ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Σελίδα

Πρόλογος της τρίτης έκδοσης........................................................................................................ VII

Πρόλογος της δεύτερης έκδοσης..................................................................................................... ΙΧ

Συντομογραφίες................................................................................................................................. ΧΙ

Βασική Βιβλιογραφία................................................................................................................ XXΧΙ

 

                                                                       ΕΙΣΑΓΩΓΗ........................................................           1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

                   ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ             13

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ

Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

                                                        ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ.........................................         57

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ

                       ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ               211

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ

                     ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ            321

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ

                        ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ                391

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ

                                      ΕΝΝΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ                              447

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ

                    ΥΠΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΜΙΣΘΩΤΩΝ (ΕΦΚΑ, τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ)            495

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΓΔΟΟ

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ –

                          ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΟΔΟΤΩΝ                 541

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ

                                                             ΧΡΟΝΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ..............................................       645

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ

                               ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΓΗΡΑΤΟΣ, ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΥ                       695

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΕΚΑΤΟ

ΠΑΡΟΧΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ, ΜΗΤΡΟΤΗΤΑΣ, ΚΑΤ’ ΟΙΚΟΝ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ

ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ, ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΝΑΠΗΡΩΝ, ΠΡΟΛΗΨΗΣ,

                 ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ         845

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΩΔΕΚΑΤΟ

ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ

                                                   ΚΑΙ ΑΥΤΟΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ ...................................       889

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΡΙΤΟ

                                            ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΓΡΟΤΩΝ (ΕΦΚΑ – τ. ΟΓΑ)..............................       925

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ

ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ

                                                              ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ...............................................       945

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΠΕΜΠΤΟ

                                                            ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΝΕΡΓΙΑΣ.............................................       967

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΚΤΟ

                       Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ               997

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΒΔΟΜΟ

Ο ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

                                 ΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ                      1017

 

Λημματικό ευρετήριο................................................................................................................... 1039

 

 


ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

 

Πρόλογος της τρίτης έκδοσης........................................................................................................ VII

Πρόλογος της δεύτερης έκδοσης.................................................................................................. ΧΧΙ

Συντομογραφίες.......................................................................................................................... ΧΧΙΙΙ

Βασική Βιβλιογραφία.............................................................................................................. XXVII

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΤΟ ΕΓΚΩΜΙΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

Η κοινωνική ασφάλιση θεμελιώθηκε στην ανεπάρκεια των ιδιωτικών μορφών προστασίας                9

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

Ι...... ΓΙΑ ΕΝΑΝ ΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ.......................................         13

Από τον Bismarck στον Beveridge: Μεταβαίνοντας από την κοινωνική ασφάλιση στην κοινωνική ασφάλεια .................................................................................................................................. 16

Η επίδραση της συγκριτικής μεθόδου στα εθνικά συστήματα............................         24

Μια σύντομη ανασκόπηση των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας...............         25

ΙΙ.... Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΩΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ   ........................................................................................................................................ 31

1... Η ασφαλιστική αρχή.................................................................................................         33

1.1. Προστασία από ασφαλιστικούς κινδύνους.....................................................         36

1.2. Η αναλογιστική επιτήρηση του συστήματος..................................................         38

2... Η αρχή της κοινωνικής αλληλεγγύης......................................................................         42

2.1. Η συγκεκριμενοποίηση της αλληλεγγύης.......................................................         45

2.2. Διαγενεακή αλληλεγγύη - Συμβόλαιο γενεών................................................         47

2.3. Η κανονιστική πρωτοκαθεδρία της αλληλεγγύης.........................................         50

2.4. Οι ομόκεντροι κύκλοι της αλληλεγγύης..........................................................         53

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ

Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Ι...... ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ.............................................................................................         57

ΙΙ.... ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ............................................................................................         62

Στόχοι και λειτουργίες της κοινωνικής ασφάλισης..............................................         63

Το πρότυπο της πολυεπίπεδης συνταξιοδοτικής προστασίας.............................         72

Τυπολογία συνταξιοδοτικών συστημάτων.............................................................         76

1... Από την πολλαπλότητα των ασφαλιστικών φορέων στην ενοποίησή τους (πρώτος πυλώνας)                               79

1.1. Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α.)....................................         84

1.2. Διοίκηση και πόροι του ΕΦΚΑ)......................................................................         87

1.3. Οι εντασσόμενοι στον ΕΦΚΑ φορείς κύριας ασφάλισης.............................         89

2... Η επικουρική ασφάλιση σε αναζήτηση νέου ρόλου.............................................         94

2.1. ΕΤΕΑΕΠ (Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης και Εφάπαξ  Παροχών                      97

2.1.1. Κλάδος επικουρικής ασφάλισης...........................................................         98

2.1.2. Κλάδος εφάπαξ παροχών.......................................................................       107

3... Ταμεία υποχρεωτικής επαγγελματικής ασφάλισης (υποκατάστατο της δημόσιας επικουρικής ασφάλισης)        ................................................................................................................................ 117

4... Η συγκρότηση της επαγγελματικής ασφάλισης (δεύτερος πυλώνας).................       120

4.1. Η πολυμορφία των σχημάτων του δεύτερου πυλώνα....................................       120

4.1.1. Ομαδική ασφάλιση προσωπικού..........................................................       121

4.1.2. Αλληλοβοηθητικά Ταμεία.....................................................................       123

4.2. Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης...............................................................       124

4.2.1. Ευρωπαϊκό πλαίσιο................................................................................       126

4.2.2. Νομική μορφή -– Ιδιωτική κοινωνική ασφάλιση.............................       129

