπτώσεις εικονικότητας
5.1. Γενικά. Διάκριση ενδίκων βοηθημάτων
5.2. Έννοια και βασική διάκριση των κτηματολογικών εγγραφών
5.2.1. Έννοια
5.2.2. Αρχικές και μεταγενέστερες κτηματολογικές εγγραφές
5.2.2.1. Πρώτες και αρχικές κτηματολογικές εγγραφές
5.2.2.2. Μεταγενέστερες κτηματολογικές εγγραφές
5.3. Αγωγή διόρθωσης αρχικών κτηματολογικών εγγραφών (άρθρο 6 § 2 ν. 2664/1998) και αγωγή αναγνώρισης ακυρότητας δικαιοπραξίας ως εικονικής
5.3.1. Εισαγωγικά
5.3.2. Καθ’ ύλην και κατά τόπον αρμοδιότητα. Υποχρέωση Αρχικής Συνεδρίας Διαμεσολάβησης
5.3.3. Ενεργητική και παθητική νομιμοποίηση
5.3.4. Ομοδικία
5.3.5. Έννομο συμφέρον
5.3.6. Ορισμένο αγωγής
5.3.7. Ζητήματα απόδειξης
5.4. Αγωγή διόρθωσης μεταγενέστερων κτηματολογικών εγγραφών (άρθρο 13 § 2 ν. 2664/1998) και αγωγή αναγνώρισης ακυρότητας δικαιοπραξίας ως εικονικής
5.4.1. Γενικά
5.4.2. Δικονομικά ζητήματα και σύγκριση αγωγής 13 § 2 ν. 2664/1998 με την αγωγή ακύρωσης δικαιοπραξίας λόγω εικονικότητας
5.4.2.1. Υποχρεωτική συνεδρία διαμεσολάβησης
5.4.2.2. Έννομο συμφέρον
5.4.2.3. Ζητήματα απόδειξης
5.4.2.4. Καλόπιστος τρίτος άρθρου 139 ΑΚ. Καλόπιστος τρίτος άρθρου 13 §3 ν. 2664/1998
6. Επίλογος – Συμπεράσματα
7. Βιβλιογραφία – Νομολογία
Α. Συγγράμματα
Β. Άρθρα - Γνωμοδοτήσεις
Γ. Δικαστικές αποφάσεις
Content type
Categories
Related editions
