ΠΡΟΛΟΓΟΣ...............................................................................................................................      XXV

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ....................................................................................................................     XXIX

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥ........................................................................     XXXI

ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥ..............................................................................   XXXIII

ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: EΙΣΑΓΩΓΗ.................................................................................................................... 3

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...................................................................................................................................... 3

1.... Υπόθεση εργασίας....................................................................................................................... 3

2.... Το πρόβλημα................................................................................................................................ 3

3.... Φροντιστηριακό υλικό.................................................................................................................. 6

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥ....................................... 7

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...................................................................................................................................... 7

1.... Υποθέσεις εργασίας..................................................................................................................... 7

2.... Ο όρος «ιδιωτικό διεθνές δίκαιο».................................................................................................. 7

3.... Ιδιωτικό διεθνές δίκαιο «stricto sensu» και «lato sensu»................................................................. 8

4.... Συγγενείς κλάδοι.......................................................................................................................... 9

5.... Φροντιστηριακό υλικό................................................................................................................ 11

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ............................................................................................. 14

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................... 14

1.... Από την αρχαιότητα μέχρι την Αναγέννηση................................................................................ 14

2.... Ολλανδική σχολή....................................................................................................................... 15

3.... Story........................................................................................................................................... 15

4.... Savigny...................................................................................................................................... 15

5.... Mancini...................................................................................................................................... 16

6.... Νεότεροι χρόνοι........................................................................................................................ 16

7.... Φροντιστηριακό υλικό................................................................................................................ 17

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΗΓΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥ...................................... 18

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................... 18

1.... Νόμος, έθιμο, νομολογία........................................................................................................... 18

2.... Κενά του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου......................................................................................... 19

3.... Φροντιστηριακό υλικό................................................................................................................ 19

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΛΟΥΡΑΛΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙ­ΚΑΙΟΥ (Ή με πόσους τρόπους μπορεί να επιλυθεί μια διαφορά ιδιωτικού διεθνούς δικαίου)........................................................................................................ 21

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................... 21

1.... Υπόθεση εργασίας..................................................................................................................... 21

2.... Εισαγωγικά................................................................................................................................. 21

3.... Κανόνες συνδέσεως.................................................................................................................... 22

4.... Ουσιαστικοί κανόνες ιδιωτικού διεθνούς δικαίου....................................................................... 23

5.... Κανόνες αμέσου εφαρμογής....................................................................................................... 23

6.... Η μέθοδος της αναγνώρισης....................................................................................................... 24

7.... Φροντιστηριακό υλικό................................................................................................................ 25

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ ΣΥΝΔΕΣΕΩΣ....................................................................... 28

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................... 28

1.... Εισαγωγικά................................................................................................................................. 28

2.... Κανόνες ουσιαστικού δικαίου και κανόνες ιδιωτικού διεθνούς δικαίου. Κανόνες συνδέσεως....... 29

3.... Στοιχεία του κανόνα συνδέσεως................................................................................................. 29

i... Συνδετέα έννοια.................................................................................................................... 29

ii.. Συνδετική έννοια ή σύνδεσμος.............................................................................................. 30

iii. Εφαρμοστέο δίκαιο............................................................................................................... 32

4.... Μονομερείς και πολυμερείς κανόνες συνδέσεως......................................................................... 32

5.... Φροντιστηριακό υλικό................................................................................................................ 33

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ............................................................................ 34

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................... 34

1.... Η μέθοδος της «αναγνώρισης».................................................................................................... 34

2.... Η διαφορά της «αναγνώρισης» από τον κλασικό κανόνα συνδέσεως ή συγκρούσεως................... 38

3.... Φροντιστηριακό υλικό................................................................................................................ 38

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙ­ΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ                      39

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................... 39

1.... Εισαγωγικά................................................................................................................................. 39

2.... Αρχή της πολυμέρειας των κανόνων συνδέσεως......................................................................... 39

3.... Αρχή του ενός δικαίου............................................................................................................... 40

4.... Αρχή του δικαίου ιθαγενείας...................................................................................................... 40

5.... Ζητήματα ιθαγενείας.................................................................................................................. 41

6.... Κατοικία και συνήθης διαμονή.................................................................................................... 43

7.... Αρχή της δεκτικότητας διεθνοποιήσεως των κανόνων ιδιωτικού διεθνούς δικαίου...................... 44

8.... Φροντιστηριακό υλικό................................................................................................................ 44

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ................................................................... 45

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................... 45

1.... Υπόθεση εργασίας..................................................................................................................... 45

2.... Εισαγωγικά................................................................................................................................. 45

3.... Μεταβολή στον κανόνα συνδέσεως του forum............................................................................ 46

4.... Μεταβολή του εφαρμοστέου αλλοδαπού δικαίου....................................................................... 47

5.... Μεταβλητές συγκρούσεις............................................................................................................ 47

6.... Φροντιστηριακό υλικό................................................................................................................ 48

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΤΟΠΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ................................ 50

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ................................................................................................................. 50

1.... Υπόθεση εργασίας..................................................................................................................... 50

2.... Εισαγωγικά................................................................................................................................. 51

3.... Το πεδίο εφαρμογής τον μουσουλμανικού δικαίου στην Ελλάδα................................................. 53

4.... Η δικαιοδοτική αρμοδιότητα του Μουφτή................................................................................... 54

5.... Ο Μουφτής ως ιεροδίκης............................................................................................................ 54

6.... Η επικύρωση των αποφάσεων του Μουφτή από τα αρμόδια πολιτικά δικαστήρια....................... 55

7.... Φροντιστηριακό υλικό................................................................................................................ 56

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: ΝΟΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ.................................................................................. 58

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................... 58

1.... Υπόθεση εργασίας..................................................................................................................... 58

2.... Το πρόβλημα και η σημασία του νομικού χαρακτηρισμού στο ιδιωτικό διεθνές δίκαιο................ 58

3.... Παραδείγματα............................................................................................................................ 60

4.... Ιστορικό τον προβλήματος. Υπόθεση Bartholo............................................................................ 62

5.... Προσδιορισμός του δικαίου βάσει του οποίου θα γίνει ο νομικός χαρακτηρισμός....................... 63

6.... Η θεωρία της lex fori.................................................................................................................. 63

7.... Η θεωρία της lex causae............................................................................................................. 64

8.... Ο «συγκριτικός» νομικός χαρακτηρισμός..................................................................................... 65

9.... Η λύση που πρέπει να ακολουθηθεί........................................................................................... 66

10.. Φροντιστηριακό υλικό................................................................................................................ 67

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12: Η ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ...................................................................................................... 70

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................... 70

1.... Υπόθεση εργασίας..................................................................................................................... 70

2.... Το πρόβλημα της παραπομπής.................................................................................................... 70

3.... Γενεσιουργός αιτία του προβλήματος......................................................................................... 71