4.2.3. Ίδρυση - Επαγγελματικός και προαιρετικός χαρακτήρας................       131

4.2.4. Κοινωνικός ρόλος (επαγγελματική αλληλεγγύη) - Φορολογική ενθάρρυνση                         137

4.2.5. Συμπληρωματική προστασία - Ανταποδοτικότητα των παροχών..       141

4.2.6. Χρηματοδότηση - Επενδυτικοί κανόνες - Διαφάνεια........................       142

4.2.7. Αυτοδιοίκηση - Εποπτεία - Διάλυση....................................................       145

Η κρυφή και επικίνδυνη γοητεία των επαγγελματικών συντάξεων...................       148

5... Ο τρίτος πυλώνας προστασίας.................................................................................       150

ΙΙΙ... ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ................................................       150

1... Το δικαίωμα του ατόμου στην κοινωνική πρόνοια.............................................       152

Τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της κοινωνικής πρόνοιας...............................       153

Η διάκριση των ασφαλιστικών παροχών από τις προνοιακές...........................       155

2... Το θεσμικό περίγραμμα............................................................................................       156

3... Κοινωνικές υπηρεσίες και επιδόματα.....................................................................       159

ΙV... ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΔΟΜΕΣ ΥΓΕΙΑΣ......................................................................................       160

1... Εθνικό Σύστημα Υγείας............................................................................................       162

2... Ενιαίος Οργανισμός Παροχών Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ)............................       167

3... Πρόσβαση των ανασφάλιστων και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων στις Δημόσιες Δομές Υγείας                         171

V..... ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΑΡΟΧΕΣ ΜΗ ΑΝΤΑΠΟΔΟΤΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ.....................       174

1... Ενιαίο επίδομα στήριξης τέκνων και ειδικό επίδομα σε τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες                             176

2... Επίδομα αλληλεγγύης ανασφάλιστων υπερηλίκων..............................................       180

VΙ... ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΡΑΙΑ ΦΤΩΧΕΙΑ...........................................................       183

1... Το δικαίωμα σ’ ένα ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα..............................................       184

2... Κοινωνικό εισόδημα αλληλεγγύης (Κ.Ε.Α.)...........................................................       188

VΙI. ΜΕΤΡΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ................................................................       193

Η επιστημονική χειραφέτηση του Δικαίου Κοινωνικής Ασφάλισης.................       196

Η διεπιστημονικότητα του κλάδου της κοινωνικής ασφάλισης: Η διαδραστικότητα ανάμεσα στην κοινωνική ασφάλιση και τα σύγχρονα προβλήματα..................................................................................       199

1... Η εξάρτηση από τις δημογραφικές αλλαγές..........................................................       199

2... Η σημασία της αγοράς εργασίας.............................................................................       201

3... Η αμφίδρομη σχέση με την οικονομία...................................................................       202

4... Ο ρόλος της μετανάστευσης......................................................................................       203

5... Χαράσσοντας ανθρώπινες συμπεριφορές..............................................................       204

Το φιλοσοφικό υπόβαθρο της κοινωνικής ασφάλισης.......................................       205

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ

ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

I...... ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΧΗ......................................       212

ΙΙ.... ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ..................................................       213

1... Φορείς του δικαιώματος και παροχές.....................................................................       214

1.1. Φορείς του δικαιώματος....................................................................................       214

1.2. Δικαστικοί λειτουργοί.......................................................................................       217

1.3. Παροχές................................................................................................................       218

2... Νομική αξία του άρθρου 22, παρ. 5........................................................................       219

2.1. Η ερμηνευτική αξία του άρθρου 22, παρ. 5 Συντ/τος...................................       226

2.2. Η ένταση ανάμεσα στην κοινωνική ασφάλιση και τα άλλα ατομικά δικαιώματα             227

3... Η εξουσία διάπλασης του νομοθέτη........................................................................       229

3.1. Η προαγωγή του θεσμού...................................................................................       233

3.2. Η βιωσιμότητα του θεσμού...............................................................................       235

3.3. Η μετατόπιση του ελέγχου σε διαδικαστικό επίπεδο....................................       237

4... Το βασικό περιεχόμενο του θεσμού........................................................................       244

4.1. Ο υποχρεωτικός, δημόσιος και καθολικός χαρακτήρας της κοινωνικής ασφάλισης                        245

4.2. Ο κύριος χαρακτήρας της δημόσιας κοινωνικής ασφάλισης......................       248

4.3. Αλληλεγγύη και ανταποδοτικότητα.................................................................       249

4.3.1. Αλληλεγγύη..............................................................................................       249

4.3.2. Ανταποδοτικότητα..................................................................................       251

4.4. Συμμετοχή του κράτους στη χρηματοδότηση και ο εγγυητικός του ρόλος                         253

4.5. Αυτοδιοίκηση......................................................................................................       256

5... Η επέμβαση του νομοθέτη στις οργανωτικές δομές των Ταμείων......................       257

6... Το μονοπώλιο του κράτους ως προς την υποχρεωτική (δημόσια) κοινωνική ασφάλιση                        261

7... Ο περιορισμός της ελευθερίας του νομοθέτη από την αρχή της αναλογικότητας                      264

8... Ο περιορισμός της ελευθερίας του νομοθέτη από την αρχή της προστατευόμενης εμπιστοσύνης                           268

8.1. Η σημασία και τα ερείσματα της αρχής..........................................................       268

8.2. Η μεταβολή του ασφαλιστικού καθεστώτος για το μέλλον..........................       270

