Πρόλογος................................................................................................... VII

§ 1. Θέση του ζητήματος.................................................................................. 1
§ 2. Δογματικά προαπαιτούμενα. Ζητήματα εκ των προϋποθέσεων ευθύνης από αδικαιολόγητο πλουτισμό            ........................................................................................................... 3

Α. Οι προϋποθέσεις της ευθύνης από αδικαιολόγητο πλουτισμό γενικά ........ 3

Β. Η επικουρικότητα της αξίωσης αδικαιολόγητου πλουτισμού...................... 4

Γ. Μερικό συμπέρασμα............................................................................ 11

Δ. Η προϋπόθεση του πλουτισμού............................................................ 11

Ι. Μορφές πλουτισμού.......................................................................... 11

ΙΙ. Η εξοικονόμηση δαπάνης ειδικότερα................................................. 12

ΙΙΙ. «Καθαρός» πλουτισμός................................................................... 15

Ε. Το αντάλλαγμα ως νόμιμη αιτία πλουτισμού.......................................... 17

Ι. Η κρατούσα άποψη.......................................................................... 17

ΙΙ. Κριτική............................................................................................ 19

ΣΤ. Σχέση πλουτισμού του λήπτη και ζημίας του δότη................................. 25

§ 3. Έννοια τριμερούς σχέσης.......................................................................... 29

§ 4. Οι υποστηριζόμενες απόψεις..................................................................... 31

Α. Η άποψη της νομολογίας..................................................................... 31

Β. Κριτική αποτίμηση............................................................................... 33

Γ. Η κρατούσα άποψη στη θεωρία........................................................... 38

Δ. Κριτική αποτίμηση............................................................................... 39

Ε. Λοιπές υποστηριζόμενες απόψεις......................................................... 43

§ 5. Προτεινόμενη άποψη............................................................................... 45

Α. «Αλυσίδα πλουτισμών»....................................................................... 45

Β. Αδικαιολόγητος πλουτισμός από παροχή βοηθού εκπλήρωσης ή τρίτου της ΑΚ 317              51

Ι. Γενικά.............................................................................................. 51

ΙΙ. Προτεινόμενη άποψη. Το κριτήριο της έκταξης.................................. 52

ΙΙΙ. Η ευθύνη από αδικαιολόγητο πλουτισμό ειδικότερα........................... 59

α. Γενικά......................................................................................... 59

β. Έγκυρη έκταξη............................................................................ 59

i. Ανυπόστατη ή ανίσχυρη σχέση κάλυψης.............................................. 60

ii. Ανυπόστατη ή ανίσχυρη σχέση αξίας................................................. 64

iii. «Διπλό ελάττωμα»...................................................................... 65

γ. Ανύπαρκτη ή ανίσχυρη έκταξη...................................................... 66

δ. Ανίσχυρη εκποίηση...................................................................... 71

ε. Συμπέρασμα................................................................................ 71

IV. Αδικαιολόγητος πλουτισμός από παροχή τρίτου της ΑΚ 317.............. 72

α. Ευθύνη από αδικαιολόγητο πλουτισμό........................................... 72

β. Η έννοια του τρίτου της ΑΚ 317..................................................... 73

Γ. Αδικαιολόγητος πλουτισμός στη σύμβαση υπέρ τρίτου............................ 76

Δ. Αδικαιολόγητος πλουτισμός στην εκχώρηση απαίτησης......................... 81

Ι. Βασικοί κανόνες............................................................................... 81

α. Εκπλήρωση παροχής στον εκχωρητή........................................... 81

β. Εκπλήρωση αχρεώστητης παροχής στον εκδοχέα......................... 82

γ. Εκπλήρωση παροχής στον εκδοχέα επί ανύπαρκτης ή ανίσχυρης και ιδίως μη αναγγελθείσας εκχώρησης.................................................................................................. 84

δ. Εκχώρηση αντί καταβολής αχρεώστητης απαίτησης ...................... 86

ΙΙ. Αδικαιολόγητος πλουτισμός στην ενεχύραση απαίτησης ειδικότερα......... 86

ΙΙΙ. Αδικαιολόγητος πλουτισμός στην αναγκαστική ή συντηρητική κατάσχεση απαίτησης εις χείρας τρίτου       ......................................................................................................... 87

Ε. Αδικαιολόγητος πλουτισμός στην αναδοχή χρέους................................. 88

ΣΤ. Αδικαιολόγητος πλουτισμός στην εγγύηση........................................... 89

Ζ. Αδικαιολόγητος πλουτισμός στα παρεπόμενα (πέραν της εγγύησης) εξασφαλιστικά δικαιώματα        ......................................................................................................... 92

Η. Αδικαιολόγητος πλουτισμός μετά από ακύρωση αναγκαστικού πλειστηριασμού                    92

Θ. Αδικαιολόγητος πλουτισμός λόγω νομικού ελαττώματος στο πλειστηριασθέν                        96

Ι. Ειδικά ζητήματα................................................................................... 98

Ι. Καθ’ ύλη και κατά τόπον αρμοδιότητα. Διαδικασία.............................. 98

ΙΙ. Διεθνής δικαιοδοσία....................................................................... 100

ΙΙΙ. Ιδιωτικό διεθνές δίκαιο.................................................................. 102

α. Επί των αξιώσεων πλουτισμού γενικά........................................ 102

β. Επί των αξιώσεων πλουτισμού στις τριμερείς σχέσεις ειδικότερα          104

Κ. Παράρτημα: Η νομική φύση της πράξης καταβολής......................... 108

I. Θέση του ζητήματος........................................................................ 108

II. Υποστηριζόμενες απόψεις.............................................................. 109

III. Προτεινόμενη άποψη.................................................................... 111

§ 6. Αδικαιολόγητος πλουτισμός στις τριμερείς σχέσεις του τραπεζικού δικαίου..... 119