4.... Τύποι παραπομπής..................................................................................................................... 71

5.... Επιχειρήματα υπέρ και κατά της παραπομπής............................................................................. 72

6.... Η απαγόρευση της παραπομπής στο ελληνικό δίκαιο.................................................................. 73

7.... Εξαιρέσεις.................................................................................................................................. 74

α). Εξαιρέσεις προερχόμενες από κυρωθείσες διεθνείς συμβάσεις.............................................. 74

β). Το άρθρο 34 του Kανονισμού 650/2012 που αφορά στις κληρονομικές σχέσεις..................... 75

8.... Φροντιστηριακό υλικό................................................................................................................ 76

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΛΛΟΔΑΠΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ....................................................................... 77

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................... 77

1.... Υπόθεση εργασίας..................................................................................................................... 77

2.... Εισαγωγικά................................................................................................................................. 77

3.... Παλαιότερη αντιμετώπιση τον προβλήματος............................................................................... 78

4.... Η λύση του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας................................................................................... 79

5.... Αδυναμία πληροφόρησης του ξένου δικαίου.............................................................................. 81

6.... Αναιρετικός έλεγχος................................................................................................................... 82

7.... Φροντιστηριακό υλικό................................................................................................................ 83

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14: Η ΕΠΙΦΥΛΑΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΤΑΞΗΣ.................................................................. 86

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................... 86

1.... Υπόθεση εργασίας..................................................................................................................... 86

2.... Το πρόβλημα. Παραδείγματα...................................................................................................... 87

3.... Ιστορικά. Ορολογία.................................................................................................................... 87

4.... Η έννοια του άρθρου 33 ΑΚ. Χαρακτηριστικά της δημόσιας τάξης στο ελληνικό ιδιωτικό διεθνές δίκαιο                             88

α.. Εξαιρετικός χαρακτήρας......................................................................................................... 89

β.. Αοριστία............................................................................................................................... 89

γ.. Ελαστικότητα......................................................................................................................... 90

δ.. Μεταβλητή έννοια................................................................................................................. 91

5.... Χρηστά ήθη και δημόσια τάξη.................................................................................................... 92

6.... Η έννοια της δημόσιας τάξης στα άρθρα 3 και 33 ΑΚ.................................................................. 93

7.... Η δημόσια τάξη στο δικονομικό διεθνές δίκαιο.......................................................................... 94

8.... Η λειτουργία της επιφύλαξης της δημόσιας τάξης. Αρνητική και θετική  επέμβαση...................... 95

9.... Επιφύλαξη της δημόσιας τάξης και διεθνείς συμβάσεις ιδιωτικού διεθνούς δι­καίου................... 96

10.. Φροντιστηριακό υλικό................................................................................................................ 97

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15: Η ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ..................................................................................................... 99

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................... 99

1.... Το πρόβλημα της «προσαρμογής»............................................................................................... 99

2.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 101

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16: ΤΟ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ................................................................................ 102

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 102

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 102

2.... Έννοια...................................................................................................................................... 102

3.... Εφαρμοστέο δίκαιο.................................................................................................................. 103

4.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 106

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17: Η ΚΑΤΑΣΤΡΑΤΗΓΗΣΗ ΔΙΚΑΙΟΥ............................................................................ 107

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 107

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 107

2.... Έννοια...................................................................................................................................... 107

3.... Είδη καταστρατηγήσεως........................................................................................................... 109

4.... Η καταστρατήγηση στο πεδίο του δικονομικού διεθνούς δικαίου.............................................. 110

5.... Η καταστρατήγηση στο πεδίο του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου stricto sensu.............................. 112

α). Μεταβολή του κανόνα συγκρούσεως................................................................................... 113

β). Μεταβολή της lex causae..................................................................................................... 114

6.... Κύρωση της καταστρατηγικής δραστηριότητας στο πεδίο του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου stricto sensu                              115

7.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 116

ΕΙΔΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ............................................................................................ 121

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 121

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 121

2.... Η ικανότητα δικαίου του φυσικού προσώπου........................................................................... 121

3.... Η ικανότητα κάποιου προσώπου να είναι διάδικος................................................................... 123

4.... Η αφάνεια: το εφαρμοστέο δίκαιο............................................................................................ 123

5.... Η αφάνεια: διεθνής δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστηρίων................................................... 124

6.... Ισχύς αλλοδαπών αποφάσεων.................................................................................................. 125

7.... Το εφαρμοστέο δίκαιο στην ικανότητα προς δικαιοπραξία: ο κανόνας....................................... 126

8.... Το εφαρμοστέο δίκαιο στην ικανότητα προς δικαιοπραξία: οι εξαιρέσεις.................................. 127

9.... Η ικανότητα προς το παρίστασθαι ενώπιον δικαστηρίου........................................................... 128

10.. Η στέρηση της δικαιοπρακτικής ικανότητας: το άρθρο 8 παρ. 1 ΑΚ........................................... 129

11.. Ζητήματα διεθνούς δικαιοδοσίας σχετικά με το άρθρο 8 ΑΚ..................................................... 131

12.. Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 132

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ.......................................................................................... 133

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 133

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 133

2.... Εισαγωγή................................................................................................................................. 134

3.... Θεωρίες για τον καθορισμό του εφαρμοστέου δικαίου............................................................. 134

4.... Το άρθρο 10 ΑΚ....................................................................................................................... 136

5.... Οι εξαιρέσεις από τον κανόνα του άρθρου 10 ΑΚ..................................................................... 137

6.... Πραγματική έδρα και ενωσιακό (κοινοτικό) δίκαιο.................................................................... 139

7.... Η μεταφορά της έδρας νομικού προσώπου σε άλλο κράτος...................................................... 140

8.... Η «ιθαγένεια» του νομικού προσώπου...................................................................................... 143

9.... Η θεωρία του ελέγχου.............................................................................................................. 144

10.. Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 145

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Ο ΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΕΝΟΧΙΚΗΣ ΔΙΚΑΙΟΠΡΑΞΙΑΣ............................................................ 146

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 146

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 146

2.... Το πρόβλημα............................................................................................................................ 146

3.... Το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 11 ΑΚ. Εισαγωγικά................................................................ 147

4.... Το εφαρμοστέο δίκαιο στον τύπο της δικαιοπραξίας................................................................. 148

α). Lex causae.......................................................................................................................... 148

β). Lex loci actus...................................................................................................................... 149

γ). Lex patriae όλων των μερών................................................................................................ 150

5.... Η σχέση των τριών εφαρμοστέων δικαίων του άρθρου 11 ΑΚ μεταξύ τους............................... 150

6.... Έκταση εφαρμογής του δικαίου που διέπει τον τύπο της δικαιοπραξίας. Η αρχή της επιεικέστερης κύρωσης                      151