8.3. Η αναδρομική μεταβολή του ασφαλιστικού καθεστώτος............................       271

8.3.1. Γνήσια αναδρομή....................................................................................       272

8.3.2. Μη γνήσια αναδρομή.............................................................................       273

ΙΙΙ... Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ.............................................................................................       274

1... Διακρίσεις μεταξύ ασφαλισμένων σε διαφορετικούς φορείς..............................       280

2... Διακρίσεις μεταξύ των ασφαλισμένων εντός του ιδίου φορέα............................       283

3... Διακρίσεις σε βάρος των ασφαλισμένων που έχουν καταβάλει υψηλότερες εισφορές             285

4... Διακρίσεις μεταξύ ασφαλισμένων λόγω μεταβολής νομοθετικού καθεστώτος       289

5... Επεκτατική ισότητα...................................................................................................       295

ΙV... Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ...........................................................................................       298

1... Άμεσες και έμμεσες διακρίσεις.................................................................................       299

2... Θετικές δράσεις και αντισταθμιστικά οφέλη.........................................................       303

3... Ισότητα και αναλογιστικά δεδομένα.......................................................................       305

V..... Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ.....................................       307

1... Η περιουσιακή φύση των κοινωνικοασφαλιστικών παροχών...........................       308

2... Η έκταση της προστασίας κατά το άρθρο 1 του Π.Π.Π. της ΕΣΔΑ....................       309

3... Η δικαιολόγηση της προσβολής του περιουσιακού δικαιώματος για λόγους δημοσίου συμφέροντος                 313

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ

ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Ι...... ΟΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ...................       321

1... Κείμενα πανηγυρικού χαρακτήρα...........................................................................       323

2... Διεθνής Οργάνωση Εργασίας...................................................................................       325

3... Συμβούλιο της Ευρώπης...........................................................................................       329

4... Διμερείς Συμβάσεις Κοινωνικής Ασφάλειας.........................................................       333

ΙΙ.... Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΙΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ Ε.Ε..............................................       335

1... Η συντρέχουσα αρμοδιότητα της Ε.Ε. για την κοινωνική ασφάλιση................       336

2... Το δικαίωμα στην κοινωνική ασφάλεια (άρθρο 34 του Χάρτη)........................       339

ΙΙΙ... ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ..............       341

1... Προσωπικό πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού 883/04......................................       346

2... Υλικό πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού 883/2004............................................       349

3... Οι αρχές του συντονισμού συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας........................       352

3.1. Ενιαίος προσδιορισμός εφαρμοστέας νομοθεσίας.......................................       352

3.2. Η αρχή της ίσης μεταχείρισης..........................................................................       357

3.3. Εξομοίωση παροχών, εισοδημάτων, γεγονότων ή καταστάσεων..............       358

3.3. Ο συνυπολογισμός των περιόδων ασφάλισης................................................       360

3.4. Η εξαγωγιμότητα των παροχών (άρση των ρητρών κατοικίας).................       362

3.5. Η προαγωγή του συντονισμού μέσω της αρχής της χρηστής διοίκησης – Οι οργανωτικές δομές του συντονισμού   ........................................................................................................................ 363

4... Ειδικοί κανόνες συντονισμού για τους επιμέρους κλάδους.................................       364

4.1. Διασυνοριακή περίθαλψη.................................................................................       364

4.2. Συντάξεις γήρατος και επιζώντων...................................................................       372

4.3. Συντάξεις αναπηρίας..........................................................................................       374

4.4. Εργατικά ατυχήματα και επαγγελματικές ασθένειες.....................................       376

4.5. Οικογενειακές παροχές......................................................................................       377

4.6. Επιδόματα θανάτου............................................................................................       378

4.7. Παροχές ανεργίας...............................................................................................       378

4.8. Ειδικές μη ανταποδοτικού τύπου παροχές.....................................................       379

....... Μεταφορά συμπληρωματικών συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων σε περίπτωση κινητικότητας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (portability)..........................................................................................       380

ΙV... Η ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ           ...................................................................................................................................... 381

1... Εκ του νόμου συστήματα κοινωνικής ασφάλισης................................................       381

2... Επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης.............................................       383

Οι επαγγελματικές συντάξεις ως στοιχείο αμοιβής...............................................       385

Η Ανοικτή Μέθοδος Συντονισμού στο πεδίο της κοινωνικής ασφά­λειας (Ο εξευρωπαϊσμός της κοινωνικής πολιτικής).......................................................................................................................................       385

Η ΑΜΣ στο πεδίο των συνταξιοδοτικών πολιτικών............................................       388

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

Ι...... ΝΟΜΙΚΗ ΙΣΧΥΣ.............................................................................................................       391

ΙΙ.... ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΑΘΕΣΗ.....................................................................................       393

1... Η εύνοια προς τον ασφαλισμένο ως εκδήλωση της αρχής της χρηστής διοίκησης                   393

2... Η αρχή της μη αναζήτησης των αχρεώστητων παροχών.....................................       396

3... Η αρχή της μη επιστροφής των νομίμως καταβληθεισών εισφορών................       403

4... Το συνταξιοδοτικό δικαίωμα κρίνεται με βάση το νομικό καθεστώς που ισχύει κατά το χρόνο επέλευσης του ασφαλιστικού κινδύνου.............................................................................................       404

5... Η υποχρέωση ενημέρωσης του ασφαλισμένου για τη δυνατότητα άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής                ................................................................................................................................ 411

6... Η αρχή της ενότητας της ασφαλιστικής περίπτωσης............................................       413