Α. Γενικά.............................................................................................. 119

Β. Εντολές τραπεζικών πληρωμών........................................................ 119

Ι. Διακρίσεις...................................................................................... 119

ΙΙ. Νομοθετικό καθεστώς.................................................................... 120

α. Ο νόμος 3862/2010 ειδικότερα.................................................... 120

β. Σύμφωνη με την Οδηγία ερμηνεία του ν. 3862/2010...................... 121

γ. Γενικά γνωρίσματα του ν. 3862/2010........................................... 122

Γ. Πιστωτικές εντολές πληρωμής............................................................ 124

Ι. Εντολή εμβάσματος ........................................................................ 124

ΙΙ. Εντολή της πράξης γύρου.............................................................. 126

α. Γενικά γνωρίσματα.................................................................... 126

β. Ενδοτραπεζική πράξη γύρου...................................................... 129

γ. Διατραπεζική πράξη γύρου......................................................... 130

δ. Εγγραφή πίστωσης στον λογαριασμό του δανειστή...................... 136

i. Η συναφής υποχρέωση της τράπεζας................................................ 136

ii. Συνέπειες εγγραφής της πίστωσης................................................... 138

iii. Η περίπτωση του αλληλόχρεου λογαριασμού ειδικότερα...................... 142

ΙΙΙ. Ευθύνη από αδικαιολόγητο πλουτισμό............................................ 142

α. Στην ενδοτραπεζική πράξη γύρου............................................... 142

i. Έγκυρη έκταξη........................................................................... 143

a. Ανίσχυρη σχέση αξίας......................................................... 143

b. Ανίσχυρη σχέση κάλυψης.................................................... 146

c. Ανίσχυρες σχέσεις αξίας και κάλυψης................................... 147

ii. Ανίσχυρη έκταξη........................................................................ 147

iii. Ανίσχυρη σχέση είσπραξης........................................................... 150

β. Στη διατραπεζική πράξη γύρου................................................... 151

γ. Επίδραση του άρθρου 57 § 1 ν. 3862/2010 στις αξιώσεις αδικαιολόγητου πλουτισμού της τράπεζας       ....................................................................................................... 153

δ. Δικαίωμα αντιλογισμού της τράπεζας και αδικαιολόγητος πλουτισμός   155

Δ. Χρεωστικές εντολές........................................................................... 160

Ι. Εντολή άμεσης χρέωσης................................................................. 160

α. Τηρούμενη διαδικασία................................................................ 160

β. Η εξουσιοδότηση της τράπεζας του οφειλέτη................................ 161

γ. Εκπλήρωση της απαίτησης από τη σχέση αξίας........................... 164

δ. Ευθύνη από αδικαιολόγητο πλουτισμό......................................... 167

ΙΙ. Εντολή πληρωμής με χρεωστική ή πιστωτική κάρτα........................ 168

α. Διαδικασία πληρωμής................................................................ 168

β. Λειτουργίες της κάρτας............................................................... 169

γ. Εμπλεκόμενα μέρη..................................................................... 170

δ. Έννομες σχέσεις των μερών....................................................... 171

ε. Ευθύνη από αδικαιολόγητο πλουτισμό......................................... 176

ΙΙΙ. Τραπεζική επιταγή. Ευθύνη από αδικαιολόγητο πλουτισμό.............. 181

Ε. Τραπεζική ενέγγυα πίστωση ή πίστωση έναντι εγγράφων.................. 187

Ι. Οικονομική λειτουργία..................................................................... 187

ΙΙ. Νομοθετικό καθεστώς.................................................................... 188

ΙΙΙ. Τηρούμενη διαδικασία και ρόλος των εμπλεκόμενων μερών .......... 189

IV. Νομική φύση................................................................................ 195

V. Κριτήρια ελέγχου των εγγράφων................................................... 201

VI. Πληρωμή του πωλητή και συναφείς έννομες συνέπειες................... 205

VII. Ενστάσεις της τράπεζας............................................................... 207

α. Επιτρεπτές ενστάσεις................................................................. 207

β. Η ένσταση της ΑΚ 281 ειδικότερα................................................ 209

γ. Μη επιτρεπτές ενστάσεις............................................................ 211

VIII. Ευθύνη από αδικαιολόγητο πλουτισμό......................................... 211

ΣΤ. Εγγυητική επιστολή «σε πρώτη ζήτηση»........................................... 215

Ι. Νομική φύση, καταχρηστική κατάπτωση και λοιπά ειδικά ζητήματα.... 215

ΙΙ. Ευθύνη από αδικαιολόγητο πλουτισμό............................................. 222

Ζ. Συνδεδεμένη σύμβαση πίστωσης........................................................ 224

Ι. Εισαγωγικές παρατηρήσεις............................................................. 224

ΙΙΙ. Η ΚΥΑ Ζ1-699/23.6.2010 για την καταναλωτική πίστη (όπως ισχύει, μετά την ΚΥΑ Ζ1-111/7.3.2012 και τον ν. 4438/2016)............................................................................................. 226

α. Πεδίο εφαρμογής....................................................................... 226

β. Έννοια της συνδεδεμένης σύμβασης πίστωσης............................. 227

γ. Έννομες συνέπειες. Ευθύνη από αδικαιολόγητο πλουτισμό........... 230

Πίνακας σχεδιαγραμμάτων............................................................................ 239

Γενική βιβλιογραφία

Ελληνική................................................................................................... 245

Αλλοδαπή.................................................................................................. 246

Ειδική βιβλιογραφία

Ελληνική................................................................................................... 249

Αλλοδαπή.................................................................................................. 257

Αλφαβητικό ευρετήριο............................................................................................................... 269