7.... Συστατικός και αποδεικτικός τύπος........................................................................................... 152

8.... Εξαιρέσεις από το άρθρο 11 ΑΚ............................................................................................... 152

α). Το άρθρο 11 του Κανονισμού (ΕΚ) 593/2008 (Ρώμη Ι). Το εφαρμοστέο δίκαιο στον τύπο των ενοχών εκ συμβάσεως που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του.................................................................................................................... 153

i.... Καταναλωτικές συμβάσεις.............................................................................................. 155

ii... Συμβάσεις εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί ακινήτων..................................................... 155

β). Το εφαρμοστέο δίκαιο στον τύπο του συμφώνου συμβίωσης.............................................. 155

γ). Το εφαρμοστέο δίκαιο στον τύπο της δικαστικής πληρεξουσιότητας..................................... 157

δ). Λοιπές περιπτώσεις............................................................................................................. 158

i.... Ο τύπος του γάμου και του διαζυγίου............................................................................ 158

ii... Το τυπικό κύρος των συμφωνιών επί των περιουσιακών σχέσεων συζύγων ή καταχωρισμένων συντρόφων                            158

iii.. Ο τύπος των αξιογράφων.............................................................................................. 159

(α).. Ο τύπος της συναλλαγματικής και του γραμματίου εις διαταγήν............................... 159

(β).. Ο τύπος της επιταγής.............................................................................................. 159

iv.. Ο τύπος της τελευταίας βουλήσεως και των λοιπών σχετικών πράξεων.......................... 160

v... Ο τύπος των συμφωνιών επιλογής δικαστηρίου, διαιτησίας και παρέκτασης αρμοδιότητας      160

9.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 160

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ο ΤΥΠΟΣ ΤΗΣ ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΠΡΑΞΙΑΣ.................................................... 162

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 162

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 162

2.... Εισαγωγικά............................................................................................................................... 162

3.... Το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 12 ΑΚ................................................................................... 162

4.... Εξαιρέσεις από το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 12 ΑΚ........................................................... 164

5.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 165

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΜΝΗΣΤΕΙΑ.............................................................................................................. 166

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 166

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 166

2.... Το πρόβλημα............................................................................................................................ 166

3.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 167

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ.......................................................... 168

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 168

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 168

2.... Εισαγωγικές παρατηρήσεις....................................................................................................... 168

3.... Προϊσχύσαν δίκαιο................................................................................................................... 170

4.... Ισχύον δίκαιο........................................................................................................................... 171

5.... Δημόσια τάξη........................................................................................................................... 172

6.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 173

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ............................................................................................ 176

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 176

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 176

2.... Εισαγωγικές παρατηρήσεις....................................................................................................... 176

3.... Προϊσχύσαν δίκαιο................................................................................................................... 177

4.... Ισχύον δίκαιο........................................................................................................................... 179

5.... Προξενικοί γάμοι..................................................................................................................... 180

6.... Μεταβατικές διατάξεις.............................................................................................................. 182

7.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 184

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΣΥΖΥΓΩΝ................................................................... 189

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 189

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 189

2.... Εισαγωγικές παρατηρήσεις....................................................................................................... 189

3.... Προϊσχύσαν δίκαιο................................................................................................................... 190

4.... Ισχύον δίκαιο........................................................................................................................... 191

5.... Επιφύλαξη δημόσιας τάξης....................................................................................................... 193

6.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 193

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΣΥΖΥΓΩΝ......................................................................... 195

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 195

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 195

2.... Γενικά...................................................................................................................................... 195

3.... Προϊσχύσαν δίκαιο................................................................................................................... 196

4.... Ισχύον δίκαιο του ΑΚ............................................................................................................... 196

5.... Ο Κανονισμός 2016/1103......................................................................................................... 198

6.... Εφαρμοστέο δίκαιο.................................................................................................................. 199

7.... Διεθνής δικαιοδοσία................................................................................................................ 201

8.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 203

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΜΕΝΩΝ ΣΥΝΤΡΟΦΩΝ................................ 206

Κανονισμός 2016/1104................................................................................................................... 206

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 206

2.... Γενικά...................................................................................................................................... 206

3.... Εφαρμοστέο δίκαιο.................................................................................................................. 207

4.... Διεθνής δικαιοδοσία................................................................................................................ 208

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: ΔΙΑΖΥΓΙΟ ΚΑΙ ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΧΩΡΙΣΜΟΣ................................................................ 211

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 211

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 211

2.... Εισαγωγικές παρατηρήσεις....................................................................................................... 211

3.... Προϊσχύσαν δίκαιο................................................................................................................... 212

4.... Ισχύον δίκαιο του ΑΚ............................................................................................................... 213

5.... Ευρωπαϊκές εξελίξεις. Ο Κανονισμός 1259/2010...................................................................... 215

6.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 217

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12: ΣΧΕΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ........................................................................... 221

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 221

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 221

2.... Εισαγωγικές παρατηρήσεις....................................................................................................... 222

3.... Η ιδιότητα του τέκνου ως γεννημένου σε γάμο και το πρόκριμα του κύρους του γάμου των γονέων του                            223

4.... Σχέσεις γονέων και τέκνων που γεννήθηκαν σε γάμο................................................................ 225

α). Η Διεθνής Σύμβαση της Χάγης του 1996 (ν. 4020/2011)...................................................... 227

β). Ο Κανονισμός (ΕΚ) 4/2009................................................................................................... 228

5.... Σχέσεις γονέων και τέκνων που γεννήθηκαν εκτός γάμου......................................................... 229

α). Σχέσεις μητέρας και τέκνου που γεννήθηκε χωρίς γάμο....................................................... 230

β). Σχέσεις πατέρα και τέκνου που γεννήθηκε χωρίς γάμο........................................................ 232

γ). Σχέσεις μεταξύ μητέρας και πατέρα τέκνου που γεννήθηκε χωρίς γάμο............................... 234

6.... Τέκνα που γεννήθηκαν κατά τη διάρκεια συμφώνου συμβίωσης............................................... 235

7.... Δικονομικά ζητήματα................................................................................................................ 236

i... Εισαγωγικά.......................................................................................................................... 236

ii.. Διεθνής δικαιοδοσία........................................................................................................... 236

iii. Αναγνώριση και εκτέλεση αλλοδαπών αποφάσεων.............................................................. 238

8.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 239

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13: ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗ.................................................................................................. 242

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 242

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 242

2.... Το πρόβλημα............................................................................................................................ 242

3.... Ισχύον δίκαιο........................................................................................................................... 243

4.... Η Σύμβαση της 10ης Σεπτεμβρίου 1970 για τη νομιμοποίηση του τέκνου με γάμο (ν. 1657/1986)     245