7... Η αρχή της ύπαρξης ενεργού ασφαλιστικού δεσμού............................................       417

8... Η αρχή της μη αναδρομικής επιβολής εισφορών.................................................       422

9... Η αρχή της τυπικής ασφάλισης................................................................................       426

10. H αρχή της στενής ερμηνείας των ασφαλιστικών διατάξεων..............................       436

ΛΟΙΠΕΣ ΠΗΓΕΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

1... ΝΟΜΟΙ........................................................................................................................       438

Η ερμηνεία του κοινωνικοασφαλιστικού δικαίου................................................       439

2... ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ....................................................................................       439

3... ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ..........................       441

4... ΕΓΚΥΚΛΙΟΙ - ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ...........................................................       445

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ

Η ΕΝΝΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

Ι...... Η ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ..............................................................................       447

1... Μια προσωποπαγής σχέση.......................................................................................       447

2... Μια σχέση δημοσίου δικαίου...................................................................................       449

3... Με στοιχεία ιδιωτικού δικαίου................................................................................       452

4... Μια σύνθετη σχέση....................................................................................................       454

5... Μια διαρκής σχέση (ασφαλιστική προσδοκία).....................................................       455

Ασφαλιστικοί κίνδυνοι.............................................................................................       457

Ασφαλιστικές παροχές..............................................................................................       457

ΙΙ.... ΤΑ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ..............................................................................       461

1... Ασφαλιστικοί φορείς.................................................................................................       461

1.1. Έννοια – Νομική μορφή...................................................................................       461

1.1.1. Ιδιωτικοί Φορείς κοινωνικής ασφάλισης...........................................       467

1.1.2. Η κοινωνική ασφάλιση ως δημόσια υπηρεσία..................................       469

.......... Αλληλοβοηθητικά Ταμεία.....................................................................       471

1.2. Εσωτερική οργάνωση – Διοίκηση – Περιουσία...........................................       473

1.3. Αυτοτέλεια και κρατική εποπτεία....................................................................       480

2. . Οι ασφαλισμένοι........................................................................................................       484

Η παραβατικότητα στην κοινωνική ασφάλιση («κοινωνική απάτη»)......       485

Η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο πεδίο της κοινωνικής ασφάλισης                       486

2.1. Άμεσα ασφαλισμένοι.........................................................................................       489

2.2. Έμμεσα ασφαλισμένοι.......................................................................................       491

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ

ΥΠΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΜΙΣΘΩΤΩΝ (ΕΦΚΑ, τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ)

I...... ΠΑΡΟΧΗ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ....................................................................       500

Επικίνδυνες ζώνες ανασφάλιστης εργασίας...................................................       506

ΙΙ.... ΕΝΑΝΤΙ ΑΜΟΙΒΗΣ.......................................................................................................       507

ΙΙΙ... ΚΑΤΑ ΚΥΡΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ........................................................................................       509

IV... ΤΟ ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ.....................................................................................       510

V..... ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ........................................................................................       513

VΙ... ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΕΞΟΜΟΙΩΣΕΙΣ...............................................................................       515

1... Συμβάσεις έργου.........................................................................................................       517

2... Οι κατ’ οίκον απασχολούμενοι με το κομμάτι......................................................       518

3... Παραγωγοί πωλήσεων (πλασιέ)...............................................................................       520

4... Μαθητευόμενοι...........................................................................................................       521

5... Συγγενείς του εργοδότη.............................................................................................       523

6... Επαγγελματίες αθλητές..............................................................................................       527

7... Καλλιτέχνες – ερμηνευτές..........................................................................................       529

VΙΙ. ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΔΟΛΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΗ.........................................................................       531

VIII.............................................................................................. ΜΕΡΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ                         533

1... Υποχρεωτική υπαγωγή στην ασφάλιση.................................................................       533

2... Εισφορές – Αναγνώριση χρόνου ασφάλισης........................................................       536

3... Πρόσβαση στις ασφαλιστικές παροχές...................................................................       539

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΓΔΟΟ

ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ -

ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΟΔΟΤΩΝ

Συστήματα χρηματοδότησης της κοινωνικής ασφάλισης...................................       541

Η αξιοποίηση της περιουσίας των ασφαλιστικών οργανισμών.........................       543

Ι...... ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ.......................................................................................       545

1... Έννοια – Νομική φύση.............................................................................................       546

2... Κατανομή και μεταφορά του βάρους των εισφορών...........................................       551

3... Ενιαία καταβολή των εισφορών και υποχρέωση παρακράτησης......................       553

4... Αναγνώριση ημερών εργασίας - Αποσύνδεση της είσπραξης των εισφορών από το δικαίωμα στις παροχές      ................................................................................................................................ 554

5... Υποχρεωτική καταβολή εισφορών χωρίς απασχόληση......................................       556

6... Υπόχρεος για την καταβολή των εισφορών..........................................................       558

6.1. Υπόχρεος εργοδότης.........................................................................................       558

6.2. Η ευθύνη των διοικούντων νομικά πρόσωπα................................................       561

6.3. Ο ασφαλισμένος ως υπόχρεος του συνόλου των εισφορών.........................       562

7... Βάση υπολογισμού των εισφορών..........................................................................       562

7.1. Ποιες παροχές εμπίπτουν στη βάση υπολογισμού........................................       563

7.2. Ποιες παροχές δεν εμπίπτουν στη βάση υπολογισμού..................................       565

8... Ανώτατο όριο ασφαλιστέων αποδοχών.................................................................       568

9... Οικοδομικά - τεχνικά έργα.......................................................................................       569

9.1. Ασφαλιζόμενα πρόσωπα...................................................................................       570

9.2. Υπόχρεος των εισφορών...................................................................................       572

9.3. Αναγγελία έναρξης και απογραφή του έργου................................................       573

9.4. Υπολογισμός των εισφορών – Στάδιο εκκαθάρισης οφειλομένων εισφορών                   574

10. Αντικειμενικό σύστημα τεκμαρτού υπολογισμού εισφορών..............................       577

11. Γενικά ποσοστά εισφορών από 1.11.2012............................................................       578

12. Μείωση των ασφαλιστικών εισφορών...................................................................       582

13. Εργόσημο....................................................................................................................       584

13.1. Η συνεχής διεύρυνση του κύκλου αμειβομένων με «Εργόσημο».............       585

13.2. Ύψος εισφορών – Αναγνωριζόμενος χρόνος ασφάλισης.........................       587

14. Χρόνος καταβολής των εισφορών..........................................................................       588

15. Παραγραφή.................................................................................................................       589

16. Επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών..........................................       590

17. Αναλυτική Περιοδική Δήλωση................................................................................       591

18. Υποχρέωση γνωστοποίησης στοιχείων της ασφαλιστικής σχέσης από τον εργοδότη              594

19. Καθορισμός των εισφορών κατά την κρίση των οργάνων.................................       598

20. Τρόπος καταβολής των εισφορών..........................................................................       599

21. Βεβαίωση και αναγκαστική είσπραξη των εισφορών - Κέντρο Εισπράξεως Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) ................................................................................................................................ 600

21.1. Υπαγόμενες οφειλές.........................................................................................       601

21.2. Η διαδικασία....................................................................................................       602

21.3. Ταξινόμηση των οφειλών...............................................................................       603

21.4. Ατομική ειδοποίηση οφειλέτη.......................................................................       605

21.5. Η άμυνα του οφειλέτη.....................................................................................       606

21.6. Οφειλές κάτω των 5.000 ευρώ.......................................................................       607

21.7. Διαδικασία διοικητικής εκτέλεσης................................................................       608

21.8. Συμψηφισμός οφειλομένων ποσών με ασφαλιστικές εισφορές...............       609

22. Ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών...........................................................................       610

23. Εισφοροδιαφυγή........................................................................................................       617

24. Αυτεπάγγελτοι έλεγχοι – Καταγγελία ασφαλισμένου...........................................       618

25. Διοικητικές κυρώσεις................................................................................................       620

26. Βεβαίωση ασφαλιστικής ενημερότητας – Πιστοποιητικό ασφαλιστικής συμμόρφωσης                        624

27. Ποινική ευθύνη...........................................................................................................       625

27.1. Η υπόσταση του εγκλήματος..........................................................................       626

27.2. Ποινική ευθύνη διοικούντων νομικά πρόσωπα..........................................       629

ΙΙ.... ΚΡΑΤΙΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ.............................................................................................       631

1... Τριμερής χρηματοδότηση.........................................................................................       633

2... Ο εγγυητικός ρόλος του κράτους – Έκτακτες επιχορηγήσεις.............................       635

ΙΙΙ... ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ.....................................................................................................       637

IV... ΕΙΔΙΚΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΔΥΣΧΕΡΕΙΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ......................................................................................       641

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ

ΧΡΟΝΟΙ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

Ι...... ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ..................................................................       646

Βεβαίωση χρόνου ασφάλισης πριν τη συνταξιοδότηση......................................       649

ΙΙ.... ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ...................................................................       649

Γενικοί κανόνες..........................................................................................................       650

1... Περιπτώσεις πλασματικών χρόνων.........................................................................       653

1.1... Ο χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας...............................................................       653

1.2... Πλασματικός χρόνος παιδιών........................................................................       654

1.3... Ο χρόνος απουσίας από την εργασία λόγω κύησης και λοχείας..............       656

1.4... Ειδική άδεια προστασίας της μητρότητας...................................................       657

1.5... Ο χρόνος γονικής άδειας ανατροφής παιδιών............................................       657

1.6... Ο χρόνος εκπαιδευτικής άδειας άνευ αποδοχών.........................................       658

1.7... Ο χρόνος σπουδών...........................................................................................       658

1.8... Ο χρόνος μαθητείας.........................................................................................       659

1.9... Τα κενά περιόδων ασφάλισης μετά την πρώτη υπαγωγή..........................       659

1.10. Χρόνος επιδοτούμενης ασθένειας και τακτικής ανεργίας.........................       660

1.11. Ο χρόνος απεργίας...........................................................................................       661

1.12. Ο χρόνος συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας..............................................       661

1.13. Χρόνος προσωρινής κράτησης ή φυλάκισης αντιρρησιών συνείδησης.       662

2... Εξαγορά των πλασματικών χρόνων.......................................................................       662

ΙΙΙ... ΤΥΠΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ.....................................................................................................       664

ΙV... ΜΟΡΦΕΣ ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ................................................................       665

1... Προαιρετική συνέχιση της ασφάλισης....................................................................       665

1.1. Έννοια - Προϋποθέσεις......................................................................................       665

1.2. Εισφορές - Έναρξη - Διακοπή - Απώλεια του δικαιώματος........................       666

Αυτασφάλιση απολυμένων ηλικίας 55-64 ετών............................................       669

Προαιρετική συνέχιση της ασφάλισης ασθένειας από τη (τον) διαζευγμένη (ο) σύζυγο                    669

2... Προαιρετική πρόσθετη ασφάλιση...........................................................................       670