5.... Δικονομικά ζητήματα................................................................................................................ 246

6.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 246

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 14: ΥΙΟΘΕΣΙΑ.............................................................................................................. 249

A.. ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΥΙΟΘΕΣΙΕΣ................................................................................................................ 249

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 249

1.. Υπόθεση εργασίας................................................................................................................ 249

2.. Εισαγωγικές παρατηρήσεις.................................................................................................... 249

3.. Το ισχύον ιδιωτικό διεθνές δίκαιο της υιοθεσίας................................................................... 250

4.. Υιοθεσία, επιφύλαξη της δημόσιας τάξης και συμφέρον του παιδιού.................................... 252

5.. Φροντιστηριακό υλικό........................................................................................................... 253

Β.. ΔΙΑΚΡΑΤΙΚΕΣ ΥΙΟΘΕΣΙΕΣ........................................................................................................... 255

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 255

1.. Υπόθεση εργασίας................................................................................................................ 255

2.. Εισαγωγικές παρατηρήσεις.................................................................................................... 255

3.. Οι διατάξεις των άρθρων 4 και 5 του ν. 2447/1996 για τις διακρατικές υιοθεσίες.................. 256

4.. Οι διατάξεις της Διεθνούς Σύμβασης της Χάγης του 1993 για τις διακρατικές υιοθεσίες (ν. 3765/2009)                           258

5.. Φροντιστηριακό υλικό........................................................................................................... 259

Γ... ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ (ΔΙΑΚΡΑΤΙΚΕΣ) ΥΙΟΘΕΣΙΕΣ......................................... 261

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 261

1.. Υπόθεση εργασίας................................................................................................................ 261

2.. Εισαγωγικές παρατηρήσεις.................................................................................................... 262

α). Διεθνής δικαιοδοσία........................................................................................................ 262

β). Αναγνώριση και εκτέλεση αλλοδαπών αποφάσεων.......................................................... 263

3.. Φροντιστηριακό υλικό........................................................................................................... 264

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15: ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ 4/2009 ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ, ΤΟ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟ ΔΙΚΑΙΟ,  ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ....................................................... 267

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 267

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................ .. 267

2.... Εισαγωγικά............................................................................................................................... 267

3.... Διεθνής δικαιοδοσία................................................................................................................ 268

4.... Εφαρμοστέο δίκαιο.................................................................................................................. 269

5.... Αναγνώριση και εκτέλεση......................................................................................................... 269

6.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 272

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16: ΕΠΙΤΡΟΠΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΕ ΑΛΛΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ............................................................ 277

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 277

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 277

2.... Το πρόβλημα............................................................................................................................ 277

3.... Η διάταξη του άρθρου 24 ΑΚ................................................................................................... 279

4.... Η επιμέλεια ξένων υποθέσεων................................................................................................. 279

5.... Δικονομικά ζητήματα................................................................................................................ 280

6.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 281

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17: ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΠΑΓΩΓΗ ΠΑΙΔΙΩΝ............................................................................... 283

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 283

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 283

2.... Εισαγωγικές παρατηρήσεις....................................................................................................... 283

3.... Η Σύμβαση της Χάγης............................................................................................................... 284

4.... Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση............................................................................................................. 288

5.... Γενικές παρατηρήσεις............................................................................................................... 289

6.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 290

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18: ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΧΕΣ.......................................................................... 297

Α.. ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ.......................................................................................................................... 297

ΓΕΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...................................................................................................................... 297

1.. Υπόθεση εργασίας................................................................................................................ 297

2.. Το πρόβλημα........................................................................................................................ 298

3.. Το άρθρο 25 του ελλΑΚ και η συνύπαρξή του με τη Σύμβαση της Ρώμης του 1980 και πλέον με τον Κανονισμό (ΕΚ) 593/2008 (Ρώμη Ι)        .......................................................................................................................................... 299

α). Γενικά.............................................................................................................................. 299

β). Ο κύριος σύνδεσμος του άρθρου 25 ΑΚ........................................................................... 300

γ). Ο επικουρικός σύνδεσμος. Το αρμόζον από όλες τις ειδικές συνθήκες στη σύμβαση δίκαιο.       301

4.. Από τη Σύμβαση της Ρώμης του 1980 για το εφαρμοστέο δίκαιο στις συμβατικές ενοχές στον Κανονισμό (ΕΚ) 593/2008 (Ρώμη Ι)  .......................................................................................................................................... 302

5.. Το πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΚ) 593/2008 (Ρώμη Ι)............................................... 302

α). Χαρακτήρας του Κανονισμού............................................................................................ 302

β). Πεδίο εφαρμογής και συμβάσεις που εξαιρούνται από τη ρύθμιση του Κα­νο­νισμού (ΕΚ) 593/2008 (Ρώμη Ι)                              303

6.. Φροντιστηριακό υλικό........................................................................................................... 305

Β.. Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) 593/2008 ΓΙΑ ΤΟ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΙΣ ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΧΕΣ (ΡΩΜΗ Ι)                  306

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 306

1.. Υπόθεση εργασίας................................................................................................................ 306

2.. Γενικοί κανόνες..................................................................................................................... 306

α). Ο κύριος κανόνας συνδέσεως: αυτονομία των συμβαλλομένων (άρθρο 3)........................ 306

i.... Απόλυτη ελευθερία της βουλήσεως (ρητή ή σιωπηρή)................................................ 307

ii... Διαμελισμός της σύμβασης (dépeçage)...................................................................... 308

iii.. Μετασυμβατικός καθορισμός του εφαρμοστέου δικαίου............................................. 308

iv.. Περιορισμοί στην αρχή της αυτονομίας των συμβαλλομένων..................................... 309

(α). Περιορισμοί που τίθενται από το δίκαιο που θα ήταν εφαρμοστέο (3 § 3)............ 309

(β). Περιορισμοί που τίθενται από διατάξεις του ενωσιακού δικαίου (3 § 4)............... 310

β). Ο επικουρικός κανόνας συνδέσεως ελλείψει επιλογής (άρθρο 4)...................................... 310

i.... Οι ειδικοί επικουρικοί κανόνες του άρθρου 4 § 1...................................................... 310

ii... Το τεκμήριο / σύνδεσμος της χαρακτηριστικής παροχής του άρθρου 4 § 2.................. 312

iii.. Το δίκαιο που συνδέεται στενότερα και η ρήτρα διαφυγής (4 §§ 3 και 4)................... 314

3.. Φροντιστηριακό υλικό........................................................................................................... 315

Γ... Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) 593/2008 ΓΙΑ ΤΟ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΙΣ ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΧΕΣ (ΡΩΜΗ Ι). ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ                   316

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 316

1.. Υπόθεση εργασίας................................................................................................................ 317

2.. Ειδικές διατάξεις για συγκεκριμένες κατηγορίες συμβάσεων (άρθρα 5-8)............................... 317

α). Συμβάσεις μεταφοράς (άρθρο 5)...................................................................................... 317

i.... Συμβάσεις μεταφοράς εμπορευμάτων (5 § 1)............................................................. 317

ii... Συμβάσεις μεταφοράς επιβατών (5 § 2)...................................................................... 318

iii.. Ρήτρα διαφυγής στις συμβάσεις μεταφοράς (5 § 3)..................................................... 318

β). Συμβάσεις καταναλωτών (άρθρο 6).................................................................................. 319

γ). Συμβάσεις ασφάλισης (άρθρο 7)...................................................................................... 321

δ). Ατομικές συμβάσεις εργασίας (άρθρο 8)........................................................................... 322

ε). Κριτικές παρατηρήσεις στα άρθρα 6 και 8 του Κανονισμού............................................... 324

3.. Οι υπερισχύουσες διατάξεις αναγκαστικού δικαίου/κανόνες αμέσου εφαρμογής (άρθρο 9)... 326

α). Εισαγωγικά...................................................................................................................... 326

β). Υπερισχύουσες διατάξεις αναγκαστικού δικαίου του forum και κανόνες ανα­γκαστικού δίκαιου του άρθρου 3 ΑΚ                      327

γ). Υπερισχύουσες διατάξεις αναγκαστικού δικαίου και επιφύλαξη της δημόσιας τάξης......... 328

δ). Οι υπερισχύουσες διατάξεις αναγκαστικού δικαίου του Κανονισμού................................ 328

i.... Οι υπερισχύουσες διατάξεις αναγκαστικού δικαίου του forum (9 § 2)......................... 328

ii... Οι υπερισχύουσες διατάξεις αναγκαστικού δικαίου άλλης πολιτείας (9 § 3)................ 329

iii.. Σχέση μεταξύ των άρθρων 6 § 2, 8 § 1 και άρθρου 9 § 2.......................................... 329

iv.. Το άρθρο 8 του Κανονισμού και η σχέση του με το π.δ. 219/2000............................. 330

4.. Φροντιστηριακό υλικό........................................................................................................... 332

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 19: ΑΔΙΚΟΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΝΟΧΕΣ.................................................................................. 334

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 334

1.... Υποθέσεις εργασίας................................................................................................................. 334

2.... Το πρόβλημα............................................................................................................................ 335

3.... Το εφαρμοστέο δίκαιο: Η θεωρία της lex fori............................................................................ 335

4.... Το εφαρμοστέο δίκαιο: Η θεωρία της lex loci delicti................................................................ 336

5.... Το εφαρμοστέο δίκαιο: Η θεωρία του proper law of the tort..................................................... 337

6.... Το εφαρμοστέο δίκαιο: Αμερικανικές προσεγγίσεις και θεωρίες................................................ 338

7.... Κριτική των θεωριών................................................................................................................ 340

i... Κριτική της lex fori............................................................................................................... 341

ii.. Κριτική της lex loci delicti................................................................................................... 341

iii. Κριτική των αμερικανικών θεωριών..................................................................................... 343

8.... Το ελληνικό ιδιωτικό διεθνές δίκαιο των αδικοπρακτικών ενοχών............................................. 343

i...... Το άρθρο 26 ΑΚ............................................................................................................... 343

ii..... Κανονισμός Ρώμη ΙΙ. Εισαγωγικά....................................................................................... 344

iii.... Πεδίο εφαρμογής............................................................................................................. 345

iv.... Γενικός κανόνας................................................................................................................ 345

v..... Ειδικές αδικοπραξίες......................................................................................................... 348

α). Ευθύνη λόγω ελαττωματικού προϊόντος....................................................................... 348

β). Αθέμιτος ανταγωνισμός............................................................................................... 349

γ).. Περιβαλλοντική ζημία.................................................................................................. 349

vi.... Προσβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας....................................................... 350

vii... Συλλογική δράση.............................................................................................................. 350

viii.. Λοιπές εξωδικαιοπρακτικές ενοχές.................................................................................... 351

α). Αδικαιολόγητος πλουτισμός......................................................................................... 351

β). Διοίκηση αλλοτρίων (negotiorum gestio)..................................................................... 352

γ).. Ευθύνη κατά τις διαπραγματεύσεις (culpa in contrahendo)........................................... 352

ix. Λοιπές διατάξεις.................................................................................................................. 353

9.... Συρροή συμβατικής και εξωσυμβατικής ευθύνης...................................................................... 353

10.. Η ρύθμιση θεμάτων αδικοπρακτικών ενοχών από τη Συνδιάσκεψη της Χάγης........................... 355

11.. Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 356

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 20: ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΟ ΔΙΚΑΙΟ.......................................................................................... 358

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 358

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 358

2.... Εισαγωγικά............................................................................................................................... 358

3.... Το άρθρο 27 ΑΚ....................................................................................................................... 359

4.... Ειδικές περιπτώσεις.................................................................................................................. 361

i..... Πράγματα υπό διαμετακόμιση............................................................................................ 361

ii.... Έκδοση φορτωτικής........................................................................................................... 361

iii... Νομή................................................................................................................................. 362

iv... Αναγκαστική απαλλοτρίωση, εθνικοποίηση, δήμευση........................................................ 362

v.... Ναυτικά προνόμια............................................................................................................. 362

vi... Παραμεθόρια ακίνητα........................................................................................................ 362

vii.. Πολιτιστικά αγαθά.............................................................................................................. 363

5.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 364

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 21: ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ.................................................................................... 367

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 367

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 368

2.... Ο καθορισμός τον εφαρμοστέου δικαίου κατά το άρθρο 28 ΑΚ................................................ 368

3.... Το πεδίο εφαρμογής τον δικαίου που διέπει τις κληρονομικές σχέσεις κατά το άρθρο 28 ΑΚ.... 369

4.... Ο τύπος της διαθήκης: η Σύμβαση της Χάγης της 5.10.1961 «για τις συγκρούσεις νόμων που αφορούν τον τύπο διατάξεων διαθήκης»              ............................................................................................................................................. 370

5.... Δικαιοπραξίες σχετικές με την κληρονομική διαδοχή (Δωρεά αιτία θανάτου – Νέμηση ανιόντος – Συνδιαθήκη – Κληρονομική σύμβαση): η αντιμετώπιση υπό το καθεστώς ισχύος του άρθρου 28 ΑΚ........................................................ 372

6.... Ο Κανονισμός 650/2012: πεδίο εφαρμογής - οι βασικές αλλαγές σε σύγκριση με το καθεστώς του άρθρου 28 ΑΚ                             374

7.... Ο βασικός κανόνας συνδέσεως: Η αντικατάσταση της τελευταίας ιθαγένειας του κληρονομουμένου με την τελευταία συνήθη διαμονή του        ............................................................................................................................................. 376