3... Προαιρετική ασφάλιση ανασφάλιστων προσώπων.............................................       670

V..... ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ..........................................................................................       671

1... Παράλληλη ασφάλιση για περισσότερες επαγγελματικές δραστηριότητες.......       673

1.1. Παράλληλη ασφάλιση για περισσότερες δραστηριότητες...........................       673

Μισθωτή απασχόληση και αυτοαπασχόληση ή άσκηση ελεύθερου επαγγέλματος                            674

Πολλαπλή άσκηση μη μισθωτών επαγγελματικών δραστηριοτήτων.........       674

Αγροτική απασχόληση και μισθωτή εργασία/αυτοαπασχόληση/άσκηση ελεύθερου επαγγέλματος              ........................................................................................................................ 674

1.2. Περισσότερες δραστηριότητες, υπακτέες σ’ ένα φορέα................................       675

2... Παράλληλη (προαιρετική) ασφάλιση για μια δραστηριότητα, υπακτέα σε περισσότερους φορείας                      675

3... Αξιοποίηση του χρόνου της παράλληλης ασφάλισης..........................................       676

VIΙ. ΔΙΑΔΟΧΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ.............................................................................................       677

1... Ο συνυπολογισμός ως δικαίωμα του διαδοχικά ασφαλισμένου.........................       681

2... Ο καθορισμός του αρμόδιου ασφαλιστικού φορέα..............................................       683

3... Συνυπολογιζόμενοι χρόνοι.......................................................................................       687

Η διαδοχική ασφάλιση ως σύνθετη διοικητική ενέργεια.....................................       688

4... Υπολογισμός του ποσού της σύνταξης...................................................................       690

Διοικητική επίλυση των αμφισβητήσεων από την εφαρμογή Ν.Δ. 4202/61...       697

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ

ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΓΗΡΑΤΟΣ, ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΖΩΝΤΟΣ

Ι...... ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΓΗΡΑΤΟΣ................................................................................................       700

1... Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης λόγω γήρατος....................................................       702

1.1. Γενικά όρια συνταξιοδότησης ανδρών και γυναικών..................................       704

Μειωμένη σύνταξη.............................................................................................       705

1.2. Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα...............................................................       706

1.2.1. Ποιοι υπάγονται στα ΒΑΕ.....................................................................       707

1.2.2. Πρόσθετη εισφορά για ΒΑΕ..................................................................       711

1.2.3. Άλλες περιπτώσεις βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων............       712

1.3. Οικοδόμοι............................................................................................................       712

1.4. Προσωπικό ΟΤΑ................................................................................................       713

1.5. Συνταξιοδότηση μητέρων και χήρων πατέρων ανίκανων για κάθε βιοποριστική εργασία τέκνων               ........................................................................................................................ 713

1.6. Συνταξιοδότηση γονέων ανάπηρων παιδιών, συζύγων και αδελφών αναπήρων               713

1.7. Τυφλοί..................................................................................................................       714

1.8. Συνταξιοδότηση διπλοσυνταξιούχων..............................................................       715

1.9. Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης λόγω γήρατος ασφαλισμένων από 1.1.1993 (νέοι ασφαλισμένοι)             ........................................................................................................................ 716

Τα όρια συνταξιοδότησης.................................................................................       717

Ενεργός γήρανση (active ageing)....................................................................       719

Τα προγράμματα εθελουσίας εξόδου...............................................................       720

Όρια συνταξιοδότησης και διακρίσεις λόγω ηλικίας...................................       722

2... Η χορήγηση της σύνταξης........................................................................................       722

2.1. Υποβολή αίτησης...............................................................................................       722

2.2. Έκδοση οριστικής απόφασης – Προσωρινή σύνταξη – Λήξη του δικαιώματος               725

2.3. Εκχώρηση – Κατάσχεση – Απαράγραπτο – Επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών (συμψηφισμός) – Καταβολή σύνταξης σε οφειλέτες ασφαλιστικών εισφορών.......................       728

2.4. Εισφορά υγειονομικής περίθαλψης – Παρακράτηση φόρου......................       732

2.5. Καταβολή της σύνταξης.....................................................................................       733

2.6. Ανώτατο όριο καταβολής της σύνταξης/των συντάξεων.............................       734

3... Ο υπολογισμός της σύνταξης....................................................................................       737

3.1. Αναπροσαρμογή ήδη καταβαλλόμενων συντάξεων.....................................       738

Το προϊσχύσαν καθεστώς υπολογισμού της σύνταξης του τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ       738

Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΚΑΣ)........................       746

Ο τρόπος υπολογισμού της σύνταξης για τους νέους ασφαλισμένους........       749

Το συνταξιοδοτικό σύστημα στη δίκη της δημοσιονομικής προσαρμογής (oι περικοπές των συντάξεων)  ............................................................................................................. 750

3.2. Ο νέος τρόπος υπολογισμού των συντάξεων (ν. 4387/16)...........................       757

3.2.1. Εθνική σύνταξη.......................................................................................       759

3.2.2. Η ανταποδοτική σύνταξη.......................................................................       768

3.3. Αναπροσαρμογή των συντάξεων.....................................................................       781

4... Απασχόληση συνταξιούχων λόγω γήρατος...........................................................       783

Το ισχύον καθεστώς για όσους συνταξιούχους είχαν αναλάβει εργασία ή αυτοαπασχόληση πριν τη 13.5.2016               ................................................................................................................................ 786

ΙΙ.... ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ...........................................................................................       789