8.... Οι εξαιρέσεις στον βασικό κανόνα............................................................................................ 376

α)... η ρήτρα διαφυγής του άρθρου 21 παρ. 2........................................................................... 377

β)... Η επιλογή εκ μέρους του κληρονομουμένου του δικαίου της ιθαγένειάς του (άρθρο 22).... 377

9.... Πεδίο εφαρμογής του δικαίου που διέπει την κληρονομία κατά τον Κανονισμό 650/2012........ 378

10.. Η αρχή της ενότητας της κληρονομίας....................................................................................... 379

11.. Ζητήματα ουσιαστικού κύρους των διατάξεων τελευταίας βουλήσεως – Το πα­ραδεκτό και το ουσιαστικό κύρος της διαθήκης, της συνδιαθήκης και της κληρο­νομικής συμβάσεως............................................................................................. 380

12.. Τυπικό κύρος των διατάξεων τελευταίας βουλήσεως που συντάσσονται εγγράφως................... 381

13.. Τυπικό κύρος της δηλώσεως για αποποίηση, αποδοχή ή περιορισμό της ευθύνης των κληρονόμων   381

14.. Η διαχείριση της κληρονομίας (άρθρο 29)................................................................................ 381

15.. Συναποβίωση κληρονόμων και κληρονομουμένων (άρθρο 32)................................................. 381

16.. Σχολάζουσα κληρονομία (άρθρο 33)........................................................................................ 382

17.. Ζητήματα γενικής θεωρίας του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου...................................................... 382

α)... Παραπομπή (renvoi - άρθρο 34)......................................................................................... 383

β)... Δημόσια τάξη (άρθρο 35).................................................................................................. 383

γ)... Καταστρατήγηση................................................................................................................ 383

δ)... Προσαρμογή (άρθρο 31).................................................................................................... 384

18.. Ζητήματα δικονομικού διεθνούς δικαίου.................................................................................. 385

19.. Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 387

ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.................................................................................................................................... 391

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΚΠολΔ............................................................ 393

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 393

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 393

2.... Εισαγωγικά............................................................................................................................... 393

3.... Διεθνής δικαιοδοσία................................................................................................................ 395

4.... Ετεροδικία................................................................................................................................ 398

5.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 399

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΡΩΓΗ.................................................................................................. 402

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 402

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 402

2.... Δικαστική αρωγή (commission rogatoire).................................................................................. 402

3.... Επίδοση στο εξωτερικό............................................................................................................ 403

4.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 403

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΚΠολΔ................................................... 406

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 406

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 406

2.... Αναγνώριση δεδικασμένου αλλοδαπής απόφασης.................................................................... 406

3.... Εκτέλεση αλλοδαπής δικαστικής απόφασης............................................................................... 407

4.... Εκτέλεση αλλοδαπών διαιτητικών αποφάσεων.......................................................................... 409

5.... Διεθνείς Συμβάσεις.................................................................................................................. 410

6.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 411

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ 1215/2012 (ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ Ια)......................................................... 414

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ............................................................................................................................... .. 414

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 414

2.... Ιστορική εξέλιξη – Ο ρόλος του ΔEK/ΔΕΕ.................................................................................. 415

Α.. Το αρχικό κείμενο της Συμβάσεως των Βρυξελλών, οι Συμβάσεις προσχω­ρήσεως και η Σύμβαση του Λουγκάνο                          415

Β.. Ο Κανονισμός 44/2001 για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις        ........................................................................................................................................ 416

Γ... Ο Κανονισμός 1215/2012 για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις – Χρονικά και τοπι­κά όρια ισχύος........................................................................................... 417

Δ.. H ερμηνευτική αρμοδιότητα του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων/
του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης............................................................................ 417

3.... Πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού 1215/2012......................................................................... 418

Α.. Οριοθέτηση κατ’ αντικείμενο του πεδίου εφαρμογής του Κανονισμού 1215/2012............... 418

Β.. Σχέση με τις κοινές δικονομικές διατάξεις............................................................................ 421

4.... Οι διατάξεις του Κανονισμού για τη διεθνή δικαιοδοσία........................................................... 422

Α.. Βάσεις διεθνούς δικαιοδοσίας............................................................................................. 422

α).. Γενικές διατάξεις: η γενική δωσιδικία της κατοικίας του εναγομένου.............................. 422

β).. Ειδικές βάσεις διεθνούς δικαιοδοσίας............................................................................ 425

i..... Οι ειδικές δικαιοδοτικές βάσεις του άρθρου 7........................................................ 425

ii.... Η ειδική δωσιδικία της συμβάσεως (forum contractus, άρθρο 7 σημ. 1).................. 426

iii... Η ειδική δωσιδικία της αδικοπραξίας (forum delicti, άρθρο 7 σημ. 2)..................... 429

iv... Tο άρθρο 8 του Κανονισμού................................................................................... 432

v.... Η προστασία του ασθενέστερου διαδίκου – Ειδικοί κανόνες για τις υπο­θέσεις ασφαλίσεων, τις συμβάσεις καταναλωτών και τις ατομικές συμ­βάσεις εργασίας............................................................................................... 432

vi... Αποκλειστικές βάσεις διεθνούς δικαιοδοσίας (άρθρο 24)........................................ 435

vii.. Η δικαιοδοσία επί αιτήσεων ασφαλιστικών μέτρων (άρθρο 35).............................. 436

Β.. Παρέκταση διεθνούς δικαιοδοσίας...................................................................................... 437

α).. Ρητή παρέκταση διεθνούς δικαιοδοσίας (άρθρο 25 του Κανονισμού)............................. 437

β).. Σιωπηρή παρέκταση διεθνούς δικαιοδοσίας (άρθρο 26 του Κανονισμού)....................... 441

Γ... Έλλειψη διεθνούς δικαιοδοσίας........................................................................................... 442

Δ.. Εκκρεμοδικία και συνάφεια................................................................................................. 443

α).. Εκκρεμοδικία (άρθρο 29)............................................................................................... 443

β).. Συνάφεια (άρθρο 30)..................................................................................................... 446

γ).. Εκκρεμείς δίκες στα δικαστήρια τρίτου κράτους (άρθρο 33-34)....................................... 446

5.... Οι διατάξεις του Κανονισμού για την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων............................. 447

Α.. Το σύστημα διατάξεων του Κανονισμού για την αναγνώριση και εκτέλεση απο­φάσεων....... 447

Β.. Η αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε άλλο κράτος μέλος........................................... 449

α).. Δεν ελέγχεται η διεθνής δικαιοδοσία του δικαστηρίου που εξέδωσε την από­φαση........ 449