1... Ανατομοφυσιολογική βλάβη – Αιτία – Ακούσιος χαρακτήρας – Το φαινόμενο της υπόκρισης ή προσποίησης              ................................................................................................................................ 792

2... Η κατά ιατρική πρόβλεψη διάρκεια και έναρξη της βλάβης..............................       794

3... Η έννοια της αναπηρίας (συστήματα εκτίμησης της αναπηρίας).......................       795

4... Ο ιατρικός καθορισμός του ποσοστού της ανικανότητας προς εργασία λόγω πάθησης                          798

5... Δικαστικός έλεγχος της ιατρικής κρίσης................................................................       802

6... Ασφαλιστική αναπηρία (μείωση της βιοποριστικής ικανότητας) – Βαθμίδες αναπηρίας                       805

7... Το αρμόδιο όργανο για τον προσδιορισμό της ασφαλιστικής αναπηρίας.......       810

8... Προϋπάρχουσα αναπηρία.........................................................................................       812

9... Οριστικοποίηση της σύνταξης αναπηρίας.............................................................       815

10. Συμπλήρωση ορισμένου χρόνου στην ασφάλιση – Προχρονολόγηση της αναπηρίας             817

11. Έναρξη, παράταση και λήξη καταβολής της σύνταξης αναπηρίας....................       818
12. Το ποσό σύνταξης λόγω αναπηρίας........................................................................       819

13. Απασχόληση συνταξιούχων λόγω αναπηρίας.......................................................       821

14. Επίδομα (προσαύξηση) απόλυτης αναπηρίας.......................................................       822

15. Εξωιδρυματικό επίδομα (επίδομα τετραπληγίας – παραπληγίας).....................       824

16. Αυτοδίκαιη μεταβίβαση της αξίωσης για αποζημίωση από τον παθόντα στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ                     826

ΙΙΙ... ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΛΟΓΩ ΘΑΝΑΤΟΥ..................................................................................       828

Σύγχρονες τάσεις για την ασφαλιστική κάλυψη της χηρείας..............................       830

1... Δικαιούχοι...................................................................................................................       831

2... Προϋποθέσεις..............................................................................................................       834

2.1. Ύπαρξη νόμιμου γάμου ή σύμφωνου συμβίωσης.........................................       834

2.2. Ελάχιστη διάρκεια γάμου..................................................................................       837

2.3. Χρονικές προϋποθέσεις.....................................................................................       838

3... Η παύση του δικαιώματος σύνταξης λόγω θανάτου.............................................       838

4... Το ποσό της σύνταξης...............................................................................................       839

5... Συνταξιοδότηση διαζευγμένων συζύγων................................................................       841

5.1. Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης......................................................................       842

5.2. Ποσό σύνταξης....................................................................................................       843

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΕΚΑΤΟ

ΠΑΡΟΧΕΣ

ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ, ΜΗΤΡΟΤΗΤΑΣ, ΚΑΤ’ ΟΙΚΟΝ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ,

ΑΝΑΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗΣ ΑΝΑΠΗΡΩΝ, ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ

ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ

Ι...... ΠΑΡΟΧΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ................................................................................................       845

1... Παροχές σε είδος (ΕΟΠΥΥ)......................................................................................       847

1.1. Οι δικαιούχοι......................................................................................................       848

1.2. Συμβεβλημένοι ιατροί ΕΟΠΥΥ........................................................................       851

2... Νοσοκομειακή περίθαλψη........................................................................................       854

3... Νοσηλεία στο εξωτερικό...........................................................................................       855

3.1. Διαδικασία χορήγησης προέγκρισης..............................................................       855

3.2. Δεσμευτικότητα των γνωματεύσεων................................................................       858

4... Φαρμακευτική περίθαλψη........................................................................................       860

5... Επίδομα ασθένειας.....................................................................................................       862

6... Εφάπαξ βοήθημα για έξοδα κηδείας.......................................................................       864

ΙΙ.... ΠΑΡΟΧΕΣ ΜΗΤΡΟΤΗΤΑΣ...........................................................................................       864

1... Μαιευτική περίθαλψη – Εξωσωματική γονιμοποίηση – Τεχνητή διακοπή εγκυμοσύνης                       865

2... Επίδομα μητρότητας..................................................................................................       867

ΙΙΙ... ΠΑΡΟΧΗ ΚΑΤ’ ΟΙΚΟΝ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ.....................................       869

1... Ο κίνδυνος της αδυναμίας αυτοεξυπηρέτησης.......................................................       869

2... Οι δικαιούχοι του Προγράμματος...........................................................................       870

3... Η χρηματοδότηση του Προγράμματος...................................................................       871
4... Οι παροχές του Προγράμματος................................................................................       871

IV... ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ/ΑΝΑΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ.............       872

V..... ΠΡΟΛΗΨΗ........................................................................................................................       874

VI... ΠΑΡΟΧΕΣ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ                876

1... Εργατικό ατύχημα......................................................................................................       876

1.1. Έννοια του εργατικού ατυχήματος..................................................................       877

1.2. Η μετάθεση της ευθύνης του εργοδότη στον ΕΦΚΑ (τ. ΙΚΑ-ΕΤΑΜ).........       883

1.3. Χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης.............       884

2... Επαγγελματική ασθένεια...........................................................................................       886

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΩΔΕΚΑΤΟ

ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ

ΚΑΙ ΑΥΤΟΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ

Ι...... ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ (τ. ΟΑΕΕ).............................................................       889

1... Ασφαλισμένοι.............................................................................................................       890

2... Ασφαλιστικές εισφορές.............................................................................................       894

2.1. Ύψος ασφαλιστικών εισφορών.......................................................................       894

2.2. Βάση υπολογισμού εισφορών..........................................................................       896

3... Συντάξεις.....................................................................................................................       901

3.1. Προϋποθέσεις για τη χορήγηση συντάξεων (γήρατος, αναπηρίας, θανάτου)                      902

3.2. Ο υπολογισμός των συντάξεων........................................................................       906

3.2.1. Η αναπροσαρμογή των ήδη καταβαλλόμενων συντάξεων...............       907

3.3. Ο νέος τρόπος υπολογισμού των συντάξεων..................................................       909

Εθνική σύνταξη...................................................................................................       909

Ανταποδοτική σύνταξη......................................................................................       910

4... Παροχές ασθένειας/μητρότητας σε χρήμα..............................................................       911

II.... ΑΥΤΟΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΟΙ (τ. ΕΤΑΑ)......................................................................       912

1... Ασφαλιστικές εισφορές.............................................................................................       915

1.1. Αυτοαπασχολούμενοι........................................................................................       915

1.2. Δικηγόροι............................................................................................................       918

1.3. Μισθωτοί.............................................................................................................       920

1.4. Αμειβόμενοι με δελτίο παροχής υπηρεσιών...................................................       920

2... Συντάξεις.....................................................................................................................       923

 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΡΙΤΟ
ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΓΡΟΤΩΝ (ΕΦΚΑ – τ. ΟΓΑ)
Ι...... ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΙ...........................................................................................................       927

ΙΙ.... ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ.......................................................................................       933

1... Αυτοαπασχολούμενοι................................................................................................       934

2... Μισθωτοί (εργάτες γης).............................................................................................       936

2.1. Εργόσημο............................................................................................................       937

2.2. Ειδικό παράβολο................................................................................................       937

ΙΙΙ... ΧΡΟΝΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ..................................................................................................       938

IV... ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ.....................................................................................................................       939

1... Βασική σύνταξη (ν. 4169/61)..................................................................................       939

2... Νέος τρόπος υπολογισμού των συντάξεων............................................................       941

V..... ΜΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΟΓΑ...............................................       943

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ

ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ

ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ

Ι...... ΥΠΑΓΩΓΗ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΩΝ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΣΤΟΝ ΕΦΚΑ                   947

ΙΙ.... ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΕΙΣΦΟΡΕΣ.......................................................................................       950

ΙΙΙ... ΧΡΟΝΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ..................................................................................................       952

IV... ΚΥΡΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗ...........................................................................................................       955

V..... ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΗΣ.........................................................................       963

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΠΕΜΠΤΟ

ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΝΕΡΓΙΑΣ

Ι...... ΑΣΦΑΛΙΖΟΜΕΝΑ ΠΡΟΣΩΠΑ.....................................................................................       974

ΙΙ.... ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ ΑΝΕΡΓΙΑΣ – ΕΙΔΙΚΑ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ.............................................       975

1... Προϋποθέσεις πρόσβασης........................................................................................       977

1.1. Ακούσια απώλεια της εργασίας........................................................................       980

1.2. Ικανότητα για εργασία......................................................................................       982

1.3. Διαθεσιμότητα για εργασία...............................................................................       982

1.4. Εκπλήρωση των ασφαλιστικών υποχρεώσεων του εργοδότη.....................       984

1.5. Πραγματοποίηση ορισμένου αριθμού ημερών εργασίας.............................       984

1.6. Αναγγελία ανέργου – Αυτοπρόσωπη υποβολή αίτησης...............................       986

2... Ποσό του επιδόματος.................................................................................................       987

3... Διάρκεια επιδότησης.................................................................................................       989

4... Διαδικασία υποβολής ενστάσεων............................................................................       990

ΙΙΙ... ΕΠΙΔΟΜΑΤΑ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΑΝΕΡΓΩΝ..............................................................       991

ΙV... ΒΟΗΘΗΜΑ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΑΥΤΟΤΕΛΩΣ ΚΑΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΩΝ                    993

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΚΤΟ

Η ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ

Ι...... ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΣΗΣ...................................................................................................       998

ΙΙ.... ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ, ΑΝΑΚΛΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΝΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΦΟ­ΡΕΩΝ                       999

1... Αιτιολογία των αποφάσεων.....................................................................................       999

2... Ανάκληση (αναθεώρηση) των αποφάσεων............................................................     1000

3... Επανεξέταση συνταξιοδοτικής υπόθεσης...............................................................     1003

ΙΙΙ... ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗΣ ΑΚΡΟΑΣΗΣ, ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΕ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ.............................................................................................................................................     1004

1... Δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης.......................................................................     1004

2... Δικαίωμα πληροφόρησης και πρόσβασης στα ασφαλιστικά στοιχεία.............     1008

IV... ΕΝΔΙΚΟΦΑΝΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΗ.....................................................................................     1012

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΕΒΔΟΜΟ

Ο ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

ΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ

Ι...... ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ.........................................................     1017

ΙI.... ΕΝΔΙΚΑ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ................................................................................................     1021

1... Προσφυγή....................................................................................................................     1021

2... Αγωγή αποζημίωσης.................................................................................................     1033

3... Έφεση στο Ελεγκτικό Συνέδριο...............................................................................     1034

4... Ανακοπή......................................................................................................................     1035

5... Ενδοστρεφής δίκη......................................................................................................     1036

ΙΙΙ... Ο ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ....................................................................................     1037

Λημματικό ευρετήριο................................................................................................................... 1039