β).. Δεν ελέγχεται η κρίση επί της ουσίας ούτε η κρίση περί εφαρμοστέου δικαίου.............. 450

γ).. Λόγοι που παρακωλύουν την αναγνώριση/εκτέλεση αποφάσεων................................... 451

6.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 455

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥ ΓΑΜΙΚΕΣ ΔΙΑ­ΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΓΟΝΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ         ................................................................................................................................................ 457

Ι..... ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΚΠολΔ.................................................................................................................... 457

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 457

1.. Υπόθεση εργασίας.............................................................................................................. 457

2.. Η διεθνής δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστηρίων στις γαμικές διαφορές.......................... 457

3.. Αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων................................................................................ 459

4.. Φροντιστηριακό υλικό......................................................................................................... 461

ΙΙ.... ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ 2201/2003 (ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ ΙΙα).............................................................. 462

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 462

1.. Υπόθεση εργασίας.............................................................................................................. 462

2.. Γενικές παρατηρήσεις.......................................................................................................... 462

3.. Γαμικές διαφορές................................................................................................................ 463

4.. Γονική μέριμνα.................................................................................................................... 464

5.. Αναγνώριση και εκτέλεση.................................................................................................... 467

6.. Σχέση του Κανονισμού 2201/2003 με άλλα διεθνή κείμενα................................................. 468

7.. Φροντιστηριακό υλικό......................................................................................................... 468

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΔΙΕΘΝΗΣ EMΠOΡIKH ΔΙΑΙΤΗΣΙΑ............................................................................ 471

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................................................. 471

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 471

2.... Εισαγωγή................................................................................................................................. 472

3.... Η διαιτησία στις διαφορές με στοιχείο αλλοδαπότητας – Διεθνής και εσωτερική διαιτησία........ 473

4.... Ημεδαπές και αλλοδαπές αποφάσεις......................................................................................... 474

5.... Η συμφωνία περί διαιτησίας..................................................................................................... 475

6.... Το εφαρμοστέο δίκαιο στη συμφωνία διαιτησίας...................................................................... 476

7.... Η αντικειμενική διαιτητευσιμότητα της διαφοράς...................................................................... 478

8.... Η συγκρότηση του διαιτητικού δικαστηρίου και η διαδικασία ενώπιόν του............................... 478

9.... Η αρχή «Kompetenz-Kompetenz»............................................................................................. 480

10.. Η λήψη ασφαλιστικών μέτρων.................................................................................................. 480

11.. Το εφαρμοστέο δίκαιο στην ουσία της διαφοράς...................................................................... 481

12.. Ακύρωση της διαιτητικής αποφάσεως....................................................................................... 483

13.. Αναγνώριση και κήρυξη εκτελεστότητας των αλλοδαπών διαιτητικών αποφάσεων.................... 484

14.. Λόγοι για την ακύρωση ημεδαπής και την άρνηση αναγνωρίσεως/εκτελέσεως αλλοδαπής αποφάσεως                               484

15.. Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 486

ΔΙΚΑΙΟ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΟΡΙΣΜΟΣ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ.................................................. 491

ΓΕΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ...................................................................................................................... 491

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ............................................................................................................... 491

1.... Εισαγωγικά............................................................................................................................... 491

2.... Η φύση και η σημασία της ιθαγένειας....................................................................................... 491

i.... Η νομική φύση της ιθαγένειας............................................................................................. 491

ii... Η σημασία της ιθαγένειας................................................................................................... 492

iii.. Η σημασία της ιθαγένειας στις ελληνικές συγκρούσεις νόμων.............................................. 493

3.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 495

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ/ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ/ΕΘΝΙΚΟΤΗΤΑ..... 496

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ............................................................................................................... 496

1.... Εισαγωγικά............................................................................................................................... 496

2.... Η ιθαγένεια δεν συμπίπτει με την εθνικότητα........................................................................... 496

3.... Η ιθαγένεια συμπίπτει με την υπηκοότητα παρά τις ελάχιστες διαφορές που υπάρχουν μεταξύ τους                  497

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΟΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ.............................................................. 499

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ............................................................................................................... 499

1.... Η εθνικότητα ως βάση της ιθαγένειας....................................................................................... 499

2.... Η χωρική κυριαρχία ως βάση της ιθαγένειας............................................................................. 500

3.... Η ατομική βούληση ως βάση της ιθαγένειας............................................................................. 502

4.... Η αρχή της ενότητας της ιθαγένειας των μελών της οικογένειας................................................. 503

5.... Η αρχή της ατομικότητας ή της ανεξαρτησίας της ιθαγένειας..................................................... 504

6.... Η από τη γέννηση απόκτηση μιας ιθαγένειας ως θεωρητική αρχή (αποφυγή του φαινομένου της ανιθαγένειας)                  504

7.... Η αρχή της κτήσης μιας και μόνης ιθαγένειας (αποφυγή του φαινομένου της πο­λυϊθαγένειας)... 506

8.... Η αρχή της αποκλειστικής αρμοδιότητας (domaine reservé) της πολιτείας να ρυθμίζει αυτή η ίδια τα ζητήματα κτήσης και απώλειας της ιθαγένειας................................................................................................................................................ 508

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΒΑΣΙΚΕΣ ENNOIEΣ TOY ΔΙΚΑΙΟΥ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ....................................................... 510

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ............................................................................................................... 510

1.... Ημεδαπός/αλλοδαπός............................................................................................................... 510

2.... Ανιθαγενής/πολυϊθαγενής......................................................................................................... 512

3.... Ομογενής/αλλογενής................................................................................................................ 514

4.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 518

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ...................................................................................... 520

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ............................................................................................................... 520

1.... Έννοια και φύση της ευρωπαϊκής ιθαγένειας............................................................................. 520

2.... Περιεχόμενο και συνέπειες της ευρωπαϊκής ιθαγένειας............................................................. 523

3.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 524

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ ΝΟΜΩΝ ΠΕΡΙ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ.............................................................. 525

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ............................................................................................................... 525

1.... Αρνητικές συγκρούσεις ιθαγενειών: Ανιθαγενείς....................................................................... 525

2.... Θετικές συγκρούσεις ιθαγενειών: Πολυϊθαγενείς και το πρόβλημα του προσδιο­ρισμού της «ενεργού» ιθαγένειας                               527

i.... Πολλαπλή ιθαγένεια στο επίπεδο του Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου..................................... 527

ii... Πολλαπλή ιθαγένεια στο επίπεδο του Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου...................................... 528

α). Πολλαπλή ξένη ιθαγένεια. Επικράτηση της έννοιας της «ενεργού» ιθαγένειας................. 528

β). Πολλαπλή ιθαγένεια, η μία εκ των οποίων είναι η ιθαγένεια του forum......................... 529

iii.. Πολλαπλή ιθαγένεια στο επίπεδο του Δικαίου Καταστάσεως Αλλοδαπών............................ 531

iv.. Πολλαπλή ιθαγένεια στο επίπεδο του Ενωσιακού Δικαίου................................................... 531

3.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 532

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ...... 533

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ............................................................................................................... 533

1.... Ιστορία του ελληνικού δικαίου ιθαγένειας και η σημασία του διαχρονικού δικαίου................... 533

2.... Το «δικαίωμα» στην ιθαγένεια και το δικαίωμα στη διατήρηση της ελληνικής ιθαγένειας........... 535

3.... Η ανάγκη για τακτοποίηση των μεταναστών 2ης γενιάς............................................................. 537

α).. Οι δεύτερης γενιάς μετανάστες. Έννοια............................................................................... 537

β).. Η ανάγκη για τακτοποίηση των 2ης γενιάς μεταναστών....................................................... 538

γ).. Προσπάθειες για χορήγηση ελληνικής ιθαγένειας στη δεύτερη γενιά μετα­ναστών............... 539

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: ΟΙ «ΙΣΧΥΡΟΙ ΔΕΣΜΟΙ»  ΣΤΗΝ ΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ................... 542

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ............................................................................................................... 542

1.... Υπόθεση εργασίας................................................................................................................... 542

2.... Η σημασία των «ισχυρών δεσμών» με τη χώρα. Γενικά............................................................. 543

3.... Ο ρόλος των «ισχυρών δεσμών» με τη χώρα στην κτήση της ελληνικής ιθαγένειας με πολιτογράφηση                                545

4.... Ο ρόλος των «ισχυρών δεσμών» με την Ελλάδα στην κτήση της ελληνικής ιθα­γένειας από τους 2ης γενιάς μετανάστες                        547

α).. Πρώτες προσπάθειες για χορήγηση στους 2ης γενιάς μετανάστες της ελλη­νικής ιθαγένειας           547

β).. Οι ισχύουσες διατάξεις των άρθρων 1Α και 1Β ΚΕΙ για κτήση της ελληνικής ιθαγένειας από τη 2η γενιά μεταναστών                    547

i.. Λόγω γέννησης και φοίτησης σε σχολείο στην Ελλάδα.................................................... 547

ii. Λόγω φοίτησης σε ελληνικό σχολείο στην Ελλάδα ή σε σχολείο που ακο­λουθεί το υποχρεωτικό ελληνικό πρόγραμμα εκπαίδευση και διδασκαλίας.................................................................................................................... 548

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: ΚΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ............................................ 550

Α.. ΤΡΟΠΟΙ ΚΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ......................................................................... 550

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ............................................................................................................... 550

1... Υπόθεση εργασίας.............................................................................................................. 550

2... Εισαγωγικά......................................................................................................................... 551

3... Τρόποι κτήσης της ελληνικής ιθαγένειας.............................................................................. 551

α). Αυτοδικαίως εκ του νόμου............................................................................................ 551

i... Με γέννηση............................................................................................................... 551

(α).. Με γέννηση από έλληνα γονέα (άρθρο 1 § 1 ΚΕΙ)............................................... 551

(β).. Με γέννηση στο ελληνικό έδαφος...................................................................... 552

ii.. Μετά τη γέννηση....................................................................................................... 552

(α).. Ως ανήλικο τέκνο............................................................................................... 552

(β).. Ως ενήλικας....................................................................................................... 553

β). Αυτοδικαίως κατόπιν υποβολής σχετικής αίτησης ή κατόπιν σχετικής δή­λωσης ή κατόπιν σχετικής αίτησης και δήλωσης          .................................................................................................................................. 553

i... Κατόπιν σχετικής αίτησης.......................................................................................... 553

ii.. Κατόπιν σχετικής δήλωσης........................................................................................ 554

iii. Κατόπιν σχετικής δήλωσης και αίτησης...................................................................... 554

γ).. Κατόπιν υποβολής σχετικού αιτήματος και αποδοχής του............................................... 555

Με πολιτογράφηση........................................................................................................ 555

i... Πολιτογράφηση αλλοδαπών αλλογενών.................................................................... 555

ii.. Πολιτογράφηση ομογενών........................................................................................ 555

(α).. Ομογενείς κάτοικοι εξωτερικού......................................................................... 555

(β).. Ομογενείς της πρώην ΕΣΣΔ................................................................................ 556

iii. Αποκατάσταση θυμάτων Ολοκαυτώματος.................................................................. 556

(α).. Αποκατάσταση θυμάτων Ολοκαυτώματος.......................................................... 556

(β).. Οι σε ευθεία γραμμή κατιόντες όσων απέκτησαν την ελληνική ιθα­γέ­νεια με βάση τη διάταξη του άρθρου 13 § 1 του ν. 4018/2011 ως θύματα του Ολοκαυτώματος (άρθρο 13 § 2 του ν. 4018/2011, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 109 του ν. 4461/2017).................................................................................................... 557

iv. Με τιμητική πολιτογράφηση (άρθρο 13 ΚΕΙ).............................................................. 557

δ). Ανάκτηση/απόδοση της ελληνικής ιθαγένειας................................................................. 557

i... Με ανάκτηση............................................................................................................. 557

ii.. Με απόδοση............................................................................................................. 558

4... Ειδικές επισημάνσεις........................................................................................................... 558

α). Πρώτη επισήμανση: Όρια του ελληνικού εδάφους......................................................... 558

β). Δεύτερη επισήμανση: Εξελληνισμός ονομάτων.............................................................. 559

γ).. Τρίτη επισήμανση: Αλλοδαπά δημόσια έγγραφα που προσκομίζονται............................ 560

Β.... ΤΡΟΠΟΙ ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ................................................................... 562

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ............................................................................................................... 562

1... Εισαγωγικά......................................................................................................................... 562

2... Τρόποι απώλειας της ελληνικής ιθαγένειας.......................................................................... 563

α). Με εκούσια αποβολή..................................................................................................... 563

i... Λόγω κτήσης αλλοδαπής ιθαγένειας:......................................................................... 564

ii.. Λόγω δήλωσης αποποίησης...................................................................................... 564

iii. Λοιπές περιπτώσεις................................................................................................... 564

β). Με ακούσια αποβολή.................................................................................................... 565

3... Ειδικές επισημάνσεις........................................................................................................... 566

4... Φροντιστηριακό υλικό........................................................................................................ 567

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: ΛΟΙΠΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ............................................................................... 568

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ............................................................................................................... 568

1.... Αρμοδιότητα στα θέματα ιθαγένειας......................................................................................... 568

2.... Πιστοποιητικά ελληνικής ιθαγένειας.......................................................................................... 569

3.... Δικαιοδοσία επί αμφισβητήσεων ιθαγένειας............................................................................. 570

4.... Φροντιστηριακό υλικό.............................................................................................................. 571